VII SA/Wa 996/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. J. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2016r [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. J., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016r, nakazującą odwołującemu się wykonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku mieszkalnego, o wymiarach ok 7,50m x 9,50m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 3,50 m x 4,90 m zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w m. [...] gm. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w toku przeprowadzonych oględzin ustalono, że na działce o nr ew. [...] znajduje się budynek mieszkalny parterowy z poddaszem użytkowym, o konstrukcji murowanej z pustaków ceramicznych. Wymiary budynku 7,5 m x 9,5 m, od strony południowej do budynku dobudowany, jest zadaszony taras o wymiarach 3,5 m x 4,90 m. Dach budynku jest dwuspadowy o konstrukcji drewnianej, pokryty papą. Parter budynku wykończony i zamieszkały. Poddasze w stanie surowym, do wykonania pozostało ocieplenie, zewnętrzne ścian budynku, łącznie z elewacją oraz docelowe pokrycie dachu. Przedmiotowy budynek posiada instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną, a jego stan techniczny jest zadowalający. Inwestor K. J. przedłożył zgłoszenie z dnia [...] października 2013 r., dotyczące budowy budynku gospodarczego, o wymiarach 6,0 x 4,0 m, z dachem dwuspadowym i oświadczył, że w miejscu starego budynku zrealizował nowy budynek przez obmurowanie go oraz dostawił pomieszczenie gospodarcze. Powyższe roboty były realizowane od około 2008 roku. Pierwotnie na terenie nieruchomości stał budynek letniskowy murowany ze stropem drewnianym i poddaszem użytkowym, z dachem pokrytym eternitem. Poprzedni budynek był w kształcie litery "L" o dłuższych bokach około 7 x 9 m. Jak ustalił organ powiatowy działka nr ew. [...] stanowi grunty leśne (LS V). O jej charakterze jako działki leśnej świadczy wypis z rejestru gruntów oraz treść księgi wieczystej nr [...]. Z pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2015r wynika, że teren działki stanowił grunt leśny już w latach 1985 - 1990. Natomiast z pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2014r wynika, że dla terenu tej działki nie ma aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i założeń do planu. Organ pierwszej instancji uznał, że przedłożone przez inwestora zgłoszenie z dnia [...] października 2013 r. dotyczy innego obiektu, o innej funkcji i innych wymiarach aniżeli wybudowany budynek mieszkalny. Tym samym z uwagi na brak decyzji o pozwoleniu na budowę organ uznał, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany samowolnie. Z uwagi na datę jego realizacji ok 2008r organ wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania w trybie w przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994r. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie braku możliwości wszczęcia procedury legalizacyjnej zgodnie z art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego z 1994r. Przeszkodą do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego jest nie dające się usunąć naruszenie wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). W myśl § 271 ust 1 ww. rozporządzenia odległość ściany budynku mieszkalnego od granicy lasu winna wynosić minimum 12 m, natomiast w przedmiotowym przypadku odległość ta wynosi 0 m, gdyż działka nr [...] stanowi działkę leśną. Ponadto działka nr ew. [...] na której został wybudowany przedmiotowy budynek gospodarczy była działką leśną w trakcie budowy i taki charakter ma do chwili obecnej. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji o braku możliwości uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji, wskazując, że jednym z warunków koniecznych do jej uzyskania jest zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, której to zgody inwestor nie przedstawił. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie dowodowe zostało prawidłowo przeprowadzone przez organ pierwszej instancji, który zasadnie odstąpił od wdrożenia procedury legalizacyjnej w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K.J. domagając się uchylenia obu zaskarżonych decyzji i zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu wydania postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych i nakładającego obowiązek przedłożenia określonej dokumentacji umożliwiającej zalegalizowanie przedmiotowego obiektu. W konsekwencji nieprawidłowo podjęto nakaz rozbiórki przyjmując, że obiekt nie podlega procedurze legalizacyjnej, a także naruszenie procedury administracyjnej w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 § k.p.a. poprzez brak dokładnego ustalenia przebiegu granicy lasu, która to kwestia ma istotne znaczenie w przypadku zastosowania przepisu § 271 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, bowiem winien umożliwić stronie wykazanie zgodności inwestycji z ustaleniami planistycznymi i tym samym podjęcie próby legalizacji. Dopiero niezłożenie przez stronę zaświadczenia wójta o zgodności z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy może być podstawą do wydania nakazu rozbiórki, a taka próba legalizacji nie została stronie umożliwiona, gdyż nie zostało wydane postanowienie, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3. Podniósł, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do podejmowania wiążących rozstrzygnięć w zakresie decyzji o warunkach zabudowy. Kompetencje te należą do organów samorządu terytorialnego. Zarzucił organom brak ustaleń w zakresie dokładnego ustalenia przebiegu granicy lasu, a w szczególności brak weryfikacji zapisów planu urządzenia lasu ustalonego na podstawie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 48 ust 1 Prawa budowlanego dlatego skarga podlegała uwzględnieniu. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów nadzoru budowlanego, na przedmiotowej działce o nr ew. [...] skarżący wybudował bez pozwolenia na budowę budynek mieszkalny parterowy z poddaszem użytkowym i zadaszonym tarasem. Budynek został wyposażony w instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną, a jego budowa miała miejsce ok 2008r. Z uwagi na datę budowy organy prawidłowo uznały konieczność zastosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane. Kwestią sporną jest natomiast przyjęta w decyzji organu, wykładnia art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazać należy, że przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi złagodzenie rygoryzmu prawnego wynikającego z ust. 1 art. 48, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego umożliwia bowiem przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z tym przepisem, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, lecz zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i bez naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonania określonych obowiązków umożliwiających zalegalizowanie inwestycji. Procedura, o której stanowi art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi zatem co do zasady regułę w przypadku wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami. W niniejszej sprawie bezspornym jest brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu na którym został wybudowany budynek mieszkalny. W takim przypadku warunkiem legalizacji budowy jest jej zgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przy czym organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do rozstrzygania, czy inwestor taką decyzję uzyska. W rozpoznawanej sprawie orzekając o braku możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy z powodu braku zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne organ nadzoru budowlanego wykroczył poza swoje ustawowe kompetencje. Organ nadzoru budowlanego powinien wszcząć procedurę legalizacyjną umożliwiając inwestorowi przedstawienie stosownych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust 3 Prawa budowlanego. Tak więc, nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Rozpoznając ponownie sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organ uwzględni poczynione wyżej uwagi odnośnie wykładni art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.