VII SA/Wa 982/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania T. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] nakazującej T. T. rozbiórkę samowolnie wykonanego ogrodzenia działki nr [...] położonej przy ul. S. w P. na długości 5,6 m w postaci rozsuwanej bramy i furtki od strony drogi publicznej – uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz z urzędu uchylił poprzedzające ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...] i orzekł: na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umarzam postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego wykonania przedmiotowego ogrodzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w związku z pismem B. S. z dnia [...] października 2013 r. przedstawiciele organu powiatowego dokonali w dniu [...] listopada 2013 r. czynności kontrolnych przedmiotowego ogrodzenia. W wyniku dokonanych czynności kontrolnych stwierdzono, że na nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym istnieje od strony drogi publicznej ul. S. ogrodzenie w postaci rozsuwanej bramy metalowej oraz furtki na długości 5,6 m i wysokości 1,5 m. Poprzednio istniała stara brama z furtką lecz z uwagi na podniesienie terenu przy starej bramie o ok. 70 cm podczas przebudowy ulicy S. trzeba było podnieść starą bramę żeby wjeżdżać na posesję. Tego podniesienia nie udało zrobić, stare słupki były wykrzywione i T. T. była zmuszona wstawić nowe słupki i nową bramę. Nowa brama wykonana została w październiku 2013r bez wymaganego zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w G.. Działka stanowi współwłasność B. S., T. T., A.Z. i Z. Ł.. Organ pierwszej instancji ustalił, że ogrodzenie działki zlokalizowane jest poza pasem drogowym, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w sprawie lokalizacji ogrodzeń stanowi "możliwość lokalizacji ogrodzeń stałych nie przekraczających linii rozgraniczających ulic". Przedmiotowa działka nie znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej oraz wykonanie ogrodzenia nie wymaga opinii konserwatora zabytków". W związku z powyższymi ustaleniami organ pierwszej instancji wszczął procedurę legalizacyjną w trybie art 49 b Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] nałożył na T. T. obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie wskazanych dokumentów. Inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków dlatego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał T. T. rozbiórkę samowolnie wykonanego przedmiotowego ogrodzenia działki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając swoje rozstrzygniecie stwierdził, że organ pierwszej instancji zastosował w sprawie błędny tryb legalizacyjny. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że omawiana działka o nr ewid. [...] jest zabudowana. Natomiast ogrodzenie działki już zabudowanej jest urządzeniem technicznym, związanym z istniejącymi na działce zabudowaniami co wynika z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1792/10, wyrok NSA z dnia 13.01.2009 r. sygn. akt II OSK 1781/07, wyrok NSA z dnia 28.10.2009 r. sygn. akt II OSK 1709/08). Zatem do oceny legalności wzniesienia ogrodzenia działki już zabudowanej należy stosować przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Procedura przewidziana art. 50 i 51 Prawa budowlanego ma bowiem zastosowanie do każdego innego przypadku robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, niż określonego art. 48 ust. 1 lub 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, a więc znajdzie zastosowanie do oceny legalności wykonania urządzeń budowlanych. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w sprawie samowolnej budowy ogrodzenia powinno zostać umorzone z uwagi na brak podstaw do dalszego działania organów nadzoru budowlanego. Z akt sprawy wynika bowiem, iż przedmiotowe ogrodzenie jest zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. z § 41 - 43. Z dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2013 r. wynika, że urządzenie znajduje się we właściwym stanie technicznym. Przedmiot postępowania nie narusza także przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wynika z pisma z dnia [...] grudnia 2013 r. Urzędu Miasta i Gminy w P.. W świetle powyższego organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw, aby w stosunku do przedmiotowej inwestycji podejmować dalsze czynności w ramach ustawowych kompetencji. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, iż nie istnieje faktyczny przedmiot postępowania, w stosunku do którego organy nadzoru budowlanego mogłyby podejmować dalsze czynności w sprawie. Powyższe w ocenie organu wypełnia dyspozycję art. 105 k.p.a., zgodnie z którym: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo części". Wskazał, że wprawdzie postępowanie zostało wszczęte na wniosek B. S. z dnia [...] października 2013 r. jednak żądanie wyrażone w w/w piśmie nie zostało sprecyzowane w sposób umożliwiający odniesienie się do niego w sentencji decyzji, stąd postępowanie należało umorzyć. Sprawa została wyjaśniona dostatecznie i z zachowaniem zasad wynikających z przepisów prawa procesowego. Odnosząc się do zarzutów powołanych przez B. S. w piśmie inicjującym niniejsze postępowanie organ odwoławczy wskazał, że brak zgody wszystkich współwłaścicieli na wykonanie ogrodzenia nie stanowi podstawy do nakazania rozbiórki w/w ogrodzenia. Wszelkie spory pomiędzy właścicielami wynikłe na tle naruszenia prawa własności nieruchomości nie należą do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykraczają poza granice właściwości organów administracji. Powyższe podlega kognicji sądów powszechnych na zasadach określonych w przepisach kodeksu cywilnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. wniosła B. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że bezsporne jest, iż przedmiotowe ogrodzenie wybudowane zostało samowolnie bez wymaganego zgłoszenia przez T. T. w październiku 2013 r. Wskazała, że T. T. nie wykonała zobowiązania naprawczego i nie przedstawiła odpowiednich dokumentów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej. Skarżąca podniosła, że jest współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości, a od wielu lat istnieje spór w zakresie posiadania i użytkowania działki. Obecnie przed Sądem Rejonowym w G. toczy się postępowanie o dział spadku i zniesienie współwłasności tej nieruchomości. Podniosła, że nigdy nie wyrażała zgody na wykonanie jakichkolwiek prac na tej działce przez T. T.. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga jest uzasadniona. Zgodzić należy się z organem odwoławczym co do wadliwego przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania w trybie art. 49 b Prawa budowlanego W niniejszej sprawie bezspornym jest, że ogrodzenie zostało wykonane na działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Zrealizowane ogrodzenie ma zatem charakter urządzenia technicznego związanego z istniejącym na działce zabudowaniem. Takie też stanowisko było prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na które powołał się organ odwoławczy i które jest podzielane także przez skład orzekający w niniejszej sprawie. W stosunku do samowolnie wybudowanego ogrodzenia działki zabudowanej, które ma charakter urządzenia technicznego właściwym trybem legalizacyjnym jest tryb przewidziany w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić stosowne postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego oraz zastosować art. 51 ust 7 Prawa budowlanego uwzględniając fakt, że przedmiotowe urządzenie techniczne zostało już zrealizowane. Wadliwości postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł konwalidować, przeprowadzając rozpoznanie sprawy we własnym zakresie. Tymczasem organ odwoławczy rozpoznał sprawę we własnym zakresie i po ustaleniu, że kwestionowane ogrodzenie jest w dobrym stanie technicznym, a jego budowa nie narusza przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i warunków technicznych umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte na wniosek B. S.. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie było podstaw do wydawania decyzji o umorzeniu postępowania jak to uczynił organ odwoławczy. Przedmiot postępowania w postaci samowolnie wzniesionego ogrodzenia nadal istnieje. W związku z tym samowolnie wykonane ogrodzenie należy zalegalizować prowadząc postępowanie legalizacyjne w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane. W przypadku wykonanych robót budowlanych stosując odpowiednio art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 oraz ust 3 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego powinny obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz nakładać w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wówczas też zastosowanie znalazłby art. 51 ust 3 Prawa budowlanego, który według wyraźnego brzmienia art. 51 ust 7 ma odpowiednie zastosowanie do wykonanych robót budowlanych. Wykonanie przez inwestora obowiązku przedstawienia dokumentacji, której brakuje w przypadku samowolnie wykonanego ogrodzenia stanowi podstawę do wydania przez organ nadzoru budowlanego na wniosek inwestora decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku ( art. 51 ust 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane ). Z kolei niewykonanie nałożonego obowiązku stanowi podstawę do zastosowania środka przewidzianego w art. 51 ust 3 pkt 2 Prawa budowlanego ( por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2011r, II OSK 165/10, LEX nr 952971, wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2007r, II OSK 167/06, LEX nr 3273997, wyrok NSA z dnia 18 września 2013r, II OSK 993/12, LEX nr 1455420 ). W rozpoznawanej sprawie wobec prawnej konieczności wydania merytorycznych decyzji, o których mowa w powołanych wyżej przepisach, nie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. prowadzone postępowanie. Z uwagi na naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. i art. 49 b Prawa budowlanego należało uchylić obie wadliwe decyzje stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.