VII SA/Wa 983/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-28
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała zysk w poprzednim roku obrotowym i posiada znaczące środki na rachunkach bankowych oraz w kasie, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, mimo planowanego przestoju w produkcji i konieczności ponoszenia kosztów związanych z przystosowaniem nowej nieruchomości?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Posiadane przez nią środki finansowe, mimo przeznaczenia na inne cele związane z działalnością gospodarczą, są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych, które w tym przypadku są niewielkie. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być przyznana jedynie w sytuacji, gdy strona obiektywnie nie ma możliwości sfinansowania udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na zysk w poprzednim roku, planowany przestój w produkcji z powodu wywłaszczenia i konieczność ponoszenia kosztów związanych z przystosowaniem nowej nieruchomości. Spółka posiadała znaczące środki na rachunkach bankowych i w kasie, podczas gdy koszty sądowe od skargi kasacyjnej wynosiły 250 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. P., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić [...] Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
[...] Sp. z o.o. po otrzymaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Spółka wskazała, że jej wyniki finansowe za poprzedni rok zamykają się w zysku na poziomie 18.375 zł. Obecnie, w związku z wywłaszczeniem z nieruchomości, Spółka musi zaprzestać produkcji do czasu przeniesienia działalności w nowe miejsce. Spółka podniosła, że z uwagi na nieunikniony przestój w produkcji musi obecnie zadysponować przychody na zabezpieczenie najbliższych kilku miesięcy, a przy tym cały czas ponosi koszty związane z przystosowaniem nowej nieruchomości do kontynuowania tam produkcji.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
W ocenie referendarza sądowego wniosek [...] Sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie, strona skarżąca nie wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Według oświadczenia zawartego w złożonym wniosku, strona skarżąca posiada na dwóch rachunkach bankowych środki w wysokości 105,28 zł i 14.116,29 zł, natomiast stan środków w kasie (na dzień 31 maja 2018 r.) wyniósł 136.197,10 zł.
Zauważyć wobec tego trzeba, że koszty sądowe w niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania sprowadzają się jedynie do wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Nie sposób zatem uznać, że [...] Sp. z o.o. nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie we własnym zakresie kosztów sądowych. Informacje wynikające z treści wniosku nie pozwalają również na stwierdzenie, iż poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru przekracza możliwości finansowe strony skarżącej.
Podkreślenia wymaga, iż prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej wówczas, gdy strona nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania, nie zaś w sytuacji, gdy środki takie wprawdzie posiada, jednakże przeznacza je bądź zamierza przeznaczyć na pokrycie innych wydatków czy zobowiązań. Należy również zauważyć, że wydatki i zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe, konieczność ich ponoszenia nie stanowi więc okoliczności uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2012 r. sygn. akt I GZ 155/12 LEX nr 1332311, z dnia 20 listopada 2015 r. sygn. I GZ 741/15 LEX nr 1989757, z dnia 21 września 2015 r. sygn. I FZ 287/15 LEX nr 1794528, z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. II FZ 804/14 LEX nr 1479182, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2017 r. sygn. VIII SA/Wa 1061/16 LEX nr 2311890).
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło