VII SA/Wa 999/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: sędzia WSA Iwona Ścieszka asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Publicznej Szkoły Policealnej [...] we W. na postanowienie Ministra Edukacji z dnia 30 kwietnia 2024 r. znak: DKOTC-WNP.4092.11.2024.TD w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie I. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie [...] Kuratora Oświaty (dalej: ,,Organ II instancji’’) z dnia [...] kwietnia 2024 r. znak: [...] wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "k.p.a.’’, w związku z odwołaniem Publicznej Szkoły Policealnej "[...]" we [...] (dalej: ,,skarżąca’’) od decyzji nr [...] [...] Kuratora Oświaty (dalej: ,,Organ I instancji’’) z dnia [...] stycznia 2024 r. polecającej usunięcie uchybień w działalności szkoły stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. II. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Organ II instancji wskazał, że przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania, w związku z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy jest obowiązany ustalić, czy jest ono dopuszczalne oraz czy zostało złożone w ustawowym terminie. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak stanowi art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Z akt przedmiotowej sprawy Organ II instancji wywnioskował, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2024 r. została wysłana listem poleconym za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640, z późn. zm.) za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W związku z tym, że dyrektor Publicznej Szkoły Policealnej "[...]" we [...] nie odebrał przedmiotowej przesyłki, została ona awizowana po raz pierwszy w dniu 8 stycznia 2024 r. Stosownie do art. 44 § 1 pkt 1 oraz§ 3 i 4 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany wart. 42 i 43 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia o możliwości jego odbioru, tj. pierwszego awizowania. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie skuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji organu I instancji nastąpiło z dniem 22 stycznia 2024 r. Bieg 14-dniowego terminu na wniesienie odwołania rozpoczął się zatem w dniu 23 stycznia 2023 r. i upłynął z dniem 5 lutego 2024 r. W przedmiotowej sprawie strona nadała odwołanie w urzędzie pocztowym w dniu 6 lutego 2024 r. (data stempla pocztowego). W związku z powyższym, Organ II instancji stwierdził, że odwołanie zostało złożone przez stronę z uchybieniem ustawowego, 14-dniowego terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia Organ II instancji wskazał, że termin wniesienia środka zaskarżenia określony wart. 129 § 2 k.p.a. jest terminem zawitym, co oznacza, że jest to termin do wykonania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa (w tym przypadku do wniesienia odwołania), zaś jego upływ powoduje wygaśnięcie tego uprawnienia (w tym przypadku możliwość skutecznego wniesienia odwołania). Przekroczenie takiego terminu, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa. III. 1. Od postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2024 r. znak: [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Publiczna Szkoła Policealna "[...]" we [...] kwestionując postanowienie w całości. W skardze skarżąca wniosła zarzuty pod adresem decyzji nr [...] [...] Kuratora Oświaty z dnia 4 stycznia 2024 r. polecającej usunięcie uchybień w działalności szkoły podkreślając, że Organ II instancji powinien był rozpoznać jej odwołanie. 2. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli rozstrzygnięcia wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżone rozstrzygniecie jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a. określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia organów administracji podlegają uchyleniu, czy też stwierdzeniu ich nieważności. 2. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2024 r. znak: [...] w świetle wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z odmiennych powodów aniżeli wskazano w skardze. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. — Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082) nie reguluje kwestii doręczeń, a zatem w tym zakresie mają zastosowanie przepisy K.p.a. 3. Stosownie do art. 44 § 1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie do rąk adresata) i 43 (doręczenie zastępcze): 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ). 4. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). 5. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że dla uznania, iż przesyłka została doręczona stronie w trybie zastępczym, nie jest wystarczające stwierdzenie faktu pierwszego awizowania przesyłki, potwierdzonego adnotacją listonosza (doręczyciela) bez pewności, że miało miejsce kolejne awizo. Okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać, nie mogą nasuwać wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, gdyż to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołane przepisy warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia. Jest to o tyle istotne, że w świetle z art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru może być umieszczone - w zależności od sytuacji - w różnych miejscach, a nie tylko w oddawczej skrzynce pocztowej. By uznać doręczenie zastępcze za prawidłowo dokonane muszą zostać łącznie spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W odmiennym przypadku, brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia przesyłki stronie (patrz wyrok NSA z dnia 7 maja 2020 r. sygn., akt I OSK 920/19, publik. LEX nr 3036953). 6. Podkreślić należy, że sam upływ terminu określonego w art. 44 § 4 k.p.a. nie powoduje zaistnienia domniemania skutecznego doręczenia, o ile nie zaistniały określone w art. 44 § 2 i 3 k.p.a. warunki (por. R. Hauser, M. Wierzbowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2015, str. 306 i powołane tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie decyzja skierowana do skarżącej została przez organ uznane za skutecznie doręczone w trybie zastępczym. Tymczasem z akt sprawy wynika, że przesyłka zawiera adnotacje o jednym awizowaniu przesyłki oraz jej zwrocie na skutek niepodjęcia w terminie. W świetle powyższych uwag nie można było zatem przyjąć fikcji prawnej ich doręczenia w trybie zastępczym, albowiem z adnotacji dokonanej na przedmiotowej przesyłce nie wynika, aby zostały dopełnione warunki z art. 44 § 2 i 3 K.p.a. 7. Wobec tego organ II instancji przedwcześnie uznał, że zachodzi przeszkoda w rozpoznaniu odwołania z powodu złożenia odwołania po terminie. 8. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Sąd nie zasądził kosztów postępowania, bowiem do sprawy włączył się profesjonalny pełnomocnik, jednak w skardze jak i piśmie pełnomocnika brak wniosku o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Mając na uwadze brzmienie art. 210 § 2 p.p.s.a. jeśli sprawa jest rozpoznawana na posiedzeniu niejawnym a strona jest zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika i nie wniosła o zasądzenie kosztów postępowania traci uprawnienie do ich zasądzenia.