VII SA/Wa 980/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych postanawia: odmówić J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 26 czerwca 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. Ż. uzupełniony na formularzu PPF. Wniosek ten został rozpoznany postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 października 2014 r., na które został złożony sprzeciw, stąd w oparciu o przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., straciło ono moc, a sprawa przyznania prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi własne gospodarstwo domowe. Skarżący podkreślił, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, studentem Politechniki [...]. Dodał, że czesne za studia wynosi 2 500 złotych za semestr. Oświadczył, że posiada 2/36 udziału nieruchomości. Innych danych w formularzu PPF nie wskazał. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku, zarządzeniem z dnia 16 lipca 2014 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/lokalu/, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, lub wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - czy uzyskuje pomoc finansową od rodziców, jeśli tak w jakiej wysokości miesięcznie, - czy pobiera stypendium z tytułu nauki na wyższej uczelni, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 14 sierpnia 2014 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Wnioskodawca podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie otrzymuje stypendium z uczelni ani zasiłku z MOPS-u. Otrzymuje pomoc finansową od rodziców tj. kieszonkowe w wysokości 100 złotych miesięcznie oraz opłatę czesnego w wysokości 480 złotych w okresie pobierania nauki. W piśmie wyjaśniającym wskazano, iż wnioskodawca często przychodzi na posiłki do rodziców. Kolejnym zarządzeniem z dnia 3 września 2014 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - gdzie zamieszkuje (czy wspólnie z rodzicami) - w mieszkaniu w którym wykazał w formularzu wniosku, czy też oddzielnie w innym mieszkaniu, domu lub lokalu lub z innymi osobami, jeśli z innymi należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/lokalu/domu, jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami (np. rodzicami, dziadkami) jeśli tak należało wskazać te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość. Jednocześnie wskazano, iż w nadesłanych wyjaśnieniach w piśmie z dnia 9 sierpnia 2014 r. wnioskodawca nie podał powyższych danych. Wezwano wnioskodawcę także do podania czy jest na wyłącznym utrzymaniu rodziców. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty Wnioskodawca wystosował do Sądu pismo z dnia 27 września 2014 r., w którym nie udzielił jednak odpowiedzi na powyższe wezwanie. W sprzeciwie wskazano, że w pismach złożonych w sprawie wskazano, że stan majątkowy wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Zaznaczyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek, środki majątkowe, a w szczególności zaś posiada zgromadzone oszczędności pieniężne, to powinna partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że na podstawie przedstawionych danych w formularzu wniosku PPF oraz w dodatkowych pismach wyjaśniających, iż wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając niniejszy wniosek przede wszystkim należy wskazać, że wnioskodawca podał bardzo niewiele informacji o swoim stanie majątkowym, a na żądanie Sądu nie wyjaśnił wszystkich istotnych i kluczowych informacji. Wskazać należy, że nie wiadomo z jakich środków wnioskodawca się utrzymuje, skoro - jak twierdzi - prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Trudno przyjąć za wiarygodne twierdzenie, że student może utrzymać się z kieszonkowego w wysokości 100 zł miesięcznie, prowadząc przy tym samodzielnie gospodarstwo domowe. Poza tym mało wiarygodną okolicznością jest właśnie fakt prowadzenia przez wnioskodawcę samodzielnego gospodarstwa domowego, skoro zarówno w formularzu PPF jak i w złożonym do sprawy pełnomocnictwie pod tym samym adresem co wnioskodawca zamieszkuje jego matka, będąca w niniejszej sprawie pełnomocnikiem wnioskodawcy. Wprawdzie w piśmie wyjaśniającym wskazano, iż wnioskodawca często korzysta z posiłków u rodziców, co wskazywałoby na prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego, jednak na dwukrotne zapytanie w tej kwestii wnioskodawca nie udzielił jasnej odpowiedzi. Fakt ten wskazuje na ukrywanie albo faktu prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami (co wiązałoby się ze wskazaniem ich dochodów), albo faktu posiadania odrębnego mieszkania/lokalu. Wnioskodawca nie wyjaśnił tych okoliczności. W sprawie zatem nie wyjaśniono gdzie wnioskodawca zamieszkuje, czy ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania/domu/lokal, oraz z jakich środków, czy przy czyjej pomocy się utrzymuje. Dwukrotne żądanie udzielenia informacji rozwiewających wątpliwości Sądu zostało pozostawione bez należytego wyjaśnienia. Okoliczności te nie mogą skutkować przyznaniem prawa pomocy, gdyż jak wyżej zaznaczono to wnioskodawca musi wykazać, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie wnioskodawca tego nie wykazał. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.