VII SA/Wa 988/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-10

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, przebywająca w zakładzie karnym i nieposiadająca żadnych środków do życia ani majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna przebywająca w zakładzie karnym, która nie posiada żadnych środków do życia, nie może podjąć pracy ani nie posiada majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadkach osób o trudnej sytuacji materialnej, które obiektywnie nie są w stanie ponieść kosztów postępowania.
Stan faktyczny
M.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca przebywa w zakładzie karnym od grudnia 2007 r. i będzie tam przebywał do 2011 r. Nie posiada żadnych środków do życia, nie może podjąć pracy ani nie posiada majątku. Jego utrzymanie na wolności spoczywało na matce i bracie. Matka wnioskodawcy utrzymuje się z emerytury w wysokości około 500 zł miesięcznie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2008r. po rozpoznaniu wniosku M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008r. znak: [....] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: przyznać M. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 2 października 2008r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy M.B., w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 15 października 2008r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: jak długo wnioskodawca przebywa w Zakładzie Karnym i jak długo będzie tam pozostawał, majątku jaki posiada (dom, mieszkanie, nieruchomości, papiery wartościowe, akcje, samochód osobowy itp.), stanu rodzinnego wnioskodawcy, wskazanie z kim przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym na wolności i wskazania ich dochodów, z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca utrzymywał się przebywając na wolności. W dniu 3 listopada 2008r. do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia, które złożyła matka wnioskodawcy. W sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie mając na względzie dane zawarte w przedmiotowym wniosku oraz nadesłanych wyjaśnieniach przez matkę wnioskodawcy uznano, iż wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów postępowania sądowego i ustanowić adwokata z wyboru. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca przebywa w Zakładzie Karnym. Skarżący oświadczył w formularzu, że w chwili obecnej pozostaje bez jakichkolwiek środków do życia, nie może podjąć pracy oraz nie posiada żadnych oszczędności. W piśmie wyjaśniającym z dnia 28 października 2008r. matka skarżącego podała, że wnioskodawca przebywa w Zakładzie Karnym od 11 grudnia 2007r. i będzie przebywał aż do 2011r. Wskazała także, że wnioskodawca nie posiada ani domu, mieszkania, żadnych nieruchomości, papierów wartościowych, akcji, samochodów. Oświadczyła, że przebywając na wolności całkowicie jest na jej utrzymaniu oraz swojego brata, który pracuje w gospodarstwie rolnym H.B. podała, że wysokość jej emerytury wynosi około 500,00 złotych miesięcznie. Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że w opisywanej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło