VII SAB/Wa 11/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T.G. na Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie : bezczynności organu postanawia : przyznać T.G. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 1 marca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez T.G. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się z niewielkich dochodów uzyskiwanych ze zbioru surowców wtórnych w wysokości kilku złotych dziennie. Wnioskodawca oświadczył, że został eksmitowany do lokalu socjalnego w którym przez miesiąc nie miał energii elektrycznej. Zarządzeniem z dnia 30 marca 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie wysokości miesięcznego dochodu jaki uzyskuje z tytułu zbieractwa surowców wtórnych oraz czy oprócz dochodu uzyskiwanego z tytułu zbieractwa surowców wtórnych uzyskuje jakikolwiek inny dochód np. z tytułu podejmowanych prac dorywczych, sezonowych, umów zlecenia, o dzieło, itp. jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Zwrócono się także do wnioskodawcy z zapytaniem, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych oraz jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem lokalu socjalnego w którym zamieszkuje, np. z tytułu opłat za gaz, wodę, telefon, itp. należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Ponadto wezwano wnioskodawcę do podania, czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 28 kwietnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że dochody jakie wnioskodawca uzyskuje z tytułu zbieractwa wynoszą kilka złotych dziennie i oscyluja pomiędzy kwotą 5,00 a 10,00 złotych. Należy zatem przyjąć, że miesięczny dochód wnioskodawcy waha się pomiędzy kwotą 150,00 złotych a 300,00 złotych. Wnioskodawcza oświadczył, że z uzyskiwanego dochodu opłaca część czynszu za mieszkanie w wysokości 40,00 złotych, gdyż pozostałą kwotę w wysokości około 100,00 złotych uiszcza pomoc społeczna. Dodał, że w mieszkaniu w którym zamieszkuje nie ma gazu i telefonu, a energii elektrycznej nie miał prawie przez miesiąc. Oświadczył, że na bieżące utrzymanie siebie, w tym na zakup żywności pozostaje mu kwota około 100,00 złotych, gdyż odzieży nie kupuje nosząc ubrania, które posiadał już wcześniej. Wskazał, że nie uzyskuje żadnej pomocy od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, oprócz refundacji części czynszu przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Wnioskodawca zaznaczył, że nie uzyskuje żadnych innych dochodów. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca utrzymujący się samodzielnie z niewielkich dochodów uzyskiwanych ze zbioru surowców wtórnych nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie, jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że sytuacja materialna w jakiej obecnie wnioskodawca się znajduje jest na tyle trudna, że uzasadnia przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od koszów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.