VII SAB/Wa 11/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Daria Gawlak – Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich postanawia: przyznać T. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 1 marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony formularz wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z formularza wynika, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się z niewielkich dochodów uzyskiwanych ze zbioru surowców wtórnych w wysokości kilku złotych dziennie. Wnioskodawca oświadczył, że został eksmitowany do lokalu socjalnego, za który opłaca część czynszu 40 zł, a pozostałą część opłaca pomoc społeczna. Z nadesłanych w dniu 28 kwietnia 2011 r. dodatkowych wyjaśnień wynika, że dochody jakie wnioskodawca uzyskuje z tytułu zbieractwa wynoszą kilka złotych dziennie i oscylują pomiędzy kwotą 5 a 10 złotych dziennie. Należy zatem przyjąć, że miesięczny dochód wnioskodawcy waha się pomiędzy kwotą 150 a 300 zł. Wnioskodawca oświadczył, że w mieszkaniu w którym zamieszkuje nie ma gazu i telefonu, a energii elektrycznej nie miał prawie przez miesiąc. Oświadczył, że na bieżące utrzymanie siebie, w tym na zakup żywności pozostaje mu kwota 100 zł, gdyż odzieży nie kupuje nosząc ubrania, które posiadał już wcześniej. Wskazał, że nie uzyskuje żadnej pomocy od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, oprócz refundacji części czynszu za mieszkanie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Wnioskodawca zaznaczył, że nie otrzymuje żadnych innych dochodów. Postanowieniem z dnia 11 maja 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał T. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w terminie sprzeciw, jednocześnie zmieniając treść wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast rezygnuje z przyznania adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. W niniejszej sprawie oceniając sytuację finansową wnioskodawcy należy uznać, że znajduje się on w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca utrzymuje się samodzielnie z niewielkich dochodów, uzyskiwanych ze zbioru surowców wtórnych i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jednocześnie Sąd uwzględnił wyrażoną w sprzeciwie wolę skarżącego dotyczącą zmiany wnioskowanego zakresu prawa pomocy przyjmując, iż podtrzymuje on wyłącznie wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Na marginesie Sąd pragnie również zauważyć, że strona, której udzielono prawa pomocy, może sama zrzec się tego uprawnienia, a zatem złożyć wniosek o cofnięcie przyznanego prawa pomocy. Samo złożenie takiego wniosku nie wywołuje jednak skutku w postaci wygaśnięcia prawa pomocy, ustanie ono dopiero z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o cofnięciu przyznanego prawa pomocy (por. orzeczenie SN z 20 czerwca 1938 r., C.III. 69/37, "Polski Proces Cywilny" 1939, nr 1-2). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.