VII SAB/Wa 10/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-01
Skład orzekający: Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy strona nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej zmianę wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił uwzględnienia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych w swojej sytuacji majątkowej od czasu wydania prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 165 PPSA, zmiana okoliczności jest warunkiem koniecznym do uchylenia lub zmiany postanowienia niekończącego postępowania, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy (art. 246 § 1 pkt 2 PPSA).Stan faktyczny
Strona skarżąca, P. K., złożyła ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na planowany zabieg szpitalny żony, który miał spowodować dodatkowe wydatki. Wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2014 r. odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd analizował sytuację majątkową skarżącego, jego dochody, posiadany majątek oraz wydatki, porównując je ze stanem faktycznym z poprzedniego wniosku. Sąd uznał, że wskazana przez skarżącego okoliczność nie stanowiła istotnej zmiany uzasadniającej zmianę wcześniejszego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. K. zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014r. sygn. akt VII SAB/Wa 10/14.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na przewlekłość Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: odmówić P. K. zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014r. sygn. akt VII SAB/Wa 10/14.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2014r. sygn. akt VII SAB/Wa 10/14 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówiono P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie wnioskodawca nie wniósł sprzeciwu.
W dniu 21 maja 2014r. do Sądu wpłynął ponowny wniosek P. K. o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskodawca we wniosku wskazał, że w dniu 26 maja 2014r. żona A. K. ma skierowanie do szpitala klinicznego na zabieg. Sytuacja ta spowoduje dodatkowe wydatki w związku z koniecznością wyjazdów do Ł. oraz braku wynagrodzenia za pobyt w szpitalu ( praca na kontrakcie).
Z załączonego formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i tróją dzieci. Dochody wnioskodawcy wynoszą ok. 3.600 złotych miesięcznie, zaś żony 3.200 złotych miesięcznie (praca na kontrakcie). Wnioskodawca wskazał ponadto, że posiada mieszkanie o pow. 62 m², nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T..
W zakresie pozostałych informacji wnioskodawca odesłał do akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż wniosek wnioskodawcy o zwolnienie od kosztów sądowych jest kolejnym w niniejszej sprawie z tego też względu rozpoznawany został w trybie przepisu art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a daje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie, jednak warunkuje i uzależnia ją od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia
o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona.
W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem Sąd dokonuje oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku takiej zmiany do ustalenia, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w zakresie rozpoznawanego wniosku, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 8 kwietnia 2014r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 8 kwietnia 2014 r.
Z pierwotnego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia
13 marca 2014r. wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trójką dzieci. Dzieci są w wieku szkolnym. Wnioskodawca uzyskuje dochód z wynajmu lokalu w wysokości 3.400 zł. Żona wnioskodawcy uzyskuje dochód wysokości 3000 zł. Posiada mieszkanie o pow. 62m², nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T. Wnioskodawca wskazał, by przy rozpatrywaniu niniejszego wniosku wziąć pod uwagę również dane podane do sprawy VII SA/Wa 1863/13. Przy piśmie datowanym na dzień 17 lutego 2014r. złożonym do ww. sprawy wnioskodawca wskazał, że stałe wydatki żony w listopadzie 2013r. to - ZUS około 980 złotych, spłata kredytu około 500 złotych, śmieci 32,5 złotych, samorząd zawodowy - 38,75 złotych, telefon 118,29 złotych oraz wydatki wnioskodawcy –urząd skarbowy 789 złotych, KRUS 125 złotych, urząd miasta 185 złotych, PZU 51 złotych. Ponadto wnioskodawca wskazał stałe opłaty czynsz 100 złotych, gaz 200 złotych, prąd 200 złotych, bilety do szkoły 150 złotych, paliwo 200 złotych, środki czystości 50,00 złotych, odzież 100 złotych, żywność 1.000 złotych, internet 85 złotych, składki do szkoły 50,00 złotych, leki 50,00 złotych, lekcje gry na gitarze 120,00 złotych.
W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 21 maja 2014r. wnioskodawca nie wykazał, żadnych zmian w zakresie stanu rodzinnego, posiadanego majątku nieruchomego jak i nieruchomości. Wobec wskazania we wniosku, że pozostałe informacje dotyczące jego sytuacji finansowej znajdują się w aktach sprawy, zatem w kwestii wydatków strony należało przyjąć stan faktyczny opisany w prawomocnym postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2014 r.
Wnioskodawca w ponownym wniosku wskazał, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów w wysokości 6.800 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę w wysokości ok. 3.600 złotych oraz dochód małżonki z tytułu wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 3.200 złotych.
Wskazać należy, iż aktualny dochód wnioskodawcy wskazany w ponownym wniosku PPF w wysokości 6.800 złotych, jest wyższy od dochodu wskazanego we wniosku pierwotnym z dnia 13 marca 2014r. stanowiącym podstawę do orzekania w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2014r., który wynosił 6.400 złotych.
Skarżący powołał się w ponownym wniosku na okoliczność, że jego małżonka została skierowana na zabieg, co wiąże się z kosztami dojazdów do innego miasta oraz brakiem wynagrodzenia za okres pobytu w szpitalu w tych okolicznościach skarżący upatruje zmiany w sytuacji finansowej. Okoliczność ta, w ocenie Sądu nie wpływa jednak na zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2014r. Skarżący nie wykazał bowiem na jakim poziomie kształtują się ww. dodatkowe wydatki, ani w jakiej mierze wpływają one na aktualną sytuację finansową, ani też w jakim okresie żona skarżącego nie wykonuje pracy na kontrakcie i z tego powodu nie otrzymuje wynagrodzenia.
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący jest stroną licznych postępowań sądowoadministracyjnych i w każdym z nich składa wielokrotne wnioski o przyznanie prawa pomocy (podobnie w niniejszej sprawie), zatem jest świadomy, że wszelkie zmiany w jego sytuacji finansowej winny być dokładnie przytoczone (poprzez podanie ich wysokości) i udokumentowanie.
W niniejszej sprawie, domagając się ponownie zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący nie wykazał zmiany w jego sytuacji finansowej, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Należy podkreślić, że strona, wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować
w kosztach postępowania (stanowiących należność publicznoprawną), a pomoc państwa przyznawana jest dopiero wówczas, gdy strona przy dołożeniu wszelkich sił i starań nie jest w stanie uiścić te koszty, które na obecnym etapie postępowania dotyczą jedynie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych.
W ocenie Sądu nie nastąpiła taka zmiana sytuacji majątkowej wnioskującego, która uzasadniałaby zmianę rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy i przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło