VII SAB/Wa 13/10
WyrokWSA w Warszawie2010-04-27
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Rady Ministrów może zostać zobowiązany do przekazania odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do właściwego organu oraz czy bezczynność w tym zakresie podlega kontroli sądowo-administracyjnej?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że pismo złożone do Prezesa Rady Ministrów, które zawiera cechy odwołania od decyzji administracyjnej, powinno zostać niezwłocznie przekazane do właściwego organu zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. Nieprzekazanie tego pisma stanowi bezczynność organu, która podlega kontroli sądowo-administracyjnej w trybie skargi na bezczynność. W konsekwencji Prezes Rady Ministrów został zobowiązany do wydania aktu administracyjnego przekazującego odwołanie właściwemu organowi.Stan faktyczny
E. P. złożyła do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odwołanie od decyzji Wojewody stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Odwołanie zostało złożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Prezes Rady Ministrów nie przekazał tego odwołania do właściwego organu, co skarżąca zakwestionowała w skardze na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezesa Rady Ministrów do wydania aktu administracyjnego dotyczącego przekazania odwołania E. P. z dnia 21 października 2008 r. do właściwego organu w terminie 30 dni od doręczenia wyroku oraz zasądził od Prezesa Rady Ministrów na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi E. P. w przedmiocie bezczynności Prezesa Rady Ministrów I. zobowiązuje Prezesa Rady Ministrów do wydania aktu administracyjnego dotyczącego odwołania E. P. z dnia 21 października 2008 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia przez Sąd akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku, II. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz skarżącej E. P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 24 października 2008r., do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Departamentu Skarg, Wniosków i Obsługi Rady d/s Uchodźców wpłynęło -zaadresowane do Pana Donalda Tuska Prezesa Rady Ministrów - odwołanie E. P. od decyzjo Wojewody [...] z dnia [...] września 2008r., Nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1994r, Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Do ww. odwołania dołączono wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia , adresowany tak jak odwołanie.
Pismem z dnia 28 października 2008r., nr [...] skierowanym do E. P. ww. departament udzielił odpowiedzi w trybie postępowania skargowego pouczając o treści przepisu art. 238 k.p.a.
E. P., pismem z dnia 17 listopada (data wpływu), zwróciła się do ww. Departamentu o przekazanie jej wniosku o przywrócenie terminu z dnia 21 października 2008r., do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organu właściwego do jego rozpoznania.
W skardze na bezczynność, skierowanej w dniu 21 grudnia 2008r., (data wpływu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, E. P. wniosła o zobowiązanie Prezesa Rady Ministrów do przekazania odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w/g właściwości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca wskazała, że doszło do naruszenia przez Prezesa Rady Ministrów przepisu art. 65 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jej pismo bezzwłocznie winno zostać przekazane właściwemu organowi.
W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że postępowanie skargowe przewidziane w przepisach art. 227 i nast. k.p.a. nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Prezes Rady Ministrów, działając na mocy art. 231 k.p.a., poinformował skarżącą, że nie jest właściwy do rozpatrzenia jej skargi. Ponadto udzielając odpowiedzi organ nie pozostawał w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i jako taka podlega uwzględnieniu.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przepis art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) stanowi, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej, obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Sąd w pełni podziela prezentowane przez Prezesa Rady Ministrów stanowisko zgodnie, z którym sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.), gdyż nie podlegają one jego kontroli zarówno na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ), jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych.
Odnosząc się do przedmiotu skargi i zakresu postępowania skargowego w rozumieniu przepisów działu VIII k.p.a. wskazać należy, że skarga jest rodzajem środka prawnego o charakterze actionis popularis. Jej zakres przedmiotowy jest bardzo szeroki, na co wskazuje regulacja zawarta w art. 227 k.p.a. . Ma ona bowiem charakter otwarty, co podkreśla zwrot "w szczególności". Wyliczenie przedmiotu skargi jest więc jedynie przykładowe.
Przepis art. 227 k.p.a. nie zawiera definicji skargi. Sąd podziela ugruntowany w doktrynie prawa administracyjnego pogląd, zgodnie z którym omawiana skarga odpowiada jednocześnie dwóm warunkom. Po pierwsze nie posiada cech środka prawnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego lub procedurach szczególnych, po drugie zawiera zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika (por. J. Starościak (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Komentarz, 1964, s. 241).
W świetle ww. wskazań, postępowanie skargowe jako odrębny rodzaj postępowania zostanie uruchomione, gdy skarga nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ogólnego lub szczególnego, a także nie może stanowić podstawy wniesienia powództwa lub wniosku czy skargi zmierzających do wszczęcia postępowania sądowego. Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością
materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwieniu skargi (M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks..., s. 1025).
W ocenie Sądu złożone przez E. P. pismo nazwane "Odwołanniem" stanowi odwołanie nie tylko z nazwy, ale przede wszystkim zawiera elementy właściwe dla tego środka zaskarżenia - określa przedmiot odwołania, opisując szczegółowo decyzję organu pierwszej instancji, przedstawia okoliczności powzięcia wiedzy o tym rozstrzygnięciu, wskazuje że wnoszone jest odwołanie od konkretnej decyzji, a nie wniosek o wznowienie postępowania, podnosi wadliwość decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z przepisem art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.
W ocenie Sądu ww. pismo choć skierowane nie do właściwego organu, a do Prezesa Rady Ministrów - nie stanowiło skargi w rozumieniu przepisów działu VIII k.p.a., - posiadało cechy odwołania jako środka prawnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego, a ponadto nie zawierało zarzutu wadliwej działalności organu lub jego pracownika.
W okolicznościach niniejszej sprawy, zastosowanie powinien znaleźć zatem tryb przewidziany w przepisie art. 65. § 1 k.p.a. - niezwłoczne przekazanie podania do organu właściwego.
W ocenie Sądu wobec tego, że organ nie podjął działań w ww. zakresie uznać należy, że pozostaje w bezczynności.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy.
Skoro w niniejszej sprawie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało złożone nie do organu drugiej instancji, to wymagało przekazania według właściwości.
W ocenie Sądu skarżąca nie miała obowiązku wykorzystania środków prawnych o jakich mowa w przepisie art. 52. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ), w tym wypadku nie ma organu wyższego stopnia, do którego można by skierować zażalenie.
Dodatkowo należy wskazać, że terminy do wniesienia skargi do Sądu przewidziane w przepisie art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) nie dotyczą skargi na bezczynność. Skargę taką można zatem wnieść, aż do czasu załatwienia sprawy przez
właściwy organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności.
Sąd, zobowiązał jak w sentencji - zgodnie z przepisem art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ). O kosztach postępowania, Sąd orzekł w trybie art. 200 ww. ustawy.
Dodatkowo Sąd poucza skarżącego w trybie art. 6 w zw. z art. 154 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że w razie niewykonania niniejszego wyroku, po uprzednim pisemnym wezwaniu organu, skarżąca może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło