VII SAB/Wa 115/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi D W i M W na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., znak [...] oddala skargę Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. [...] i [...] złożyli do WSA w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wniosku z dnia [...] lutego 2004r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r., uchylającej decyzję PINB w [...] z dnia [...].07.2003 r. (nakazującą [...] i [...],[...] i [...] rozbiórkę budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego na działce nr [...] we wsi [...] i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy: na przystąpienie do robót rozbiórkowych na 6 tygodni od daty doręczenia decyzji oraz ukończenia robót rozbiórkowych na 5 miesięcy od daty doręczenia decyzji) w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i wyznaczającej nowy termin: przystąpienia do robót rozbiórkowych na 6 tygodni od daty doręczenia decyzji i ukończenia robót rozbiórkowych na 5 miesięcy od daty doręczenia decyzji, w pozostałej części utrzymującą decyzję organu powiatowego w mocy. W skardze na bezczynność skarżący podnieśli zarzuty odnoszące się do szeregu rozstrzygnięć różnych organów (Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]), wydawanych w postępowaniach dotyczących działki skarżących oraz dotyczących inwestycji realizowanych na działkach sąsiednich. Wyrazili niezadowolenie z działań Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz organów nadzoru budowlanego niższych szczebli i sądów administracyjnych w okresie kilkunastu lat, nieuwzględniających ich zdaniem, interesu skarżących, naruszających praworządność, działających na korzyść ich przeciwników procesowych. Przytaczali sygnatury różnych spraw administracyjnych, sądowoadministracyjnych, jakie toczyły się na przestrzeni wielu lat, wskazywali na szereg ogólnie określonych zaniechań i błędów organów administracji państwowej w tym Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. We wskazanej skardze, [...] i [...] kilkakrotnie stwierdzili, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności i nie chciał wszcząć postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi [...]i [...] na własną bezczynność w sprawie ich wniosku z dnia [...] lutego 2004r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r., uchylającej decyzję PINB w [...] z dnia [...].07.2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że po otrzymaniu ww. wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności, pismami z dnia 26.02.2004 r. oraz z dnia 16.03.2004 r., zwrócił się do [...] WINB o przesłanie akt administracyjnych organu I i II instancji, wraz z relacją w przedmiotowej sprawie i informacją czy decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności stała się przedmiotem skargi do WSA. Pismem z dnia 22.03.2004 r., [...] WINB przekazał do GINB niepełne akta przedmiotowej sprawy. W związku z powyższym, GINB pismem z dnia 21.04.2004 r., zwrócił się o przesłanie pełnych akt sprawy. Pismem z dnia 8.06.2004 r., [...] WINB poinformował, że kwestionowana w trybie nieważności decyzja stała się przedmiotem skargi [...] , [...] , [...] i [...] do WSA we Wrocławiu. GINB pismem z dnia 1.07.2004 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r., na wniosek [...],[...] oraz [...] . Następnie GINB postanowieniem z dnia [...].07.2004 r., zawiesił z urzędu ww. postępowanie administracyjne, z uwagi na wniesienie do WSA we Wrocławiu skargi na decyzję [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r. Postanowieniem z dnia [...].03.2005 r., GINB odmówił [...] podjęcia postępowania administracyjnego zawieszonego, postanowieniem GINB z dnia [...].07.2004 r., w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Potem wobec wniosku skarżącej o uzupełnienie, postanowieniem z dnia [...] 05.2005 r. GINB odmówił uzupełnienia postanowienia GINB z dnia [...] .03.2005 r. Postanowieniem z dnia [...] 06.2005 r. GINB, (po rozpatrzeniu wniosku skarżących z dnia [...].05.2005 r., stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z dnia [...].05.2005 r., w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 23.04.2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 356/09 oddalił skargę [...] na postanowienie GINB z dnia [...] 06.2005 r., w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku skarżących z dnia [...].01.2007r., GINB postanowieniem z dnia [...].02.2007 r., ponownie odmówił podjęcia postępowania administracyjnego, zawieszonego postanowieniem GINB z dnia [...].07.2004 r., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r. Postanowieniem GINB z dnia [...] .04.2007 r., utrzymano w mocy postanowienie GINB z dnia [...].02.2007 r., w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Postanowieniem GINB z dnia [...] .05.2007 r., odmówiono uzupełnienia postanowienia GINB z dnia [...].02.2007 r., w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Postanowieniem GINB z dnia [...].06.2007 r., odmówiono uzupełnienia postanowienia GINB z dnia [...].04.2007 r. Po złożeniu przez [...] , [...],[...] i [...] pisma z dnia 25.10.2014 r., stanowiącego wezwanie "o usunięcie staniu naruszenia prawa do sprawy [...] " założono sprawę o znaku [...] i pismem z dnia 6.11.2014 r., wystąpiono do [...] WINB o informację czy postępowanie prowadzone przez WSA we Wrocławiu ze skargi skarżących na decyzję [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r., zostało zakończone. W przypadku zakończenia postępowania sądowego wskazano na konieczność przesłania zapadłego wyroku wraz z aktami administracyjnymi przedmiotowej sprawy, celem podjęcia stosownych czynności. W dniu 17.11.2014 r. do GINB wpłynął przesłany faxem przez [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego, prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8.10.2009 r., sygn. akt II SA/Wr 125/04, uchylający decyzję [...] WINB Nr [...] z dnia [...].12.2003 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Postanowieniem GINB z dnia [...].11.2014 r., podjęto z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r. Następnie decyzją GINB z dnia [...] 11.2014r., umorzono w całości postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto pismem GINB z dnia 18.11.2014 r., poinformowano skarżących o przebiegu sprawy i podjętych czynnościach. W świetle powyższego zdaniem organu podniesiony przez skarżących zarzut bezczynności GINB jest aktualnie bezzasadny. Niemniej organ przyjął, że pozostawał bezczynny i prowadził sprawę przewlekle od momentu uprawomocnienia się wyroku WSA we Wrocławiu do czasu podjęcia postępowania, tj. do dnia 18.11.2014 r. Niepodjęcie zawieszonego postępowania spowodowane było brakiem informacji o zakończeniu postępowania sądowego i wyjątkowo dużą ilością spraw zainicjowanych przez skarżących. Nadto organ wskazał, że ze względu na fakt wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez WSA we Wrocławiu, badanie decyzji w trybie nieważnościowym stało się niemożliwe z przyczyn przedmiotowych. W związku z powyższym, niepodjęcie zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r. niezwłocznie po wydaniu wyroku, nie miało wpływu na wynik sprawy oraz nie poniosło za sobą negatywnych skutków dla stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W takich sytuacjach, sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wyjaśnienia wymaga, iż celem postępowania sądowego ze skargi na bezczynność jest zobligowanie organu administracji publicznej do załatwienia sprawy, przy czym przez "załatwienie sprawy administracyjnej" należy rozumieć - w świetle art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - wydanie decyzji kończącej postępowanie, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu nie samo stwierdzenie, iż organ administracji pozostaje w bezczynności, lecz przerwanie tej bezczynności i przymuszenie organu do podjęcia rozstrzygnięcia. Podkreślić jednocześnie należy, iż przy rozpatrywaniu skargi na bezczynność organu administracji publicznej sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydawania orzeczenia. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż skarga [...] i [...] z dnia 4 grudnia 2014 r. wniesiona na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie mogła zostać uwzględniona. Zauważyć trzeba, że [...] i [...] wnosząc skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie ich wniosku z dnia [...] lutego 2004r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...]12.2003 r., uchylającej decyzję PINB w [...] z dnia [...].07.2003 r. nie sprecyzowali w sposób jednoznaczny i konkretny, w czym upatrują bezczynności Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w jakim postępowaniu ta bezczynność zachodzi i na czym polega. Zarzucali ogólnie, że postępowanie GINB było i jest wadliwe powoduje stan bezprawia, poprzez nękanie i szykanowanie skarżących a jednoczesne preferowanie ich przeciwników procesowych małżonków [...] . [...]i [...] podnosili w skardze szereg zarzutów odnoszących się do różnych rozstrzygnięć wydawanych przez organy nadzoru budowlanego i prowadzonych przez te organy postępowań. Dopiero z udzielonej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiedzi na skargę oraz z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że [...] i [...] wśród wielu inicjowanych postępowań domagali się między innymi wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r., uchylającej decyzję PINB w [...] z dnia [...].07.2003 r. Zauważyć wobec tego trzeba, że w reakcji na wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismami z dnia 26.02.2004 r. oraz z dnia 16.03.2004 r., zwrócił się do [...] WINB o przesłanie akt administracyjnych organu I i II instancji, wraz z relacją w przedmiotowej sprawie i informacją czy decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności stała się przedmiotem skargi do WSA. Pismem z dnia 22.03.2004 r., [...] WINB przekazał do GINB niepełne akta przedmiotowej sprawy. W związku z powyższym, GINB pismem z dnia 21.04.2004 r., zwrócił się o przesłanie pełnych akt sprawy. Pismem z dnia 8.06.2004 r., [...] WINB poinformował, że zaskarżona decyzja stała się przedmiotem skargi [...],[...],[...]i [...] do WSA we Wrocławiu. GINB pismem z dnia 1.07.2004 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r., na wniosek [...] , [...] oraz [...]. Następnie postanowieniem GINB z dnia [...].07.2004 r., zawiesił z urzędu ww. postępowanie administracyjne, z uwagi na wniesienie do WSA we Wrocławiu skargi na decyzję [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r. GINB postanowieniem z dnia [...].11.2014 r., podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r. Następnie decyzją z dnia [...].11.2014r., GINB umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto pismem z dnia 18.11.2014 r., GINB poinformował skarżących o przebiegu sprawy i podjętych czynnościach. Rozstrzygnięcia wydane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżących z dnia 21 lutego 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r., zapadły bezspornie przed złożeniem skargi ( z dnia 4 grudnia 2014r.) na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Przypomnieć wobec tego trzeba, że podstawowym celem skargi na bezczynność organu jest ochrona strony przed nieuzasadnioną zwłoką organu w załatwieniu sprawy administracyjnej i doprowadzenie do wydania przez organ w tejże sprawie stosownego aktu. Sąd uwzględniając taką skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 ustawy). Wobec wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięć w postępowaniu z wniosku skarżących z dnia [...] lutego 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...]12.2003 r., nie istnieje prawna możliwość zobowiązania organu do wydania aktu, a w konsekwencji skarga na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako oczywiście bezzasadna, podlega oddaleniu. Podkreślić przy tym należy, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, iż wydane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięcia nie są nadal zgodne z oczekiwaniami skarżących. Wyjaśnienia wymaga, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu przymuszenie organu do załatwienia sprawy, przerwanie bezczynności, nie służy natomiast kontrolowaniu merytorycznej prawidłowości zapadłych rozstrzygnięć. Podobnie do uwzględnienia skargi nie mogły prowadzić zarzuty odnoszące się do rozstrzygnięć w innych postępowaniach prowadzonych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz przed innymi organami jak również wyrażane przez skarżących niezadowolenie z działań Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na przestrzeni kilkunastu lat. Kontrola sądowa w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej prowadzona jest w odniesieniu do konkretnego postępowania prowadzonego przez organ w danej sprawie i sprowadza się do oceny, czy w tym postępowaniu organowi wskazanemu w skardze można przypisać bezczynność rozumianą jako niewydanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, decyzji, postanowienia, względnie innych aktów lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy. Wobec wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięć w postępowaniu z wniosku skarżących z dnia [...] lutego 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2003 r. nie można zarzucić organowi bezczynności. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ww. ustawy.