VII SAB/Wa 107/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Monika Kramek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Wojewody [...] I. zobowiązuje organ do rozpoznania odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Spółka [...] Sp. z o.o. w [...] (Spółka) złożyła skargę na bezczynność Wojewody [...] w postępowaniu odwoławczym w przedmiocie zamiennego pozwolenia na budowę: I etapu - 12 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z zagospodarowaniem terenu, drogami dojazdowymi na części działek nr ew. [...], [...], obr. [...] ze zbiornikami na ścieki sanitarne oraz szczelnymi zbiornikami na wody deszczowe i roztopowe w Dzielnicy [...] [...]. W dniu 20 listopada 2018 r. wpłynął wniosek Spółki o wydanie zmiennego pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji Prezydent m. [...] postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. zawiesił z urzędu postępowanie i zwrócił się do PINB o sprawdzenie, czy roboty objęte decyzją z [...] czerwca 2008 r. rozpoczęto i zbadanie w terenie zapisów w dzienniku budowy. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lutego 2019 r. – po rozpatrzeniu zażalenia Spółki - uchylił ww. postanowienie. Przy piśmie z 11 kwietnia 2019 r. zwrócił akta. Prezydent [...] decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], odmówił zatwierdzenia projektu zamiennego i udzielenia pozwolenia na budowę Wojewoda [...] po otrzymaniu odwołania zwrócił się do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu [...] o wygaszenie decyzji z [...] października 2008 r. przeniesionej decyzją z [...] czerwca 2008 r. oraz powiadomił strony, że rozpoznanie nastąpi po otrzymaniu odpowiedzi na ww. pismo, a sprawa pozostaje bez biegu. Dalej Spółka zaznaczyła, że do dnia dzisiejszego organ nie rozpatrzył odwołania i nie podjął żadnych działań, poza poinformowaniem, iż sprawa pozostaje bez biegu. Podniosła także, że wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma związku z postępowaniem odwoławczym, albowiem: - ostateczna decyzja z [...] czerwca 2008 r. pozostaje w obrocie prawnym i wiąże organ przy rozpatrywaniu wniosku o pozwolenie zamienne; - z akt i decyzji Prezydenta [...] wynika, że organ sam podaje informacje o kontroli inspektora PINB i sprawdzaniu zaawansowania budowy, którzy nie stwierdzili podstaw do wygaszenia decyzji z [...] czerwca 2008 r. - Wojewoda [...] analizował już ciągłość budowy. Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. Prezydent [...] zawiesił postępowanie "z urzędu", powołując się na konieczność potwierdzenia ciągłości budowy. Z uwagi na niezasadność zawieszenia Wojewoda [...] uchylił to postanowienie. Ponagleniem z 2 lipca 2019 r. Skarżąca zwróciła się do GINB o stwierdzenie bezczynności Wojewody [...]; zobowiązanie do załatwienia sprawy w zakreślonym terminie, wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych. Organ nie uznał ww. zarzutów w postanowieniu z [...] lipca 2019 r., nie podając żadnych motywów takiego stanowiska. Stwierdził jedynie, że organ wojewódzki nie dopuścił się bezczynności. Skarżąca podniosła, że sprawy nie załatwiono w terminie ustawowym. Organ nie zawiadomił o tym stron, nie podał przyczyny zwłoki, nie wskazał terminu załatwienia sprawy. Pozostawił sprawę bez biegu, co stanowi nieformalne zawieszenie postępowania z urzędu, co pozbawiło stronę możliwości wniesienia środka odwoławczego, gdyż ponaglenie rozpatrzono tylko w czasie między przekazaniem sprawy przez organ I instancji, a wniesieniem ponaglenia. Dlatego skarżąca wniosła ponaglenie, które rozpatrzono negatywnie. Do dziś nie rozpatrzono odwołania. Spółka wniosła m.in. o zobowiązanie organu do niezwłocznego załatwienia sprawy i stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając powyższy przebieg postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.). Na wstępie wskazać trzeba, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3 art. 35 k.p.a.) W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia spraw. Zaznaczyć również należy, że stosownie do art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia – jak stanowią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wtedy, gdy w ustawowym terminie organ nie podejmie żadnych czynności, ale również wtedy, gdy wprawdzie je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył sprawy wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Zarówno w piśmiennictwie jak i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, jednak mimo ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09, wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99; OSP 2000, Nr 6, poz. 87). W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że taka sytuacja zachodziła w rozpatrywanej sprawie, bowiem organ odwoławczy przede wszystkim bezzasadnie ponownie zwrócił się do organu nadzoru budowlanego o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] czerwca 2008 r. i powiadomił strony, że sprawa pozostaje "bez biegu". Kwestia ta była bowiem przedmiotem szczegółowej analizy organu i instancji jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2019r. oraz akt sprawy. Sąd miał przy tym na uwadze, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało przekazane Wojewodzie [...] w dniu 30 maja 2019r. Pismem z dnia 2 lipca 2019r. skarżący wniósł ponaglenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na niezałatwienie w terminie odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2019r. W dniu [...] lipca 2019r. GINB nie stwierdził bezczynności Wojewody w powyższym zakresie. Niemniej do dnia 15 listopada 2019r., tj. do dnia wydania wyroku organ II instancji nie rozpoznał odwołania skarżącej, co oznacza, że pozostawał w bezczynności. Nie wydał bowiem rozstrzygnięcia w postepowaniu odwoławczym w terminie wymienionym w art. 35 § 3 k.p.a. przekraczając ustawowo zakreślony termin 1 miesiąca o co najmniej 4,5 miesiąca. W związku z powyższym Sąd zobowiązał organ do rozpoznania odwołania (art. 149 § 1 p.p.s.a.) Sąd nie stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., bowiem jest ono zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Tak drastycznych uchybień Sąd się nie stwierdził w niniejszej sprawie, uwzględniając czas pomiędzy upływem 1 miesiąca od otrzymania przez organ odwołania do wydania niniejszego wyroku. W konsekwencji Sąd odstąpił również od nałożenia grzywny, która wobec treści art. 149 § 2 p.p.s.a. pozostawiona została do uznania sądu. Jako, że skarga została uwzględniona, o kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.