VII SAB/Wa 111/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: odmówić D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. D. W. i M. W. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, iż skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 2.781 zł miesięcznie, są współwłaścicielami dwóch działek o powierzchni 2.488 m². Oświadczyli, iż nie posiadają domu, mieszkania oraz oszczędności. Jednocześnie wskazali, że w ich mieszkaniu nie ma zimnej wody i ogrzewania etażowego. Pismem z dnia 2 lutego 2015 r. skarżący zostali zobowiązani do uzupełnienia złożonego wniosku m.in. poprzez: - podanie, gdzie zamieszkują oraz jaki tytuł prawny posiadają do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.), - podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (żywność, opłaty stałe, leki itp.) i wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, w którym mieszkają, - nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie otrzymywanych świadczeń emerytalnych, - wskazanie, czy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, - nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, - wskazanie, czy pod adresem zamieszkania wnioskodawców N. [...] T. prowadzona jest działalność gospodarcza w postaci firm: Usługi [...] J. W. oraz J.M. W., - podanie, czy J. W. i M. W. zamieszkują wspólnie z wnioskodawcami, skoro w niniejszej sprawie wymienieni są jako zamieszkujący pod wspólnym adresem z wnioskodawcami, a ponadto z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Ministerstwo Gospodarki wynika, że prowadzą swoje firmy pod adresem zamieszkania skarżących, - wskazanie i udokumentowanie dochodów J. W. i M. W.. W piśmie z dnia 28 lutego 2015 r. skarżący wskazali, że mieszkają w domu w N. pod nr [...], jest to mieszkanie o pow. 57 m2, dzieci z nimi nie mieszkają (są jedynie w tym lokalu zameldowane) i nie prowadzą z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Dodali, że nie mają kont bankowych, nie otrzymują pomocy od dzieci, osób trzecich ani z opieki społecznej. Wskazali, że J. W. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Oświadczyli, że M. W. również nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, przy czym podnieśli, że być może zarejestrowała działalność gospodarczą pod adresem w N., ale jeżeli nawet zarejestrowała, to bardzo niedawno (o której skarżący dowiedzieli się z pisma Sądu), "nie ma pracy i nie osiąga jeszcze żadnych dochodów, być może, że będzie to działalność internetowa, do której też są potrzebne nakłady, na opłaty, na ZUS". D. i M. W. wskazali też, że na żywność mają mniej niż 900 zł, z leków kupują tylko te ratujące życie. Wnioskodawcy załączyli kopie PIT 40A za 2013 r., z których wynika, że M. W. osiągnął w 2013 r. dochód w wysokości 21.401 zł, a D. W. – 17.673 zł. Wniosek skarżących został oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 marca 2015 r. Na postanowienie to skarżący złożyli sprzeciw, tym samym straciło ono moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Mając na uwadze powołane przepisy oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania D. W. i M. W. prawa pomocy, ponieważ nie wykazali oni w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Jak wynika ze złożonego wniosku skarżący utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 2.781 zł miesięcznie, przy czym nie mają innych osób na utrzymaniu. Zauważyć jednocześnie trzeba, że D. i M. W. pomimo wezwania do wskazania miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkują, nie wyjaśnili w sposób wystarczający, jaka jest wysokość ponoszonych przez nich co miesiąc wydatków. Skarżący wskazali bowiem jedynie, że na żywność mają mniej niż 900 zł. Podkreślenia wobec tego wymaga, że do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy jedynie ogólnikowe twierdzenie strony o trudnej sytuacji finansowej, o niskich dochodach, czy o dużych wydatkach. Z treści art. 246 ustawy wynika jednoznacznie, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości uzyskiwanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, a także zestawienia ponoszonych wydatków. Dopiero bowiem porównanie posiadanych przez stronę środków finansowych z ponoszonymi przez nią wydatkami pozwala na ustalenie, czy jest ona w stanie ponieść koszty postępowania. Skarżący wskazali natomiast jedynie wysokość dochodu, natomiast nie wyjaśnili dokładnie, na jakim poziomie kształtują się ich wydatki i koszty utrzymania. To zaś nie pozwala na dokonanie pełnej i jednoznacznej oceny ich możliwości płatniczych. Uznać zatem należy, że D. i M. W. nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, że znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.