VII SA/Wa 996/06
WyrokWSA w Warszawie2006-08-04
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Bożena Walentynowicz, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie dyplomu inżyniera architekta jest równoznaczne z posiadaniem wyższego wykształcenia wymaganego do nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych, ograniczając pojęcie "wyższego wykształcenia" do posiadania tytułu magistra inżyniera architekta. Posiadanie dyplomu inżyniera architekta, nadawanego absolwentom studiów wyższych technicznych, jest równoznaczne z wymogiem wyższego wykształcenia. Regulamin postępowania kwalifikacyjnego nie może modyfikować przepisów ustawowych.Stan faktyczny
P K złożył wniosek o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej. Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna odmówiła nadania uprawnień, uznając, że skarżący nie posiada wymaganego wyższego wykształcenia magisterskiego. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna utrzymała w mocy tę decyzję, powołując się na zapisy regulaminu postępowania kwalifikacyjnego. Skarżący podniósł, że posiadany przez niego dyplom inżyniera architekta spełnia wymóg wyższego wykształcenia określony w Prawie budowlanym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi P K na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia (...) stycznia 2005 r. nr (...) w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Komisja Kwalifikacyjna (...) Okręgowej Izby Architektów decyzją wydaną dnia (...) października 2004 r. odmówiła nadania P K uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.
W uzasadnieniu Komisja podała, że wg Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy uchwalonego przez Krajową Radę Izby Architektów, odpowiednie dla uzyskania uprawnień bez ograniczeń wykształcenie wyższe to studia magisterskie zakończone dyplomem z tytułem mgr inż. architekt.
Odwołanie od tej decyzji złożył P K zarzucając naruszenie przy jej wydaniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (art. 14 ust. 3), ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów i rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Odwołujący podniósł, że jednym z warunków wskazanych w art. 14 ust. 3 Prawa budowlanego niezbędnych dla uzyskania uprawnień budowlanych jest posiadanie wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności.
Wydane, w wykonaniu zapisów tej ustawy, rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w załączniku nr 1 określiło kierunki wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla uzyskania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie podając, iż odpowiednim wykształceniem jest ukończenie studiów wyższych o kierunku architektura i urbanistyka. Zdaniem odwołującego się nie może budzić wątpliwości fakt, że zawód inżyniera architekta (jaki posiada odwołujący się) jest zawodem technicznym, który uzyskuje się po ukończeniu studiów wyższych o kierunku architektura i urbanistyka.
Po rozpatrzeniu odwołania Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej decyzją nr (...) wydaną dnia (...) stycznia 2005 r. na podstawie art. 11, art. 8 pkt 4, art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, art. 12 ust. 1 pkt 1, ust. 2-7 i art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego przyjętego uchwałą Krajowej Rady Izby Architektów z dnia (...).04.2003 r., a także art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że wnioskujący o nadanie uprawnień w specjalności architektonicznej nie spełnił podstawowej pozytywnej przesłanki umożliwiającej dopuszczenie do egzaminu, tj. nie przedstawił dokumentu potwierdzającego ukończenie studiów wyższych magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka. Skarżący uzyskał dyplom inżyniera architekta, co nie jest równoznaczne z wykształceniem wyższym w rozumieniu § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że ustawa Prawo budowlane w art. 14 ust. 3 stawiając dla uzyskania uprawnień budowlanych wymóg posiadania wykształcenia wyższego nie zastrzega, że koniecznym jest posiadanie wykształcenia zakończonego uzyskaniem tytułu magistra.
Stosownie zaś do § 2 Zarządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 kwietnia 1992 r. w sprawie określenia rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie tytuł zawodowy inżyniera jest nadawany absolwentom wyższych zawodowych studiów technicznych.
Wobec tego osoba posiadająca taki tytuł jest osobą z wyższym wykształceniem w rozumieniu art. 14 ust. 3 Prawa budowlanego.
Wobec tego zdaniem skarżącego zapis regulaminu postępowania kwalifikacyjnego, na który powołuje się Komisja Kwalifikacyjna, jest sprzeczny z art. 14 ust. 3 Prawa budowlanego i nie może stanowić podstawy odmowy nadania uprawnień.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej wnosząc o jej oddalenie podtrzymała argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporna jest argumentacja (...) Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów, iż wymogiem nadania uprawnień o jakie ubiega się skarżący, stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane a także § 3 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie jest posiadanie odpowiedniego wyższego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, dostosowanych do rodzaju oraz stopnia skomplikowania działalności, a także innych wymagań związanych z tą funkcją. Równocześnie Sąd nie może zgodzić się z zarzutami organu, iż przygotowanie zawodowe skarżącego nie odpowiada w/w wymaganiom.
Należy wskazać, iż Ustawa z 12 września 1990 r. (Dz. U. Nr 65 poz. 385 ze zm.) o szkolnictwie wyższym nie definiuje pojęcia "wykształcenie wyższe", aczkolwiek w art. 149 ust 1 stanowi, że "absolwent uczelni otrzymuje dyplom ukończenia studiów na określonym kierunku". W art. 149 ust. 2 w/w ustawy stwierdza się, iż "minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi w drodze rozporządzenia, rodzaje dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzory dyplomów wydawanych przez uczelnie, uwzględniając rodzaje i kierunki studiów".
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie w § 3 określa tytuły zawodowe nadawane absolwentom studiów wyższych. Należy do nich, zarówno tytuł magistra inżyniera architekta, jak i posiadany przez skarżącego tytuł inżyniera architekta.
Utrzymując w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów powołała się w uzasadnieniu na § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego, w którym przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera architekta. Powołując się na powyższe, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna uznała iż nie zostały spełnione przesłanki zawarte w przepisach art. 12 i 14 Prawa Budowlanego.
Sąd stwierdza, iż Krajowa Rada Izby Architektów przyjmując w/w regulamin uchwałą nr O-03-03 Krajowej Rady Izby Architektów z dnia 17 kwietnia 2003 roku w sprawie Regulaminu Postępowania Kwalifikacyjnego, dokonała w paragrafie 14 ust. 2 interpretacji ustawy. Nie ulega wątpliwości, że organ ten nie jest uprawniony do tworzenia wykładni prawa. Należy podkreślić, iż Krajowa Rada nie jest upoważniona do określania i modyfikowania przesłanek nadawania uprawnień architektoniczno-budowlanych, a na podstawie art. 33 pkt. 6 ustawy 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów uchwalenie w/w Regulaminu ma na celu sprecyzowanie postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego nie może zmieniać aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia. Stanowi on jedynie przepisy prawa wewnętrznego regulujący tryb postępowania kwalifikacyjnego w ramach stosownych delegacji.
Uznając więc, iż organy administracji publicznej z mocy art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a stanowisko swoje uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa, a obowiązku tego nie spełniły, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sad orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło