VII SA/Wa 982/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-11
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji nieostatecznej, złożony przed upływem terminu do wniesienia odwołania, powinien być rozpatrzony jako wniosek o stwierdzenie nieważności, czy jako odwołanie?Ratio decidendi
Przepis art. 156 k.p.a. określający przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji odnosi się zarówno do decyzji ostatecznych, jak i nieostatecznych. Wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji nieostatecznej, złożony przed upływem terminu do wniesienia odwołania, powinien być rozpatrzony jako wniosek o stwierdzenie nieważności, jeśli z jego treści wyraźnie wynika dokonany przez stronę wybór nadzwyczajnego środka postępowania, a nie jako odwołanie.Stan faktyczny
Skarżąca D. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z 2005 r. zakazującej użytkowania pomieszczeń. Po wznowieniu postępowania i odmowie uchylenia decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego, D. S. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Głównego z listopada 2007 r. uchylającej decyzję Komendanta Wojewódzkiego. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z listopada 2007 r., uznając, że wniosek skarżącej z października 2007 r. powinien być potraktowany jako odwołanie od decyzji Komendanta Wojewódzkiego, a nie wniosek o stwierdzenie nieważności. Skarżąca kwestionowała to stanowisko, twierdząc, że jej wniosek powinien być rozpatrzony jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nieostatecznej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2008 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącej D. S. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącej D. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 982/08
U Z A S A D N I E N I E
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. znak: [...] na podstawie art. 157 § 1 i 3 kpa odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...].
Z ustaleń organu wynika, że decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. zakazano T. S. właścicielowi Domu Towarowego R. w R. użytkowania pomieszczeń Domu Towarowego do czasu wykonania nałożonych obowiązków mających zapewnić bezpieczeństwo przeciwpożarowe.
Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 6 września 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1584/05 oddalił skargę T. S.
Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. D. S. wniosła o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji podnosząc, że decyzja zakazująca użytkowania została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w trybie art. 145 kpa wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] września 2007 r. odmówił uchylenia decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r.
D. S. pismem z dnia [...] października 2007 r. złożyła wniosek do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji twierdząc, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa bowiem jej wniosek powinien zostać rozpatrzony w trybie dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, a nie wznowienia postępowania.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w całości decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2007 r. oraz poprzedzające ją postanowienie o wznowieniu postępowania przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
D. S. pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. wniosła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2007 r.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. przekazał przedmiotowy wniosek do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej jako organu właściwego w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji.
W związku z powyższym Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. wydanej w trybie art. 138 § 2 kpa.
Zdaniem organu kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 kpa powodujących jej nieważność.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej nie stwierdził rażącego naruszenia prawa w postaci zastosowania trybu odwoławczego w stosunku do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
W ocenie organu powołującego się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I SA/Ka 2146/97 wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wniesiony do organu odwoławczego przed upływem terminu do złożenia odwołania podlega rozpatrzeniu jako odwołanie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy poprzednią swoją decyzję z dnia [...] lutego 2008 r.
Organ podtrzymał swoje wcześniejsze ustalenia stwierdzając, że zaskarżona przez D. S. pismem z dnia [...] października 2007 r. decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2007 r. nie była decyzją ostateczną i nie wyczerpano wobec niej środków zwyczajnego trybu postępowania.
Stwierdzenie nieważności decyzji zdaniem organu dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych dlatego prawidłowo rozpatrzono wniesiony przed upływem terminu do złożenia odwołania wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jako odwołanie od decyzji.
W ocenie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie wypełnia żadnej z przesłanek z art. 156 kpa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła D. S.
Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji względnie jej uchylenie.
Zdaniem skarżącej stwierdzenie nieważności decyzji dotyczy zarówno decyzji ostatecznych jak i nieostatecznych i nie ma przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej na wniosek strony złożony przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli z wniosku wyraźnie wynika dokonany przez stronę wybór nadzwyczajnego środka postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W ocenie Sądu błędne jest stanowisko organu, z którego wynika ograniczenie stosowania stwierdzenia nieważności decyzji wyłącznie do decyzji ostatecznych.
Przepis art. 156 kpa określający przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji odnosi się do zarówno do decyzji ostatecznych jak również dotyczy decyzji nieostatecznych.
Wynika to z wyraźnego brzmienia przepisu art. 156 § 1 zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji bez określenia charakteru decyzji.
W przeciwieństwie do przepisów art. 154, 155 i 161 które stanowią, że wzruszeniu podlegają decyzje ostateczne.
Przepis art. 156 kpa daje zatem podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej na wniosek strony złożony przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli z treści wniosku wyraźnie wynika dokonany przez stronę wybór nadzwyczajnego postępowania (wyrok NSA z 7.01.1992r, III SA 946/91).
Z wniosku skarżącej z dnia [...] października 2007r ( k- 49 akt ) wyraźnie wynika, że na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa domaga się stwierdzenia nieważności decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2007 r., która wydana została po wznowieniu postępowania podczas gdy skarżąca nie żądała wznowienia, a stwierdzenia nieważności.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca zarzuciła organowi bezprawną zmianę treści żądania jej wniosku podnosząc, że "mnie się nigdy nie pytał o moją ewentualną zgodę na zmienione żądanie mego wniosku z żądania stwierdzenia nieważności na żądanie wznowienia postępowania i ja takiej swej zgody nigdy nikomu, a w szczególności tym organom administracyjnym nie wyrażałam i nadal nie wyrażam".
Przedmiotowa decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2007 r zdaniem skarżącej "podlega stwierdzeniu jej nieważności, jako dotknięta ewidentną wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa to znaczy jako wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa".
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniosek skarżącej z dnia [...] października 2007 r. powinien więc rozpoznać w trybie postępowania nadzwyczajnego zgodnie z dokonanym przez skarżącą wyborem.
Okoliczność złożenia przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nieostatecznej przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie upoważniała organu do potraktowania wymienionego wniosku jako odwołania z uwagi na jego treść i dokonany przez skarżącą wybór środka zaskarżenia.
Uznać należy zatem, że decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2007 r. wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa dotknięta jest wadą rażącego naruszenia przepisu stanowiącego podstawę jej wydania.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w wyniku prowadzonego postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. wadliwie ocenił kontrolowaną decyzję.
W związku z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 13 lutego 2008 r.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło