VII SA/Wa 989/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi E. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 r. Nr [...]Wójt Gminy [...]zatwierdził projekt budowlany i wydał K. i J. G. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, przyłącza energetycznego, przyłącza wodociągowego oraz szczelnego zbiornika na nieczystości płynne na działce ewid. [...]położonej w [...]przy ul. [...]. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyła E. H. zarzucając, że objazd do planowanej inwestycji został wykonany niezgodnie z planem zagospodarowania działki. Decyzją z dnia [...]listopada 2003 r. Wojewoda [...]na podstawie art. 157 § 1 kpa oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...]sierpnia 1998 r. W uzasadnieniu stwierdził, że nie wszystkie wymagania w przedsięwzięciu inwestycyjnym zostały spełnione. Dojazd do działki nr ewid. [...]wynosi 3,49 podczas, gdy zgodnie z § 14 ust 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dojścia, dojazdy do budynku i urządzeń z nim związanych powinny mieć szerokość nie mniejszą niż 4,5 m. W projekcie zagospodarowania działki brak jest przyłącza elektrycznego i wodociągowego oraz wymiarów szamba wraz z oznaczeniem odległości wylotu wentylacji ze zbiornika na nieczystości ciekłe od granicy sąsiedniej działki. Zgodnie z § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość pokrycia i wylotów wentylacji ze zbiorników na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m³ powinny wynosić co najmniej – od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego – 2 m. Wymienione naruszenia prawa pozwalają stwierdzić, że wydana decyzja z dnia [...] sierpnia 1998 r. Wójta Gminy [...]narusza art. 35 ustawy – Prawo budowlane, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 pkt 2 i 5 kpa. Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. i J. G., uchylił zaskarżoną decyzję w części stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...]sierpnia 1998 r., zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, przyłącza energetycznego i przyłącza wodociągowego i w tym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności tejże decyzji, natomiast w pozostałej części tj. stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...]sierpnia 1998 r. zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy projektu zagospodarowania działki Nr [...], odległość od granicy z sąsiednią działką Nr [...]oraz od drogi oznaczonej Nr [...]przedmiotowego zbiornika ścieków wynosi ok 0,5 m zatem wymóg zawarty w § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie został spełniony. W związku z tym, organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej szczelnego zbiornika na nieczystości płynne, narusza bezwzględnie obowiązujący przepis § 36 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia i należało na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdzić nieważność przedmiotowego pozwolenia na budowę w części dotyczącej pozwolenia na budowę szczelnego zbiornika na nieczystości płynne. Odnośnie pozostałych części decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...]sierpnia 1998 r., czyli w części zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, przyłącza energetycznego i przyłącza wodociągowego, organ odwoławczy nie dopatrzył się istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych wyczerpująco w art. 156 § 1 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła E. H.. Skarżąca podniosła, że nie zgłasza sprzeciwu wyłącznie w części dotyczącej przyłącza wodociągowego i przyłącza energetycznego. W pozostałej części prosi o uwzględnienie jej skargi. W uzasadnieniu podała, że w każdym swoim piśmie podkreślała, iż cofa swoją zgodę na budowę w odległości 1,5 m od granicy jej działki. Zgoda ta została wykorzystana przez inwestora niezgodnie z jej intencjami. Nigdy nie wyrażała zgody na umiejscowienie garażu (który w praktyce jest warsztatem i nie jest w nim trzymany samochód) oraz bramy wjazdowej w odległości 2 m od granicy działki. Ponadto brak w aktach sprawy zgody na podwyższenie terenu pod okapem połaci dachowej. Zdaniem skarżącej inwestorzy powinni mieć wjazd na granicy działki Nr [...] i [...], a wyznaczając wjazd w odległości 2 m od jej bramy naruszyli jej prawo własności. Oprócz tego między pozwoleniem na budowę, projektem i stanem faktycznym istnieje wiele rozbieżności. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje: Skarga E. H. nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie zauważył, iż zasada ogólna trwałości decyzji administracyjnych wyrażona w art. 16 kpa jest jedną z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego i ma na celu zapewnienie pewności i stabilności obrotu prawnego. Korzystanie zaś z prawem dozwolonych możliwości wzruszania decyzji posiadających przymiot trwałości, winno mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych. Słusznie podniósł, iż jednym z wyjątków od tej zasady jest tryb stwierdzenia nieważności, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 kpa oraz że orzekający w tym nadzwyczajnym trybie organ administracji publicznej, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...]sierpnia 1998 r., którą zatwierdzono projekt budowlany budowy budynku mieszkalnego, przyłącza energetycznego, przyłącza wodociągowego oraz szczelnego zbiornika na nieczystości płynne na terenie działki Nr [...]w [...]i zezwolono na budowę w/w obiektu. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. wydana została zgodnie z prawem. W ocenie Sądu, organ II instancji argumentując swe rozstrzygniecie zasadnie wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji - obiekty budowlane należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do przepisów techniczno – budowlanych należy zaliczyć zaś rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 36 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m³, powinna wynosić co najmniej 7,5 m od granicy działki sąsiedniej, drogi lub ciągu pieszego. Wyjątkowo odległość ta może być zmniejszona do 2 m, jeżeli obiekt znajduje się na nieskanalizowanych terenach zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej (§ 36 ust. 2 pkt 2). Stwierdzić trzeba, iż powołane przepisy są normami bezwzględnie obowiązującymi, od których nie przewidziano żadnych odstępstw, a ich naruszenie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa i skutkować winno stwierdzenie nieważności aktu wydanego z ich naruszeniem. Ze znajdującego się w aktach sprawy projektu zagospodarowania działki Nr [...] stanowiącego integralny załącznik do kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, iż przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe znajduje się w odległości ok. 0,5 m od granicy z sąsiednią działką o Nr [...]oraz od drogi oznaczonej Nr [...]. Określona w § 36 ust. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia odległość w jakiej powinny być usytuowane tego typu obiekty nie zastała więc w niniejszej sprawie zachowana. Tym samym został więc rażąco naruszony bezwzględnie obowiązujący przepis § 36 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia. Stwierdzić trzeba, iż organ odwoławczy prawidłowo ocenił, iż decyzja o pozwoleniu na budowę, w części dotyczącej szczelnego zbiornika na nieczystości płynne rażąco narusza przepis § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z tym ta część decyzji nie mogła ostać się w obrocie prawnym i należało na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdzić jej nieważność w tej części. W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie uznał również, iż w pozostałych częściach decyzja Wójta Gminy [...]z dnia [...]sierpnia 1998 r., czyli w części zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, przyłącza energetycznego i przyłącza wodociągowego, nie zawiera wad stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności decyzji określonych wyczerpująco w art. 156 § 1 kpa. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe pozwolenie na budowę zostało wydane przez właściwy organ, inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co potwierdza wypis z aktu notarialnego Repertorium [...] nr [...]. Ponadto właścicielka sąsiedniej nieruchomości wyraziła zgodę na zbliżenie niniejszej inwestycji do jej działki na odległość 1,5 m (oświadczenie E. H. z dnia [...]sierpnia 1998 r.), projekt budowlany zawiera wymagane prawem opinie i uzgodnienia oraz inwestor przedstawił decyzję Wójta Gminy [...]z dnia [...] lutego 1998 r. Nr [...]ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż organ odwoławczy orzekł zgodnie z prawem uchylając decyzję Wojewody [...]z dnia [...]listopada 2003 r. w części stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...]sierpnia 1998 r. zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, przyłącza energetycznego, przyłącza wodociągowego i odmawiając stwierdzenia nieważności w tej części oraz utrzymując w mocy w/w decyzję Wojewody [...]w części stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...]sierpnia 1998 r. zatwierdzająca projekt budowlany i wydająca pozwolenie na budowę szczelnego zbiornika na nieczystości płynne. Odnosząc się do zarzutu skargi, iż skarżąca "w każdym swoim piśmie podkreślała, że cofa swoją zgodę na budowę w odległości 1,5 m od granicy jej działki", Sąd stwierdza za organem odwoławczym, iż fakt późniejszego cofnięcia zgody - już po wydaniu pozwolenia na budowę - nie może mieć wpływu na prawidłowość wydanego pozwolenia na budowę, gdyż w dacie jego wydania inwestor dysponował jej zgodą. Odnosząc się zaś do pozostałych twierdzeń skarżącej stwierdzić trzeba, że przedmiotem postępowania nieważnościowego była jedynie kontrola decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie kwestia, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zarówno sposób realizacji wydanego pozwolenia jak i sposób użytkowania zrealizowanych na jego podstawie obiektów może stanowić przedmiot odrębnych postępowań prowadzonych przed organami nadzoru budowlanego. Wskazać należy, iż jedynym uchybieniem, którego nie zauważył organ odwoławczy, a które nie miało wpływu na wynik sprawy jest to, iż decyzją Wójta Gminy [...]z dnia [...] lutego 1998 r. Nr [...]ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, przyłącza wodociągowego oraz szczelnego zbiornika na ścieki. Natomiast decyzją z dnia [...]sierpnia 1998 r. zatwierdzono projekt budowlany budynku mieszkalnego, przyłącza wodociągowego, szczelnego zbiornika na nieczystości płynne i dodatkowo przyłącza energetycznego. Jednakże, w ocenie Sądu dodatkowe określenie w pozwoleniu na budowę przyłącza energetycznego nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu, określa się bowiem jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. W ocenie Sądu organ odwoławczy - stosownie do brzmienia art. 138 kpa -rozpatrując przedmiotową sprawę i będąc zgodnie z art. 140 kpa tak samo, jak organ I instancji związany m.in. przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. nie ograniczył się tylko do kontroli zaskarżonej decyzji, lecz ponownie sprawę rozstrzygnął. Ponadto rozważył możliwość stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji tylko w części, co z uwagi na zasadę trwałości decyzji administracyjnej wyrażoną w art. 16 kpa powinno stanowić regułę działania organów. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.