VII SA/Wa 989/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-26

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiającą pozwolenia na remont budynku mieszkalnego i rozbiórkę budynku gospodarczego, a także budowę nowego garażu, była zgodna z prawem, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy ochrony zabytków nie wykazały w sposób przekonujący, dlaczego planowane roboty budowlane, w tym remont budynku mieszkalnego i rozbiórka budynku gospodarczego z budową nowego garażu, miałyby być sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten dopuszczał wymianę, rozbudowę i przebudowę istniejącej zabudowy w strefie pełnej ochrony konserwatorskiej, a organy nie wykazały, aby proponowane działania naruszały te ustalenia lub historyczny charakter układu urbanistycznego.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się pozwolenia na remont budynku mieszkalnego, rozbiórkę budynku gospodarczego oraz budowę nowego garażu. Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzję częściowo odmawiającą pozwolenia, wskazując na sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i potencjalne naruszenie zabytkowego układu urbanistycznego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie zasad równości, prawa własności, błędną interpretację przepisów o ochronie zabytków i planowaniu przestrzennym, a także naruszenie przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska,, sędzia WSA. Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant ref. staż. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. D. i J. D. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz T. D. i J. D.kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz § 15 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 lipca 2011 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych (Dz.U. Nr 165, poz. 987) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013 r., poz. 267) – I. udzielił T. i J. D. pozwolenia na remont budynku mieszkalnego położonego na dz. nr [...] przy ul. [...] w D., zakresie: - wymiany pokrycia dachu budynku mieszkalnego na dachówkę ceramiczną esówkę, - wymiany stolarki okiennej i drzwiowej w budynku mieszkalnym, bez zmiany wielkości otworów, - rozbiórki wtórnego łącznika oraz parterowego budynku gospodarczego oraz II. nie udzielił pozwolenia na: a) odtworzenie ścian zewnętrznych (obwodowych) budynku mieszkalnego, b) przebudowę dachu budynku mieszkalnego c) rozbiórkę istniejącego budynku i budowę nowego budynku garażowego (ze zmianą konstrukcji dachu i lokalizacji) położonego na ww. działce, III. umorzył postępowanie w zakresie przebudowy i remontu ww. budynku mieszkalnego we wnętrzu, jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu organ podał, że projektowana inwestycja dotyczy nieruchomości przy ul. [...], na działce nr [...] w D., która znajduje się na obszarze objętym prawną ochroną konserwatorską na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 1960 r. wpisującej do rejestru zabytków nieruchomych woj. [...] "założenie urbanistyczne Starego Miasta D. wytyczone ulicami: [...],[...],[...],[...],[...][...][...], wraz z zachowaną zabudową z XVIII i XIX w., ratuszem i zamkiem". Jednocześnie budynek mieszkalny znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz ujęty został w gminnej ewidencji zabytków miasta D.. Dla nieruchomości objętej wnioskiem obowiązują także ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D., przyjętego Uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej D. z dnia [...] maja 2002 r. Zgodnie z planem nieruchomość jest zlokalizowana w strefie A – pełnej ochrony konserwatorskiej i strefie OW – ochrony archeologicznej, w której nie jest dopuszczalna zmiana historycznej formy dachu przebudowywanego budynku. Analizując przedłożony projekt budowlany organ uznał, że planowany remont budynku mieszkalnego i przebudowa budynku garażowego, to w rzeczywistości rozbiórka budynków (mieszkalnego i gospodarczego – garażu) i odbudowa tylko budynku mieszkalnego z przebudową dachu oraz wybudowanie nowego budynku garażowego będącego transpozycją istniejącego we współczesnej formie. Projektowane zmiany doprowadzą także do trwałego przekształcenia istniejącej formy architektonicznej budynku mieszkalnego, poprzez zniekształcenie historycznego ukształtowania bryły i elewacji zabytku w widoku od frontu i wprowadzenie 2-osiowej lukarny, tj. nowego nieuzasadnionego historycznie elementu w połaci dachowej. Zakres prac przedstawiony w projekcie zakłada, że ściany obwodowe budynku mieszkalnego zostaną rozebrane do fundamentów i odtworzone (co jest rozbieżne z definicją remontu ujętą w Prawie budowlanym, stanowiącą o prowadzeniu robót budowlanych w budynku istniejącym). Z punktu widzenia konserwatorskiego dopuszczalna jest wymiana elementów zdegradowanych, nienadających się do dalszej eksploatacji, ale nie rozbiórka i całkowita odbudowa. Podsumowując organ uznał, iż odmowa udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w zakresie: odtworzenia ścian zewnętrznych i przebudowy dachu budynku mieszkalnego oraz rozbiórki budynku garażowego i budowie nowego garażu (ze zmianą konstrukcji dachu), podyktowana jest przede wszystkim zamiarem wprowadzenia w historyczną tkankę miejską, ahistorycznego rozwiązania związanego z "remontem" budynku mieszkalnego oraz lokalizacją i nową bryłą projektowanego garażu, niestanowiącego nawiązania do historycznej i tradycyjnej zabudowy regionu oraz potrzebą zahamowania procesów dalszej dewaluacji wartości historycznych powodowanej powojennymi przekształceniami zabudowy. Zdaniem organu ochrony zabytków inwestycja w zaproponowanej formie, w obrębie chronionego układu, spowoduje znaczne zaburzenie relacji przestrzennych, które podlegają ochronie jako układ urbanistyczny miasta D.. W odniesieniu do podnoszonych przez stronę zarzutów odnośnie realizowanych tożsamych inwestycji na ul. [...] w D., na które sąsiedzi otrzymywali pozwolenie Wojewódzki Konserwator Zabytków wyjaśnił, iż istniejące przekształcenia nie mogą usprawiedliwiać dalszych naruszeń historycznej przestrzeni. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania T.D. i J.D., decyzją z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...]utrzymywał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dn. [...].10.2014 r. Organ odwoławczy podkreślił, że założenie urbanistyczne Starego Miasta D. podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie wpisu do rejestru zabytków decyzją z dnia[...]sierpnia 1960 r. W załączniku decyzji wskazano, że za zabytek uznaje się całe Stare Miasto D. we wskazanych w orzeczeniu granicach, w szczególności: zabudowę w granicach bloków, wytyczonych ulicami w obrębie zabytkowego układu wraz z terenem przyległym do ulic zewnętrznych: siatkę ulic, ich rozmieszczenie, szerokość i nieregularności wynikłe z rzeźby terenu; wzgórze zamkowe wraz z zachowaną częścią zamku i murami; kościół ewangelicki; nadto wymienione zostały z adresów budynki: [...] nr [...] ul. [...] nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], ul. [...], nr: [...],[...],[...], ul. [...] nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], ul. [...] nr: [...],[...],[...],[...], ul. [...] nr [...], ul. [...], zbudowane w XVIII i XIX w. (...) Budynek mieszkalny przy ul. [...], nie został wprawdzie wymieniony z adresu w ww. załączniku, niemniej z analizy zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że stanowi element wskazanej w tym załączniku, uznanej za zabytek zabudowy. Budynek ten należy do najstarszej zabudowy bloku, został wzniesiony ok. 1801 r., następnie przebudowany w XX w., budynek garażowy został natomiast wzniesiony w okresie 1891-1914. Zakres ochrony zabudowy przedmiotowej działki określają jednocześnie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D., przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej D. z dnia [...]maja 2002 r. ze zmianami, w tym wprowadzonymi Uchwałą Nr [...]z dnia [...]września 2009 r. Nieruchomość, której dotyczy wniosek, znajduje się w strefie A – pełnej ochrony konserwatorskiej i strefie OW – ochrony archeologicznej, na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem [...]. W planie, w zakresie urbanistyki ustalono, że na terenach istniejącego zainwestowania zabudowa może podlegać wymianie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania (...), przy czym w obrębie strefy konserwatorskiej A przyjmuje się jako obowiązujące istniejące linie zabudowy, jeżeli właściwa służba ochrony zabytków nie postanowi inaczej. W zakresie kształtowania dachów, obrębie strefy konserwatorskiej A – charakter dachów i ich usytuowanie określają uwarunkowania historyczne, a wszystkie dachy należy pokryć dachówką ceramiczną lub materiałami dachówko podobnymi w odcieniach czerwieni lub brązu. Jednocześnie, w zakresie kształtowania krajobrazu i ochrony środowiska przewidziano, że w strefie A – obowiązuje uzyskanie od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków: a) wytycznych do projektowania, b) uzgodnienia koncepcji i projektu budowlanego, c) zezwolenia na realizację. Organ odwoławczy podał także, że w sprawie na wniosek właścicieli nieruchomości przy ul. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał na podstawie art. 27 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zalecenia konserwatorskie (pismo z dnia [...].10.2012 r.), w których określił, że podczas prac remontowych w budynkach historycznych obowiązuje zasada kontynuacji tradycyjnych materiałów i technologii, charakterystycznych dla powstania obiektu (...), nie dopuszcza się użycia materiałów ahistorycznych, jakimi są: PCV, blachodachówka, gont bitumiczny lub dachówka cementowa. Niedopuszczalne jest także ocieplenie budynku od zewnątrz styropianem. Należy także zachować historyczny kształt bryły budynku oraz artykulację elewacji, tzn. wielkość oraz lokalizację otworów okiennych i drzwiowych oraz formę (materiał, kompozycje, podziały, proporcje) dotychczasowej stolarki okiennej i drzwiowej. Wymiana obróbek blacharskich, rynien rur spustowych na nowe powinna zakładać użycie blachy ocynkowanej lub tytanowo-cynkowej. Analizując przedstawiony projekt budowlany Minister uznał, że realizacja inwestycji spowodowałaby istotny uszczerbek dla chronionego, zabytkowego układu urbanistycznego Starego Miasta D. objętego wpisem do rejestru budynków wraz zachowaną zabudową XVIII i XIX w. W ocenie organu planowane roboty budowlane są jednocześnie sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie ochrony konserwatorskiej wartości zabytkowej elementów tożsamości Starego Miasta. Jednocześnie wskazał, że nie podziela wszystkich argumentów organu I instancji, niemniej jednak realizacja wnioskowanych robót budowlanych spowodowałaby istotny uszczerbek dla chronionego zabytkowego założenia urbanistycznego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnieśli T. D. i J. T. D.. Decyzji zarzucili naruszenie: - art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez uchybienie zasadzie równości wobec prawa; - art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ograniczenie prawa własności; - art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z § 28 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że remont kapitalny budynku mieszkalnego przy ul. [...]w D., zgodnie z przedstawionym przez skarżących projektem budowlanym, jest niedopuszczalny w świetle obowiązujących przepisów prawa; - art. 7 pkt 4 i art. 27 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego, poprzez pominięcie, iż jedną z form ochrony zabytków są ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D., który to akt prawa miejscowego stanowi źródło prawa o charakterze powszechnie obowiązującym; - art. 80 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez dowolną i wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że zamierzona przez skarżących inwestycja stoi w kolizji z chronionym przez organ konserwatorski interesem społecznym i wpłynie negatywnie na wartości zabytkowe strefy ochrony konserwatorskiej miasta D., której nieruchomość przy ul. [...] stanowi historyczny element, oraz że planowany remont zakłada niemal całkowitą wymianę struktury istniejącego budynku mieszkalnego na nową; - art. 7 w zw. z art. 7 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności ustalenia rzeczywistego stanu technicznego budynku stanowiącego własność skarżących; - art. 8 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia prawnego rozstrzygnięcia; - art. 6 i 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postepowania w sposób nierespektujący zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej; - art. 12, art. 35 oraz art. 26 k.p.a., poprzez naruszenie zasady wnikliwości i szybkości postpowania , w szczególności przez przewlekłe działanie zarówno organu I, jak i II instancji oraz brak zawiadomienia pełnomocnika stron o niezałatwieniu ich sprawy w terminie. Podnosząc powyższe wnieśli o: - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, - oraz zasądzenie kosztów postępowania. W obszernej skardze przedstawili przebieg postępowania i rozwinęli podniesione zarzuty, odwołując się wielokrotnie do orzeczeń sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Sąd kontrolował decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]marca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Nr [...]z dnia 03[...] października 2014 r. pozwalającą na remont budynku mieszkalnego położonego na dz. nr [...] przy ul. [...] w D., w zakresie: - wymiany pokrycia dachu budynku mieszkalnego na dachówkę ceramiczną esówkę, - wymiany stolarki okiennej i drzwiowej w budynku, bez zmiany wielkości otworów, - rozbiórki wtórnego łącznika oraz parterowego budynku gospodarczego oraz odmawiającą pozwolenia na: - odtworzenie ścian zewnętrznych (obwodowych) budynku - przebudowę dachu budynku - rozbiórkę istniejącego budynku garażowego i budowę nowego budynku garażowego (ze zmianą konstrukcji dachu i lokalizacji), położonego na ww działce, umarzającą postępowanie w pozostałym zakresie. Jak wynika z akt sprawy działka nr [...] w D., na której posadowiony jest budynek przy ul. [...] znajduje się na obszarze objętym prawną ochroną konserwatorską na postawie decyzji z dn. [...] sierpnia 1960 r. wpisującej do rejestru zabytków "Założenie urbanistyczne Starego Miasta D. wytyczone wskazanymi w decyzji ulicami, wraz z zachowaną zabudową z XVIII i XIX w., ratuszem i zamkiem. Jednocześnie, jako zabytki podlegające ochronie prawnej w załączniku do decyzji wymienione zostały z adresów poszczególne budynki, m.in. przy ul. [...]. Budynek przy ul. [...] objęty wnioskiem o pozwolenie na wykonanie robót budowlanych nie znalazł się w tym wykazie. Z racji wpisania Starego Miasta D. do rejestru zabytków prowadzenie robót budowlanych w budynku przy ul. [...] wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) – w tym wypadku [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jednocześnie teren Starego Miasta objęty jest ochroną konserwatorską na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miasta D. z dnia [...] maja 2004 r., zmienionej chwałą z dnia [...] września 2009 r. Oznacza to zbieg prawnych form ochrony zabytku nieruchomego za jaki został uznany teren Starego Miasta D. w postaci wpisu do rejestru zabytków oraz ustaleń ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 7 pkt 1 i 4 cyt. ustawy). Stosownie do art. 9 ust. 3 cyt. ustawy wpis do rejestru historycznego układu urbanistycznego, ruralistycznego lub historycznego zespołu budowlanego nie wyłącza możliwości wydania decyzji o wpisie do rejestru wchodzących w skład tych układów lub zespołu zabytków nieruchomych. Wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego ma na celu zachowanie najcenniejszych elementów historycznego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej zespołu. Oznacza to między innymi zachowanie w niezmienionym kształcie rozplanowania placów i ulic, ich przebiegu, szerokości i przekroju, a także zachowanie gabarytów zabudowy i zasadniczych proporcji wysokościowych kształtujących zespół. Zabytkowy układ urbanistyczny tworzą zarówno budowle posiadające indywidualne wartości zabytkowe, kwalifikujące je do wpisu do rejestru zabytków na podstawie odrębnej decyzji administracyjnej, jak również obiekty nowe, pozbawione wartości zabytkowych, ale mające znaczenie dla całego układu z uwagi na historyczną kompozycję przestrzenną. Objęcie ochroną układu urbanistycznego – art. 6 ust. 1 lit. b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – nie oznacza samo przez się, że ochrona ta rozciąga się na poszczególne obiekty tego układu. Wpisany jest obszar ze względu na swoje zabytkowe cechy i nie oznacza to, że ochronie konserwatorskiej podlegają wszystkie jego elementy, zwłaszcza że wpisu obszaru dokonuje się ze względu na jego historyczny charakter lub inne cechy uzasadniające wpis. Art. 9 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami odpowiada treści art. 14 i 15 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz.U. z 1999 r., Nr 98, poz. 1150 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny dokonywał wykładni tych przepisów między innymi w wyroku z dnia 19 lutego 1997 r., sygn.. akt SA/GD 2823/95, w którym przyjął, że wpisanie do rejestru zabytków historycznego założenia urbanistycznego nie oznacza, że wszystkie budowle na tym terenie są zabytkami. Jeżeli mają same przez się wartość zabytkową, powinny być wpisane oddzielnie do rejestru zabytków. Podobny pogląd przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 września 1993 r., sygn. SA/Po 3224/92 (OSP 1995 z. 5, poz. 121). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 stycznia 1998 r., sygn. I SA 730/97 (ONSA 2000, z. 1, poz. 24) przyjął, że wpis o rejestru zabytków układu urbanistycznego nie podważa celowości wpisania również (indywidualnie) budynku do rejestru zabytków. Wprawdzie przywołane wyżej stanowiska odnoszą się do przepisów poprzednio obowiązującej ustawy, lecz zbliżona treść poprzednich i aktualnych regulacji w tym zakresie pozwala przyjąć, że są one nadal aktualne. Sąd w tym składzie w pełni podziela przedstawione poglądy. W związku z tym podkreślić należy, i nie budzi to wątpliwości Sądu, że nie ma równości w poziomie ochrony konserwatorskiej w stosunku do historycznego układu urbanistycznego oraz budynku wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków. Z kolei zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o ochronie zabytków i opiec nad zabytkami, w planie miejscowym ustala się, w zależności od potrzeb strefy ochrony konserwatorskiej obejmującej obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2010 r. II OSK 1823/10 (LEX nr 746816) wypowiedział tezę, zgodnie z którą "Skoro ustawodawca w przepisach art. 18 i art. 19 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przewidział konieczność uwzględniania warunków ochrony zabytków w opracowaniach przestrzennych, jednocześnie dopuszczając możliwość wariantu przejściowego, jest oczywistym, że projekt planu miejscowego musi zostać uzgodniony z właściwym organem ochrony zabytków, a uzgodnienie to ma charakter wiążący dla organu stanowiącego gminy". Jeśli plan miejscowy zostanie uchwalony po takich wiążących gminę uzgodnieniach z konserwatorem zabytków, to jako prawo miejscowe (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647) wiąże również organy ochrony konserwatorskiej. Uwzględniony z konserwatorem zabytków plan miejscowy musi dawać potencjalnemu inwestorowi pewność, co do warunków i możliwości zagospodarowania nieruchomości, do której posiada tytuł prawny. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że powyższych uwarunkowań nie kwestionuje także Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dostrzegając zbieg prawnych form ochrony Starego Miasta D., jako zabytku mieszkalnego. Przytaczając fragmenty miejscowego planu nie odnosi ich jednak do zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem inwestorów. Tymczasem z ustaleń planu wprost wynika, że w strefie A objętej pełną ochroną konserwatorską, w której znajduje się przedmiotowa nieruchomość istniejąca zabudowa może podlegać wymianie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania, przy czym przyjęto, jako obowiązujące jedynie istniejące linie zabudowy, jeżeli właściwa służba ochrony zabytków nie postanowi inaczej. Nadto charakter dachów i ich usytuowanie są determinowane przez uwarunkowania historyczne z zastrzeżeniem, że wszystkie dachy należy pokryć dachówką ceramiczną lub materiałami dachówko podobnymi w odcieniach czerwieni lub brązu. Przytoczone zapisy planu, stanowiącego prawo miejscowe, mają charakter bezwzględnie obowiązujący także dla służb ochrony zabytków. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdzając niezgodność zamierzonych robót budowlanych z ustaleniami miejscowego planu nie przestawił jasnego i logicznego uzasadnienia swojego stanowiska. Twierdzenie, że realizacja inwestycji "spowodowałaby istotny uszczerbek dla chronionego, zabytkowego układu urbanistycznego miasta poprzez utratę zabudowy (budynku mieszkalnego i garażowego), będącej świadkiem tradycyjnego sposobu zagospodarowania tego fragmentu miasta", niczego nie wyjaśnia, w szczególności wobec brzmienia art. 6 ust. 1 lit. b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Podkreślić jeszcze raz należy, że zgodnie z art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jedną z form ochrony zabytków są ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w którym uwzględnia się ochronę zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków i ich otoczenie (art. 19 ust. 1), a projekty i zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlegają uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 20 ww. ustawy). Wobec powyższego należy uznać, że organ konserwatorski, uzgadniając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego już raz wypowiedział się w przedmiotowej sprawie w zakresie warunków konserwatorskich dla realizacji inwestycji na wskazanym obszarze. Zatem ocena wpływu planowanej inwestycji na obszar objęty ochroną powinna być spójna z już raz wyrażoną wolą organu ochrony zabytków przy uzgadnianiu prawa miejscowego. Na zakończenie zauważyć należy, że na wniosek właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w D. Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał na podstawie art. 27 cyt. ustawy zalecenia konserwatorskie (pismo z dnia [...].10.2012 r.), w których nie stwierdził niezgodności zakresu i charakteru projektowanych robót budowlanych z ustaleniami planu miejscowego, co także pozostało poza oceną organu konserwatorskiego. Powyższa analiza pozwala w ocenie Sądu na stwierdzenie, że zaskarżona i poprzedzająca decyzja wydane zostały z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie, uwzględniając powyższą ocenę, rozważyć czy zakres robót budowlanych objęty wnioskiem inwestorów jest dopuszczalny z punktu widzenia konserwatorskiego, oczywiście z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, w szczególności ustaleń zawartych w miejscowym planie miasta D.. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na postawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło