VII SAB/Wa 129/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Prezydenta W. I. oddala skargę w zakresie wniosku G. K. o przyznanie statusu strony w postępowaniu administracyjnym; II. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; III. zasądza od Prezydenta W. na rzecz G. K. kwotę 214,76 zł (dwieście czternaście złotych i siedemdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 5 kwietnia 2012 r. (data wpływu do organu 10 kwietnia 2012r.) G. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W., wskazując, że organ ten nie rozpoznał jego wniosku z dnia 2 czerwca 2010r. o: 1. przyznanie statusu strony w postępowaniu prowadzonym na wniosek Wspólnoty [...] w W. o wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na dociepleniu ścian zewnętrznych budynku przy ul. [...]w W.; 2. o udostepnienie akt powyższej sprawy oraz wydanie uwierzytelnionych odpisów tych akt. Nadto skarżący domagał się nałożenia na organ grzywny w maksymalnej dopuszczalnej wysokości, a także zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając ją za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W piśmie z dnia 10 października 2012r. skarżący wyjaśnił, iż 19 lipca 2012r. organ wydał postanowienie odmawiające udostępnienia mu akt postępowania administracyjnego, co czyni bezprzedmiotowym wydanie rozstrzygnięcia przez Sąd w tej części jego żądania. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż postępowanie sądowoadministracyjne w części żądania nakazania udostępnienia akt postępowania zakończonego decyzją nr [...] oraz wydania uwierzytelnionych odpisów tych akt stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Jak wynika z akt sprawy, organ po wniesieniu skargi na bezczynność ,wydał rozstrzygnięcie co do części wniosku skarżącego z dnia 2 czerwca 2010r., co potwierdza sam skarżący. Zdaniem Sądu w świetle wyżej opisanych okoliczności rozpoznanie przedmiotowej skargi w tej części stało się bezprzedmiotowe, ponieważ organ rozpoznał ww. wniosek G. K.. W przypadku, gdy przed lub po wniesieniu do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji, organ ten wyda akt lub podejmie czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe. Podstawą uznania postępowania za bezprzedmiotowe jest treść art. 149 przywołanej ustawy, który stanowi, że uwzględniając skargę na bezczynność organu, sąd władny jest zobowiązać organ do wydania w oznaczonym terminie aktu administracyjnego lub podjęcia określonej czynności. Skoro w przedmiotowej sprawie Prezydent W. wydał postanowienie, Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie ustała bezczynności organu, co stwarza podstawę do umorzenia postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego, na mocy art. 161 § 1 pkt 3 cytowanej wyżej ustawy (por. uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, publ. LexPolonica nr 2070972, ONSAiWSA 2009/4 poz. 63; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 480/06, publ. LexPolonica nr 415640; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2000 r. sygn. akt I SAB 201/99, niepubl.). Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zm.), Sąd orzekł jak w pkt. II wyroku. Odnosząc się do żądania przyznania skarżącemu statusu strony w postępowaniu prowadzonym na wniosek Wspólnoty [...] w W. o wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na dociepleniu ścian zewnętrznych budynku przy ul. [...] w W.; i wydania w tej kwestii rozstrzygnięcia przez organ, należy wskazać ,iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują odrębnego aktu organu administracji publicznej o uznaniu bądź odmowie uznania danego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1986 r., III SA 97/86, ONSA 1987, nr 2, poz. 46; GAP 1989, nr 12, s. 42, w którym stwierdzono, że: "1. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstawy do wydawania odrębnego aktu administracyjnego orzekającego o tym, czy konkretna osoba jest czy nie jest stroną. 2. Ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony, powinno nastąpić w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty lub w inny sposób kończącej sprawę (art. 104 § 2 k.p.a.)"). Brak jest podstawy prawnej do wydawania decyzji administracyjnej o nieuznaniu określonej osoby za stronę w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 28 k.p.a. stwierdza, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Takie sformułowanie przepisu oznacza, że jedynym elementem kwalifikującym, który ma znaczenie dla uznania danego podmiotu za stronę, jest występowanie interesu prawnego lub obowiązku. Z kolei o występowaniu tego elementu decydują przepisy prawa materialnego. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstawy do wydawania odrębnego aktu administracyjnego, w którym orzekałoby się o tym, czy konkretna osoba jest czy też nie jest stroną. Należy przy tym mieć na uwadze ,iż krąg podmiotów biorących udział w postępowaniu, którego przedmiotem jest decyzja o pozwoleniu na budowę określa przepis szczególny jakim jest art. 28 ust 2 Prawa budowlanego. Wyjątek stanowi art. 61a kpa dodany przez art. 1 pkt 11 noweli z dnia 3 grudnia 2010 r. zmieniającej kodeks z dniem 11 kwietnia 2011 r., który przesądza o tym, że organ administracji publicznej, gdy stwierdzi, że żądanie wszczęcia postępowania (art. 61) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie. Jest zatem niewątpliwe, że legitymacja proceduralna wnioskodawcy będzie przedmiotem badania przez właściwy organ na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie objętej wnioskiem. Z sytuacją taką jednak w sprawie niniejszej nie mamy miejsca bowiem skarżący nie był wnioskodawcą domagającym się wydania pozwolenia na budowę . Domagał się natomiast we wniosku z dnia 2 czerwca 2010r. uznania go za stronę postępowania , które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...]. W tym miejscu należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 149 p.p.s.a. istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07). Skoro nie istnieje wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu potwierdzającego lub nie, status prawny danego podmiotu jako strony określonego postępowania administracyjnego, brak jest także podstawy prawnej do uwzględnienia skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu takiego żądania. Na marginesie należy jedynie wyjaśnić, iż w sytuacji gdy decyzja Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010r. o pozwoleniu na budowę korzysta z waloru ostateczności ewentualny przymiot strony skarżący mógłby wykazać jedynie w postępowaniu o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z tych wszystkich względów należało orzec jak w pkt I wyroku na podstawie art. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje swoje oparcie w art.200 przywołanej ustawy.