VII SA/Wa 991/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-24

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mariola Kowalska, Anna Tarnowska – Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakładająca na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, stanowi naruszenie tego przepisu, które może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, narusza ten przepis. Obowiązek ten nie może być utożsamiany z obowiązkiem wykonania czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Skutkiem tego naruszenia jest brak możliwości wydania przez organ merytorycznej decyzji w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, co może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu nieważnościowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji utrzymującej w mocy decyzję nakazującą współwłaścicielom budynku przedłożenie projektu przywracającego elewacjom jednolitego charakteru. Prace budowlane (ocieplenie, malowanie elewacji, wymiana okien) zostały wykonane bez pozwoleń, a budynek znajduje się na obszarze objętym ochroną konserwatorską. Organy nadzoru budowlanego nakładały obowiązek przedłożenia projektu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż Inspektora z dnia [...] kwietnia 2004 r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. [...] kwietnia 2004 r. nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004r., którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2003r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...]. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazywała J. J. i B. G., współwłaścicielom budynku przedłożyć w powiatowym inspektoracie projekt sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, w przedmiocie przywrócenia elewacjom budynku przy ulicy [...] w [...] jednolitego charakteru. Na podstawie akt sprawy organ ustalił, iż w przedmiotowym budynku zostały wykonane prace budowlane polegające, m.in. na wymianie okien, ociepleniu i malowaniu elewacji, otynkowaniu części elewacji. Powyższe prace zostały wykonane bez wymaganych pozwoleń i zgłoszeń. Ponadto przedmiotowa kamienica jest zarejestrowana w zasobie ewidencyjnym służb konserwatorskich , a obszar na którym jest ona położona podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi zatem na treść art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) organ miał prawo nałożyć na właściciela budynku obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła B. G.. Z treści skargi wynikało iż skarżąca domagała się wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie wykonania dokumentacji przywracającej elewacji jednorodny charakter. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazywała to skarżąca. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu w tym postępowaniu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w postępowaniu nieważnościowym. Ocenie organu podlegały decyzje wydane w trybie art. 51 Prawa budowlanego, nakładające na strony obowiązek sporządzenia dokumentacji mającej na celu przywrócenie elewacjom budynku jednorodnego charakteru. Zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robol do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Możliwość żądania przez organ} nadzoru budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen uregulowana została natomiast w art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.). Na jego podstawie organ administracji budowlanej, w drodze postanowienia, mógł nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów. Art. 51 Prawa budowlanego, w brzmieniu określonym ustawą z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.), sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy -Prawo budowlanego oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003r.,Nr 80, poz. 718), stosownie do przepisu art. 7 tej ustawy, nie stanowił takiej podstawy. Nałożenie na stronę obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen. Poprzez nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen nie można bowiem doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowe dokumenty, ekspertyzy czy oceny są elementem postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie, organy nadzoru budowlanego nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, niewątpliwie naruszyły art. 51 Prawa budowlanego. Skutkiem tego naruszenia będzie brak możliwości wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji merytorycznej w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Dopiero bowiem po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz i ocen, organ nadzoru budowlanego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tegoż prawa, wskazując jakie działania powinna strona podjąć w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze organy nadzoru budowlanego ponownie rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003r. nr [...]. powinny rozważyć, czy wskazane naruszenie przepisu art. 51 ma charakter rażący, a zatem czy kontrolowana w trybie nieważnościowym decyzja nie powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Brak analizy organu w tym przedmiocie narusza przepis art. 7 i 77 k.p.a. w stopniu, który ma wpływ na rozstrzygnięcie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt lc w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło