VII SAB/Wa 124/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2023 r. sprawy ze skargi P. J. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w sprawie stanu technicznego przyłącza elektroenergetycznego napowietrznego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić P. J. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. P.J., reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z 1 lipca 2023 r. złożył skargę na przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB w [...]) w sprawie dotyczącej "stanu technicznego przyłącza elektroenergetycznego napowietrznego należącego do [...] S.A. do dostawy energii elektrycznej do budynku przy ul. [...] w [...] (lokal od strony zachodniej)", wskazując, że doszło do rażącego naruszenia art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 1 w zw. z art. 3 pkt 3a tej ustawy oraz przepisów art. 12 § 1 k.p.a. i art. 35 § 1-3 k.p.a. Podnosząc powyższe wniósł o: zobowiązanie PINB w [...] do załatwienia sprawy, wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej w sprawie w ciągu miesiąca od doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, iż organ dopuścił się przewlekłości, która nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie PINB w [...]grzywny w wysokości 10.000 zł wraz z zasądzeniem od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według stawki potrójnej z uwagi na wkład pracy pełnomocnika oraz rodzaj i zawiłość sprawy. Jednocześnie w skardze zawarto wniosek o poinformowanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o istotnych naruszeniach prawa w działalności PINB w [...]i Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, oraz przeprowadzenie dowodu z akt sprawy znak [...]na okoliczności skargi. Skarżący zauważał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]wobec, w szczególności: - wszczętego w 2018 r. postępowania administracyjnego znak [...] w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...]ul. [...], gmina [...], które w ocenie pełnomocnika skarżącego nadal jest w toku, gdyż Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]nadal posługuje się znakiem tej sprawy przy podejmowanych czynnościach wobec P.J.; - szeregu kontroli wykonywanych przez organ nadzoru budowlanego dot. w/w obiektu od 2018 r., udokumentowanych chociażby fotografiami budynku, w ramach postępowania [...]; - osobistego udziału PINB w [...]w czynnościach kontrolno-rozpoznawczych Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...]z [...]grudnia 2021 r. ([...]) dot. przyłącza napowietrznego do budynku mieszkalnego na działce [...]w [...]ul. Di[...; - wiedzy posiadanej z urzędu o przedmiocie sprawy i zagrożeniach z nim związanych; - pism składanych przez P.J. o podjęcie odpowiednich działań w związku z obowiązkami organu powiatowego z art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 1 w zw. z art. 3 pkt 3a tej ustawy, a zwłaszcza wniosku z 11 marca 2023 r. oraz powiązanego pisma z 7 kwietnia 2023 r.; - pisma Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z [...] stycznia 2023 r. znak [...]informującego o ryzyku zagrożenia od wymienionego w sprawie przyłącza napowietrznego; - wiedzy posiadanej z urzędu przez Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]o tym, że przedmiotowe przyłącze elektroenergetyczne należy do [...] S.A., a dostawa energii elektrycznej za jego pomocą jest realizowana na podstawie umowy zwartej ze zmarłym w 1970 r. J,R., którego P.J nie jest spadkobiercą, ani następcą prawnym, jak też że P.J. nie jest stroną tej umowy, i nie korzysta z energii dostarczanej tym przyłączem, a dostawcą energii elektrycznej jest [...]S.A. dopuścił się przewlekłości w postępowaniu dotyczącym sprawy stanu technicznego przyłącza elektroenergetycznego napowietrznego należącego do [...] S.A. do dostawy energii elektrycznej do budynku przy ul. [...]. W ocenie skarżącego, powyższego zarzutu i uzasadnienia nie zmienia postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z [...]kwietnia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stanu technicznego przyłącza elektroenergetycznego napowietrznego należącego do [...]S.A. za pomocą którego dostarczana jest energia elektryczna do budynku przy ul. [...]. Postanowienie to bowiem miało charakter pozorny i podjęte zostało celem uniknięcia podjęcia przez organ nadzoru budowlanego merytorycznych czynności w sprawie. Postanowienie to zostało zaskarżone w toku kontroli jurysdykcyjnej. Zdaniem skargi, pozorność powyższego postanowienia przejawiła się chociażby tym, że PINB w [...]nie założył nawet w sprawie odrębnych akt, gdyż w sprawie, w której stroną powinien być inny podmiot, tj. spółka [...]S.A. organ posługuje się znakiem sprawy [...], w których [...] SA nie została uznana za stronę, ani nawet za uczestnika postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]nie przeprowadził kontroli w przedmiocie wniosku pełnomocnika P.J z 11 marca 2023 r. Rażący charakter przewlekłości Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]skarżący uzasadniał natomiast stanem zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, w tym osób postronnych związanych z występującym w sprawie energetycznym przyłączem napowietrznym, które nie jest własnością P.J. i z którego on nie korzysta oraz czasem trwania sprawy. Wiedzę z urzędu o tym zagrożeniu posiada Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]i jest to fakt niezaprzeczalny. W odpowiedzi na skargę PINB w [...]wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania. Organ wyjaśniał, że w dniu 29 października 2018 r. na wniosek P.J - właściciela budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwulokalowego położonego na działce o nr ew. [...]w [...]przy ul. [...]gmina [...], zostało wszczęte postępowanie w sprawie stanu technicznego tego budynku. Celem szczegółowego ustalenia istniejącego w sprawie stanu prawnego dotyczącego nieruchomości, na których zlokalizowany jest budynek, organ niezwłocznie podjął stosowne czynności. Decyzją nr [...]z dnia [...] listopada 2018 r. PINB w [...]działając z urzędu nakazał skarżącemu opróżnienie w całości lokalu mieszkalnego od strony zachodniej, zamieszkiwanego przez Państwa G. i K.R. z rodziną. Decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie decyzją z 12 kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego. Skargę na tę decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zaś skargę kasacyjną złożonego od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił. Dalej PINB w [...]wywodził, że skarżący nie wykonał nałożonego decyzją obowiązku. Postanowieniem z [...]grudnia 2020 r. organ nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia. Organ postanowił o obciążeniu skarżącego grzywną w kwocie 10.000 zł w związku z niewykonaniem obowiązku wynikającego z decyzji nr [...] Następnie skarżący kierował skargi na bezczynność PINB w [...], jednak bezskutecznie i bezpodstawnie w każdym przypadku. Odnosząc się zatem do złożonej pismem z 1 lipca 2023 r. skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, PINB w [...]wskazywał, że nie sposób mówić o przewlekłym postępowaniu w niniejszej sprawie, ponieważ sprawa z wniosku skarżącego została zakończona postanowieniem, utrzymanym następnie w mocy przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a postanowienie wydane zostało w terminach wynikających z obowiązujących przepisów. Podaniem bowiem z dnia 11 marca 2023 r., sprecyzowanym pismem z 7 kwietnia 2023 r. (w następstwie wezwania PINB) P.J zwrócił się do PINB w [...]o podjęcie działań w sprawie stanu technicznego napowietrznego przyłącza elektroenergetycznego do budynku przy ul. [...]. Postanowieniem nr [...]z dnia [...]kwietnia 2023 r. PINB w [...]odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Skarga jako taka jest zatem w ocenie organu niedopuszczalna. Podstawę skargi wniesionej przez skarżącego stanowi art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 1 w zw. z art. 3 pkt 3a tej ustawy oraz art. 12 § 1 k.p.a. i art. 35 § 1-3 k.p.a. Zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Organ wywiązuje się z nałożonych na niego obowiązków w sposób rzetelny i terminowy, co potwierdzają okoliczności niniejszej sprawy. Prowadzone w sprawie postępowanie zakończyło się wydaniem postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania. Postanowienie w wyniku jego zaskarżenia zostało następnie utrzymane w mocy przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Obecnie postępowanie nie toczy się. Trudno zatem mówić o przewlekłym działaniu organu. Postanowienie zostało wydane niezwłocznie po sprecyzowaniu żądania przez skarżącego. Przechodząc do argumentów podnoszonych w skardze na przewlekłość PINB wskazywał, że trudno mówić o przewlekłości, gdy postanowienie zostało wydane bezpośrednio po sprecyzowaniu żądania przez stronę. Fakt natomiast, że strona nie jest zadowolona z rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy do zarzucania przewlekłości organowi. Tym bardziej organ nie dopuścił się w przedmiotowej sprawie działania z rażącym naruszeniem prawa. Rażącego naruszenia prawa nie stwierdził również w sprawie MWINB, który rozpatrzył ponaglenie wniesione przez stronę skarżącą i stwierdził, że w niniejszej sprawie nie jest skuteczne wniesienie ponaglenia. Reasumując organ wskazywał, że nie zaistniały w przedmiotowej sprawie przesłanki do uwzględnienia skargi, z tego względu skarga winna zostać oddalona w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd wskazuje, że w sprawie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne, już po zakończeniu postępowania administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje jej przedmiot należący do zakresu kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 i 3 oraz art. 5 p.p.s.a. Badaniu sądu podlega więc na wstępie istnienie przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy na zaskarżoną formę działalności administracji publicznej lub jej zaniechania (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 i 3 i art. 5 p.p.s.a. Jeżeli bowiem przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), skoro przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należy uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego jako przewlekłość nie dającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, bowiem powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w [...], poprzedzona ponagleniem z 10 czerwca 2023 r., została złożona przez skarżącego w dniu 1 lipca 2023 r., a zatem po wydaniu postanowienia PINB w [...]z [...]kwietnia 2023 r., nr [...]o odmowie wszczęcia postępowania, jak również po rozpatrzeniu przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniesionego na to postanowienie zażalenia (postanowienie WINB z 29 czerwca 2023 r.). Skoro więc skarga na przewlekłość postępowania została wniesiona już po zakończeniu prowadzonego postępowania przez organ administracji publicznej, poprzez wydanie postanowienia - to taka skarga jest niedopuszczalna. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zobligowany był odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł, jak w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy.