VII SAB/Wa 137/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutym 2010 r. sprawy ze skargi J. K. w przedmiocie bezczynności Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skargę oddala Pismem z dnia 29 sierpnia 2009 r. J. K. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zarzucając brak dopełnienia obowiązków wynikających z art. 35 i 36 k.p.a. Zdaniem skarżącej, organ nie odpowiedział na złożony przez nią wniosek z dnia [...] czerwca 2009 r., mimo iż zobowiązany był załatwić sprawę niezwłocznie. Skarżąca podała, że wniosek ten dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji o zaprzestaniu wypłacania jej zasiłku chorobowego za okres od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] października 2007 r. oraz decyzji o uzależnieniu wypłaty niewypłaconego jej zasiłku za okres od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] września 2007 r. od wyniku postępowania Referatu Ubezpieczeń i Składek, a także dotyczył postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r., zawiadamiającego o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B., wydanym na podstawie art. 35 § 3 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., zawiadomił J. K. o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy dotyczącej wypłaty zasiłku chorobowego za okres od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] września 2007 r. - na dzień 27 września 2007 r. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. stwierdził, że od dnia [...] września 2006 r. J. K. nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u płatnika składek P. K. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. odmówił J. K. prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] września 2007 r. oraz zobowiązał płatnika składek P. K. do zwrotu wypłaconego zasiłku chorobowego za okres od dnia [...] maja 2007 r. do dnia [...] czerwca 2007 r. Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] września 2008 r. sygn. akt [...] oddalił odwołanie J. K. od decyzji z dnia [...] września 2007 r. znak [...]. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. J. K. wystąpiła o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz o wykazanie, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych rażąco naruszył prawo, wstrzymując wypłatę zasiłku chorobowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. K., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r. W odniesieniu do zarzutów podniesionych w skardze organ zauważył, iż w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2009 r. została wydana decyzja z dnia [...] sierpnia 2009 r., a wniosek ten dotyczył wyłącznie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., określa przypadki, w których możliwe jest wniesienie skargi na bezczynność organu administracji. Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, a także w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane są czynności materialnotechniczne dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, możliwe jest zaskarżenie sposobu działania organu administracji. Istota skargi na bezczynność polega na tym, że Sąd uwzględniając skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, zgodnie z art. 149 ustawy p.p.s.a. Dla uwzględnienia skargi na bezczynność konieczne jest zatem uprzednie ustalenie, że istnieje określony przepis prawa, który zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności. Celem wprowadzenia przez ustawodawcę do systemu polskiego prawa instytucji skargi na bezczynność była ochrona uprawnień jednostki do żądania od organu zachowania gwarantowanego jednostce przez przepis prawa. Skarga na bezczynność jest traktowana zatem jako skuteczne narzędzie, przymuszające organ do podjęcia żądanego działania. Bezczynność organu zachodzi bowiem, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub podjęciem czynności (T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 86). Podstawowym kryterium oceny zasadności skargi na bezczynność organu jest ustalenie, czy nakazanie organowi administracji wydanie aktu administracyjnego będzie uzasadnione i celowe w okolicznościach konkretnej sprawy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, iż w sprawie niniejszej nie wystąpiły opisane na wstępie przesłanki do uznania, iż zachodzą podstawy do wydania orzeczenia, zgodnie z art. 149 ustawy p.p.s.a. Przedmiotem skargi J. K. jest bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, polegająca na nierozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2009 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w B. z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] zawiadamiającego o terminie załatwienia sprawy, dotyczącej wypłaty zasiłku chorobowego. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] sierpnia 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. wydał decyzję znak [...], którą – po rozpatrzeniu wniosku J. K. – odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r., objętego wnioskiem skarżącej, datowanym na dzień [...] czerwca 2009 r. W świetle powyższego, trudno zatem uznać, aby organ administracji w dniu wniesienia skargi do Sądu pozostawał w bezczynności w załatwieniu ww. wniosku skarżącej. W okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć bowiem należy, iż żądanie skarżącej zostało w całości uwzględnione poprzez wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. we wnioskowanym zakresie. Ustalenia te wyłączają zatem możliwość uwzględnienia skargi, co wynika a contario z przepisu art. 149 ustawy p.p.s.a. Jak już wskazano, zgodnie z jego treścią, sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu zobowiązuje organ do wydania aktu lub czynności. Skoro w rozpatrywanej sprawie organ wydał decyzję, to obecnie nie można zobowiązać go po raz kolejny do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Zauważyć należy, iż postępowanie zainicjowane skargą na bezczynność organu cechuje specyfika polegająca na tym, iż rozpoznając skargę tego rodzaju, sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność wydawanego przez ten organ aktu czy podejmowanych czynności. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem kontroli sądowej nie jest bowiem określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjęcia działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie (J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004. s. 28). Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.