VII SA/Wa 980/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-19
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) został oddalony, ponieważ strona nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni nie wykonała w pełni zarządzenia sądu o nadesłanie dodatkowych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej i nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów, co skutkowało niepełnymi informacjami o jej możliwościach finansowych.Stan faktyczny
Do WSA w Warszawie wpłynął wniosek A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z dwóch rent po 630 zł miesięcznie, co nie wystarcza na utrzymanie trzyosobowej rodziny. Sąd zobowiązał ją do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej i finansowej, jednak wnioskodawczyni nie odebrała pisma. Z późniejszego pisma wynikało, że posiada wsparcie finansowe od innych osób i dzierżawi stoisko za 160 zł miesięcznie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. R. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. U., J. U. i A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić A. R. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskodawczyni podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem i córką. Wskazała, że utrzymują się z renty wnioskodawczyni w wysokości 630 zł. oraz renty socjalnej męża wnioskodawczyni również w wysokości 630 zł. Zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym o pow. 49,5 m2. Wskazała że otrzymywane renty socjalne nie wystarczają na utrzymanie trzyosobowej rodziny i poniesienie opłat za mieszkanie. Wszystkie osoby w rodzinie wymagają stałej opieki lekarskiej.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 13 sierpnia br. wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- wskazania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, ubrania, itp.) oraz mieszkania (opłaty stałe, telewizja, media, inne),
- wskazania czy rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się z jednej renty socjalnej, czy z dwóch rent - wnioskodawczyni i męża,
- podania jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi w obiekcie budowlanym stanowiącym przedmiot sprawy, należało wskazać także dochody uzyskiwane z tej działalności,
- wskazania z jakich środków pokrywa opłaty z tytułu najmu powierzchni terenu przy Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w L. w wysokości 183 zł miesięcznie,
- podania czy wnioskodawczyni posiada gospodarstwo rolne (sad), jeżeli tak to należało wskazać jego wielkość,
- nadesłania dokumentu wskazującego na wysokość otrzymywanej renty/rent,
- wskazania czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,
- wskazania czy otrzymuje pomoc od rodziny (materialna, finansowa) jeśli tak, należało wskazać na czym ona polega,
- nadesłania kopii zeznania podatkowego za rok 2012,
- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawczyni, jak wynika z akt sprawy nie odebrała ww. pisma, jednakże podpisała pismo z dnia 20 sierpnia 2013 r. złożone do niniejszej sprawy łącznie z M. U. i J. U.. Z pisma tego wynika, że właścicielem gospodarstwa rolnego - sadu o wielkości 60 arów, jest brat A. R.. Opłata dzierżawy za stoisko w L. to 160 zł miesięcznie. Na stoisku nic nie sprzedają. Nie posiada konta bankowego, jest wspomagana finansowo przez M. U. i J. U..
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, które może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niepełne wykonanie przez wnioskodawczynię zarządzenia z dnia 13 sierpnia 2013 r. i nieustosunkowanie się do wszystkich zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Brak też jest dokumentów źródłowych (PIT). Tym samym wnioskodawczyni nie przedstawiła wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło