VII SA/Wa 994/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-17
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska (spr.), Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku, uznając, że nakaz ten powinien być skierowany do właściciela nieruchomości, a nie do inwestora, który nie posiada tytułu prawnego do tej nieruchomości?Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, nakaz usunięcia skutków samowoli budowlanej w pierwszej kolejności obciąża sprawcę samowoli budowlanej, czyli inwestora, nawet jeśli nie jest on właścicielem nieruchomości. Organ odwoławczy nieprawidłowo zinterpretował i zastosował wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 522/06, który dotyczył innej sytuacji faktycznej.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając, że nakaz rozbiórki powinien być skierowany do właściciela nieruchomości, a nie do inwestora (A. G.), która nie legitymowała się tytułem prawnym do nieruchomości. Skargę do WSA wnieśli współwłaściciele nieruchomości, zarzucając błędne zastosowanie przez organ odwoławczy wyroku NSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2010 r. sprawy ze skargi B. F., E. O., J. M., P. G., S. G., T. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki rozbudowanej części budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. F., E. O., J. M., P. G., S. G., T. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 994/10
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r, Nr [...] na podstawie art. 48 ust 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane (Dz. U. nr 156 z 2006 r, poz. 1118 ze zm.) nakazał A. G. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego tj. przedsionka z łazienką o wymiarach ok. 7,70 m x 2,20 m oraz pokoju od strony wschodniej o wymiarach 2,45 m x 2,20 m i zadaszenia o wymiarach ok. 5,80 m x 2,20 m, usytuowanej na działce nr ew. [...], przy ul. [...], zrealizowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż inwestor A. G. w 2006 r. samowolnie rozbudowała budynek mieszkalny o przedsionek z łazienką o wymiarach ok. 7,70 m x 2,20 m oraz pokój od strony wschodniej o wymiarach 2,45 m x 2,20 m i zadaszenie o wymiarach ok. 5,80 m x 2,20 m.
A. G. nie wykonała obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] umożliwiających legalizację wykonanej samowolnie rozbudowy.
Nałożone obowiązki polegały na przedłożeniu w zakreślonym terminie zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności rozbudowy budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu, sporządzeniu czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wskutek niewywiązania się z nałożonych obowiązków organ zobligowany był do nakazania rozbiórki samowolnie wykonanej części budynku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. G., decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji dotyczące powstania samowoli budowlanej jednakże uznał, że inwestor A. G. nie może być adresatem decyzji rozbiórkowej gdyż mimo, iż jest zameldowana to nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości na której posadowiony jest budynek mieszkalny.
Organ odwoławczy na podstawie wypisu z rejestru gruntów ustalił współwłaścicieli działki i powołując się na wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 522/06 stwierdził, iż nakaz rozbiórki skierowany do inwestora dotyczy tylko takiego inwestora, który legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznając, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i 77 kpa wskazał na konieczność powtórnej analizy adresata decyzji rozbiórkowej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. F., E. O., J. M., S. G., P. G. i T. G. będący współwłaścicielami nieruchomości.
Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 48 ust 1 i art. 52 Prawa budowlanego przez błędne przywołanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 522/06.
Skarżący podnieśli, iż jako współwłaściciele nieruchomości gruntu nie byli inwestorem i nie wiedzieli o inwestycji dlatego zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego obowiązek rozbiórki spoczywa na inwestorze A. G.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Nie jest trafne stanowisko organu odwoławczego, iż nakaz rozbiórki powinien zostać nałożony na osoby legitymujące się tytułem prawnym do nieruchomości, a A. G. jakkolwiek jest inwestorem to takiego prawa nie posiada.
O tym kto może być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego stanowi art. 52 Prawa budowlanego zgodnie z którym, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.
Nakaz usunięcia skutków samowoli budowlanej w pierwszej kolejności obciąża sprawcę samowoli budowlanej.
W orzecznictwie podkreśla się wręcz, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2000 r. II S.A./Ka 2059/98 nie publ.).
Nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości ( wyrok NSA z 21 listopada 2001 r, S.A./Rz 597/00, Lex Polonica 354876).
W szczególności będzie to dopuszczalne w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. W takim wypadku nałożenie na właściciela nieruchomości nakazu rozbiórki byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążeniem, narażałoby na koszty i dolegliwą procedurę zwalniając równocześnie inwestora który powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż sprawcą samowoli budowlanej jest A. G. która zamieszkuje i jest zameldowana w budynku mieszkalnym. Nakaz usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem i sprawca samowoli budowlanej w pierwszej kolejności jest obciążony wykonaniem tego obowiązku.
Zgodzić należy się z zarzutem, iż organ odwoławczy celem uzasadnienia swego stanowiska błędnie przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 522/06. Wskazany wyrok został wydany na tle innej sytuacji faktycznej.
Mianowicie w sytuacji kiedy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej właściciel nieruchomości, który wcześniej był inwestorem zbywa swoją nieruchomość w drodze czynności cywilnoprawnej co powoduje, że nowy właściciel wchodząc w prawa i obowiązki dotychczasowego powinien być adresatem wydawanych decyzji.
Uznając, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 52 Prawa budowlanego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy, o kosztach orzeczono na podstawie art.200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło