VII SAB/Wa 104/12

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N.Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi N.Ż. na Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie : bezczynności organu postanawia : I. przyznać N. Ż. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 21 maja 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez N.Ż. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3.225,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni 76 m ². Oświadczyła, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że posiada orzeczenie o zaliczeniu do II grupy inwalidzkiej na stałe, a ze względu na wiek i stan zdrowia systematycznie wzrastają ponoszone przez nią wydatki na leczenie. Dodała, iż wskutek doznanych po wypadku urazów zmuszona jest pokrywać także koszty rehabilitacji. Zarządzeniem z dnia 28 maja 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 76 m ², należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości, podatek, ubezpieczenia, itp.). Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.), oraz jaką przeznacza na leczenie siebie i męża oraz zakup lekarstw, w tym koszty dojazdów na zabiegi rehabilitacyjne oraz rehabilitację. Zapytano wnioskodawczynię, czy otrzymuje pomoc od rodziny, dzieci, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. W dniu 11 czerwca 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że miesięczne wydatki jakie wnioskodawczyni ponosi z tytułu utrzymania domu, takie jak : energia elektryczna, telefon, podatek, ubezpieczenie "Na życie", ubezpieczenie majątkowe, woda, wywóz nieczystości płynnych (szambo), wywóz nieczystości stałych, opał z transportem i przygotowaniem (drewno), konserwacja przewodów kominowych oraz koszty remontu domu i pomieszczeń gospodarczych, wynoszą w skali miesiąca 982,42 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż jej wydatki związane z potrzebami życia codziennego (tj. zakupem żywności, środków czystości i odzieży wynoszą 1.500,00 złotych, a koszty leczenia w tym zakup lekarstw, dojazd do lekarzy, prywatne wizyty lekarskie, rehabilitacja, itd. wynoszą 200,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, iż ponosi także wydatki związane z zakupem prasy i datkami na cele kultu religijnego w wysokości 150,00 złotych. W sumie miesięczne wydatki wnioskodawczyni wynoszą 2.832,42 złotych. Oświadczyła, że nie otrzymuje pomocy od organizacji społecznych, czy państwowych oraz rodziny. Nadmieniła, że wraz z mężem korzysta regularnie z pożyczek z kasy zapomogowo-pożyczkowej byłego zakładu pracy. Dodała, że ze względu na jej podeszły wiek oraz męża, jak również posiadane schorzenia wzrosnąć mogą wydatki, jakie ponosi na ochronę zdrowia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Stwierdzono, że przy wysokości miesięcznego dochodu z jakiego utrzymuje się wnioskodawczyni wraz z mężem oraz ponoszonych wydatkach nie jest ona w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, gdyż uznano, że byłby to wydatek wykraczający poza jej możliwości finansowe. Ze względu na zakreślenie w formularzu, iż wnosi o ustanowienie adwokata i radcy prawnego z zaznaczeniem, że wybór pozostawia do uznania Sądu dokonano wyboru i ustanowiono wnioskodawczyni adwokata z urzędu. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Zauważyć bowiem należy, że wnioskodawczyni posiada stały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu emerytury, co pozwala na sukcesywne poczynienie oszczędności. Stwierdzono zatem, że wnioskodawczyni, przy ograniczeniu niektórych wydatków nie będących niezbędnymi będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej. Zauważyć bowiem należy, że wysokość wyszczególnionych przez wnioskodawczynię wydatków miesięcznych może być w każdym miesiącu inna, zarówno wyższa, jak i niższa. Z pewnością jednak niektóre wydatki mogą nie pojawić się w niektórych miesiącach roku w ogóle, jak np. z tytułu opłat za węgiel czy drewno, czy też podatek od nieruchomości. Podkreślić należy, że strona wnosząc skargę do Sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w sprawie. Tylko w wyjątkowych sytuacjach może być przyznane stronie prawo pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Wnioskodawczyni zaś do grona takich osób nie należy. Instytucja ta nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni ma zapewnione potrzeby bytowe i stały dochód miesięczny. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.