VII SA/Wa 993/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Ewa Machlejd, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej jako "organ", "GINB") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "k.p.a.") postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia T. G. (dalej jako "skarżący") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...] WINB") z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem [...] WINB z dnia [...] września 2014 r. nr [...] utrzymującym w mocy postanowienie PINB [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki domu usytuowanego na działce nr ewid. [...] obręb [...] w [...] przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z akt sprawy wynika, że T. G. pismem z dnia 7 października 2013 r. wniósł o wydanie nakazu rozbiórki domu na działce nr ewid. [...] obręb [...] w [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] odmówił na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki uznając, że żądanie pochodzi od podmiotu nieposiadającego interesu prawnego w sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Pismem z dnia 2 lipca 2014 r. T. G. złożył ponowiony wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki. Postanowieniem nr [...] z dnia [...]lipca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], odmówił wszczęcia postępowania na wniosek T. G. w sprawie wydania nakazu rozbiórki. Po rozpoznaniu zażalenia T. G., [...] WINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61a § 1 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Ponadto pismem z dnia 5 października 2014 r. T. G. wniósł o wznowienie postępowania wskazując jako podstawę prawną wniosku art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4 i 5 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...]września 2014 r. nr [...]. W ocenie organu wojewódzkiego wnioskodawca nie wskazał żadnej okoliczności stanowiącej podstawę materialną do uchylenia postanowienia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Samo zatytułowanie podania jako wniosek o wznowienie postępowania i wskazanie jako podstawy prawnej przepisów art. 145 § 1 k.p.a., nie jest wystarczające do żądania wznowienia postępowania, bowiem po wydaniu postanowienia o wznowieniu organ bada czy zaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie postanowienia, a zatem musi posiadać wiedzę co do tego, jakie okoliczności stanowiły podstawę żądania i czy faktycznie one zaistniały. W związku z powyższym wnioskodawca obligowany jest do powołania nie tylko przepisów prawa, ale przede wszystkim okoliczności, które to miałyby stanowić podstawę do uchylenia decyzji lub postanowienia. Jednocześnie organ wojewódzki wskazał, że pomimo, iż T. G. nie legitymuje się interesem prawnym w sprawie legalności jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...], obręb [...]przy ul. [...] w [...], to jako inicjator postępowania zakończonego postanowieniem nr [...]z dnia [...]września 2014 r. [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki posiada on interes prawny w tym postępowaniu, jak również w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego tym postanowieniem. Organ wyjaśnił również, że nie wpłynął do tego organu żaden wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji. Wskazał ponadto, że okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia nie mogą stanowić przesłanki do uchylenia aktu w trybie przepisów art. 145 § 1,art. 145a § 1, lub art. 145b § 1 k.p.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. G. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podał, że posiada interes prawny w sprawie o wydanie nakazu rozbiórki budynku usytuowanego na działce nr [...] obręb [...] w [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podał, że we wniosku T. G. brak jest ustawowych podstaw do wznowienia postępowania, w związku z powyższym zasadne było zastosowanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 149 § 3 k.p.a. i wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Skargę na powyższe postanowienie złożył T. G. wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący w skardze wymienił szereg przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, których naruszenie zarzucił organowi, w tym naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów i przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów. Skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało "w okolicznościach tolerowania przez organy: [...]WINB i PINB samowoli budowlanej, niepodlegającej zasiedzeniu, uniemożliwiającej wznowienie granicy prawnej z działką [...] obręb [...], własność skarżącego". Skarżący stwierdził, że posiada interes prawny w sprawie rozbiórki budynku na działce [...] obr. [...] w [...], bowiem wybudowanie budynku murowanego w miejsce starego drewnianego spowodowało zmianę granic działki, gdyż róg domu drewnianego stanowił bazę pomiarową dla punktu granicznego linii podziału między działkami [...] i [...]. Skarżący podał ponadto okoliczności, które w jego ocenie wskazują, że budynek na działce nr [...] powstał w wyniku samowoli budowlanej. Zdaniem skarżącego GINB narusza prawo wydając zaskarżone postanowienie, bowiem toleruje samowolę budowlaną. Na potwierdzenie swoich wywodów skarżący załączył do skargi szereg dokumentów. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić. Przedmiotem kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015r., utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] września 2014r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki domu usytuowanego na działce nr ewid. [...] obręb [...] w [...] przy ul. [...]. Na wstępie należy wyjaśnić, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (zob. W. Dawidowicz: Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230; W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu. Warszawa 1983, s. 242). Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145-152 k.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania można wyróżnić: fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania; postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia; a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania takich jak przykładowo zachowanie terminu czy wskazanie ustawowej podstawy wznowienia. Również w literaturze podkreśla się, że odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku wskazania podstaw wznowienia postępowania. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. przesłankach wznowienia a także, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. W razie niewystąpienia tychże warunków ustawowych organ powinien zastosować dyspozycję przewidzianą w art. 149 § 3 k.p.a. W pozostałych przypadkach ma on obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie według reguł określonych w art. 150 i 151 k.p.a. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organów obu instancji, iż wniosek skarżącego 5 października 2014r. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2014r. nie wskazuje żadnej okoliczności która mogłaby stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego wymienioną w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., co czyni niedopuszczalnym wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Stwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania kończy już na tym etapie postępowanie w sprawie wznowienia i skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, iż są one chybione, bowiem organy nie przyjęły wbrew twierdzeniom skarżącego ,iż nie ma on przymiotu strony w sprawie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Nr [...], ani nie wypowiadały się merytorycznie co do legalności domu usytuowanego na działce nr ewid. [...] obręb [...] w [...] przy ul. [...]. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku