VII SAB/Wa 103/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 27 listopada 2007 r. od decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] października 2007 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić S. Sp. z o.o. w [...] z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł., z tytułu uiszczonego wpisu sądowego. Spółka S. Sp. z o.o. w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczące nie rozpoznania odwołania z dnia 27 listopada 2007 r. od decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] października 2007 r. W treści skargi Spółka wskazała, że wyczerpała tryb wniesienia skargi, określony w art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), gdyż w dniu 5 marca 2008 r. wniosła zażalenie na bezczynność organu. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie wskazując, że w sprawie nie został wyczerpany tryb wniesienia skargi, gdyż pismo wskazane przez skarżącą Spółkę zostało wniesione do Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pełniącego ówcześnie funkcję Generalnego Konserwatora Zabytków i zawiera krytyczną ocenę pracy podlegającego mu Departamentu Ochrony Zabytków w omawianej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W odniesieniu do skarg na bezczynność środkiem takim jest co do zasady zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu (obowiązującą w chwili wnoszenia skargi do Sądu) na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jak podnosi się w piśmiennictwie, w przypadku bezczynności ministra nie ma zastosowania przepis art. 37 § 1 k.p.a., bowiem w stosunku do takiego organu nie ma organu wyższego stopnia. W tej sytuacji, stosując zasadę autokontroli działania organu oraz pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego, należy przyjąć, że przed wniesieniem skargi należy wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s.100). Zgodnie z treścią art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach – rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4 k.p.a. W niniejszej sprawie podzielić należy stanowisko organu i uznać, że skarżąca Spółka przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie wyczerpała środków zaskarżenia wynikających z treści art. 52 § 3 p.p.s.a., bowiem przed wniesieniem skargi do tut. Sądu nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa. Za wezwanie do usunięcia naruszenia usunięcia prawa nie może zostać uznane wskazywane w treści skargi pismo z dnia 5 marca 2008 r. Jest to pismo, w którym skarżąca Spółka zwraca uwagę na długie rozpoznawanie sprawy przez Departament Ochrony Zabytków i w istocie jest to skarga na pracownika, a nie wezwanie do usunięcia naruszenia usunięcia prawa. W treści tego pisma nie można odnaleźć zapisów wzywających organ do usunięcia naruszenia prawa. Należy również nadmienić, że w roku 2008, gdy ww. pismo zostało złożone ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidywała pojęcia "przewlekłości" w działaniach organów administracji. Pojęcie to zostało wprowadzone dopiero mocą ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 10 stycznia 2011 r.), która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r. Zatem również z tego względu pismo z dnia 5 marca 2008 r. nie może stanowić wezwania do usunięcia naruszenia prawa w sprawie przewlekłego postępowania organu. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Do przyczyn tych zalicza się m.in. sytuację, gdy skarga została wniesiona bez uprzedniego wyczerpania zaskarżenia na drodze administracyjnej. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.