VII SAB/Wa 10/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2007 r. sprawy ze skargi J. Z. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego I. zobowiązuje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpatrzenia odwołania J. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) po przeprowadzeniu postępowania wszczętego w dniu [...] maja 2006 r. w sprawie budowy napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia przy ul. [...] w M. gmina W., umorzył postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego. Pismem z dnia 22 grudnia 2006 r. J. Z. odwołał się od powyższej decyzji, które to odwołanie wpłynęło do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] stycznia 2007 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 36 kpa zawiadomił J. Z. o zaistnieniu zwłoki w rozpatrzeniu jego odwołania i wyznaczył nowy termin do załatwienia odwołania do dnia 27 lipca 2007 r. W uzasadnieniu jako przyczynę przesunięcia terminu załatwienia sprawy organ wskazał dużą liczbę prowadzonych postępowań administracyjnych, trudnościami kadrowymi oraz znacznym stopniem skomplikowania rozpatrywanej sprawy. W dniu 10 kwietnia 2007 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga J. Z. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie prowadzonego postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu skargi J. Z. zarzucił, że przedłużenie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego terminu rozpatrywania sprawy do dnia 27 lipca 2007 r. świadczy o bezczynności organu. Podniósł, że od wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie upłynęło 9 miesięcy a do tej pory organy nadzoru budowlanego nie rozpatrzyły żadnego z dowodów i wniosków skarżącego. Zacytował treść art. 35 i 36 kpa podkreślając, że w niniejszej sprawie istnieje bezczynność organów W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie zwracając uwagę na fakt wydania postanowienia z dnia [...] lutego 2007 r. co czyni zarzut bezczynności bezzasadnym. W dniu 6 września 2007 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego, w którym wniósł on m. in. o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie, do przedmiotowego pisma J. Z. dołączył kopię postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r., którym organ ten, na mocy art. 136 w zw. z art. 123 zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w nieprzekraczalnym terminie do dnia 15 września 2007 r. W uzasadnieniu organ podał, iż do czasu uzyskania dodatkowego materiału dowodowego bieg terminów określonych w art. 35 § 3 kpa ulega wstrzymaniu, natomiast odwołanie J. Z. zostanie rozpatrzone po uzyskaniu tych informacji. Z treści znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej (vide karta nr [...] akt) wynika, że do dnia [...] września 2007 r. odwołanie J. Z. nie zostało rozpatrzone. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem bezspornie, iż w dacie orzekania przez Sąd [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadku: 1. decyzji administracyjnych, 2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, w tym regułami proceduralnymi oraz normami kompetencyjnymi wyznaczającymi zakres właściwości tego organu. To rozstrzygnięcie natomiast powinno nastąpić niezwłocznie. W szczególności niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 1 kpa). Niezależnie od powyższego sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 kpa. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej np. w przypadku informacji publicznej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Warto wszakże dodać, że ustawodawca przewidział jednocześnie, iż do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy podkreślić, że jej przedmiotem jest bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] grudnia 2006 r. Zgodnie z cytowanym wyżej art. 35 § 3 kpa odwołanie to powinno być co do zasady rozpatrzone najpóźniej po upływie miesiąca od dnia w którym wpłynęło do organu II instancji. Biorąc pod uwagę fakt, że odwołanie J. Z. wpłynęło do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 11 stycznia 2007 r. termin ten upływał ostatecznie w dniu 12 lutego 2007 r. (poniedziałek). Wprawdzie w dniu [...] lutego 2007 r. organ wydał postanowienie w oparciu o art. 36 kpa wskazujące na nowy termin załatwienia sprawy tj. 27 lipca 2007 r. zaś stosownie do treści art. 35 § 5 kpa do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, jednakże należy pamiętać, że tego rodzaju środek prawny nie może być stosowany przez organ dowolnie. Przyczyny zwłoki w postępowaniu powinny być oceniane obiektywnie a nie wynikać z subiektywnego przeświadczenia organu, który usprawiedliwia w ten sposób swoją opieszałość i przewlekłość prowadzonego postępowania. Skoro ustawodawca przewidział maksymalne terminy dla załatwienia spraw administracyjnych, które należy zawsze rozpatrywać bez zbędnej zwłoki to organ nie może dowolnie interpretować przepisy regulujące terminy załatwienia spraw stosując środek przewidziany w art. 36 kpa. W rozstrzyganej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadnił swoją zwłokę trudnościami organizacyjnymi i kadrowymi oraz dużą liczbą prowadzonych postępowań. W ocenie Sądu takie okoliczności nie mogą być uznane za uzasadniające przewlekłość prowadzonego postępowania i stanowić podstawę zastosowania art. 36 kpa, w szczególności zaś nie mogą być uznane za przyczyny niezależne od organu. To na organie spoczywa obowiązek takiego zorganizowania pracy, aby do przewlekłości postępowania administracyjnego nie dochodziło. Zlecenie natomiast dodatkowych czynności w trybie art. 136 kpa postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. wskazuje, iż termin podany w postanowieniu z dnia [...] lutego 2007 r. nie został dotrzymany. Nie można bowiem za załatwienie sprawy polegającej na rozpatrzeniu odwołania uznać czynności podjętych przez organ odwoławczy w trybie art. 136. Wydanie takiego postanowienia może jedynie wskazywać, że w okresie od wydanego postanowienia z dnia [....] lutego 2007 r. organ przeprowadził dopiero niezbędną analizę akt sprawy i stwierdził istniejące braki w materiale mogącym stanowić podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Bezspornie natomiast do dnia orzekania przez Sąd odwołanie J. Z. nie zostało rozpoznane. O bezczynności w niniejszej sprawie świadczy jednoznacznie brak ostatecznego rozpoznania odwołania J. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] grudnia 2007 r. pomimo zwłoki trwającej ponad 7 miesięcy od daty ostatecznego upływu terminu przewidzianego do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Czynności podejmowane przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w postaci postanowienia z dnia [...] lutego 2007 r. oraz postanowienia z dnia [...] lipca 2007 r. nie mogą być stosowane dowolnie i zastępować zakończenia postępowania w postaci wydania właściwej decyzji. Takie procedowanie organu administracji publicznej należy uznać za niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa i prowadzące do naruszenia prawa strony do niezwłocznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Zdaniem Sądu podany w sentencji wyroku miesięczny termin do załatwienia sprawy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia jest wystarczający do ostatecznego rozstrzygnięcia postępowania odwoławczego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego włączając w to również czas niezbędny do ewentualnego skompletowania materiału dowodowego w oparciu o art. 136 kpa. Powyższe twierdzenie uzasadnione jest dodatkowo faktem, że istota postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie sprowadza się przede wszystkim do zbadania wystąpienia przesłanek określonych w art. 105 kpa i rozstrzygnięcia czy postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego jest bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.