VII SAB/Wa 1437/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Michał Podsiadło Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.) sędzia WSA Szczepan Borowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Rektora [...] w W. w przedmiocie wniosku o wydanie karty przebiegu studiów 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Rektora [...] w W. do rozpoznania wniosku W. K. o wydanie karty przebiegu studiów; 2. stwierdza, że Rektor [...] w W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku jak w pkt 1; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Uczelni [...] w W. na rzecz W. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W.K. w dniu 8 kwietnia 2025r. (data wpływu do organu) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Rektora Uczelni [...] z siedzibą w W. w rozpoznaniu jej wniosku o wydanie karty przebiegu studiów. Uczelni [...] zarzuciła naruszenie: 1) § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2023r., poz. 2787) stanowiącego, że odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą; 2) art.8 § 1 k.p.a. w zakresie jakim organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; 3) art. 8 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie; 4) art. 12 k.p.a. w zakresie w jakim sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie; Skarżąca domagała się; 1) zobowiązania Uczelni do załatwienia wniosku o wydanie karty przebiegu studiów w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzenia, że Uczelnia dopuściła się bezczynności w sprawie wydania karty przebiegu studiów; 2) stwierdzenia, że bezczynność Uczelni miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznania od Uczelni na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 4.000 zł; 4) zasądzenia od Uczelni na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniosła, że Uczelnia [...] (poprzednia nazwa [...]) jest uczelnią niepubliczną utworzoną na podstawie decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2018 r. Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz statutu, prowadzi ona studia w formie studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych, na poziomie studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, a także studia podyplomowe i inne formy kształcenia. Skarżąca w dniu 5 sierpnia 2020 r. zawarła z [...] z siedzibą W. umowę o świadczenie usług edukacyjnych na studiach stacjonarnych jednolitych magisterskich na kierunku Prawo od roku akademickiego 2020/2021 trwające 10 semestrów. Zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1571), uczelnia dokumentuje przebieg studiów. Natomiast zgodnie z § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2023r., poz. 2787) odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Wnioskiem złożonym w gmachu uczelni w kwietniu 2024r. skarżąca wystąpiła do Uczelni o wydanie karty przebiegu studiów. Przez kilka tygodni Uczelnia pomimo próśb nie udzieliła jej żadnej informacji w tej sprawie, zamieszczając jedynie oficjalne komunikaty na stronie internetowej Uczelni. W dniu 13 października 2024r. skarżąca otrzymała zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia wyznaczonego na dzień 31 października 2024r. W uzasadnieniu Uczelnia wskazała, że powodem wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy jest konieczność przeprowadzenia ponownej weryfikacji przebiegu studiów prowadzonych przez Uczelnię ze względu na ujawnione nieprawidłowości w procesie wystawiania ocen przez poprzednie władze Uczelni. W dniu 4 lutego 2025r. skarżąca ponownie otrzymała zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia wyznaczonego na dzień 30 kwietnia 2025r. Wobec braku działania ze strony Uczelni skarżąca złożyła w dniu 7 lutego 2025r. ponaglenie do załatwienia sprawy, a następnie w dniu 14 marca 2025 r. pismo stanowiące wniosek o udzielenie odpowiedzi co do powyższego ponaglenia. Oba ww. pisma pozostały bez odpowiedzi. Skarżąca podkreśliła, że przedmiot postępowania o wydanie karty przebiegu studiów jest wąski i nie obejmuje kompetencji do analizy czy weryfikacji przez Uczelnię uzyskanych wyników studiów jest wąski i nie obejmuje kompetencji do analizy czy weryfikacji przez Uczelnię uzyskanych wyników studenta, to jest ustalania praw lub obowiązków podmiotów prawa, a sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji Uczelni. Uczelnia może zatem zaświadczyć tylko o tym, co w pośredni sposób wynika z dokumentów pozostających w jej dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez nią ustawowych kompetencji. Dalej, skarżąca wskazała, że po złożeniu wniosku o wydanie karty przebiegu studiów jako de facto zaświadczenia, powinna uzyskać zaświadczenie o żądanej treści albo postanowienie odmawiające wydania takowego bądź postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Termin na wydanie karty przebiegu studiów lub odmowę jego wydania określony został w art. 217 § 3 k.p.a. i stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a. Tak określony termin nakłada na organ, do którego został złożony wniosek duży rygoryzm co do sprawności prowadzonego postępowania związanego z rozpatrzeniem żądania wydania dokumentu, albowiem podstawowym nakazem dla organu jest działanie bez zbędnej zwłoki. Skarżąca wskazała, że Uczelnia nie odpowiada na maile oraz wiadomości, tym samym lekceważy podstawowe prawa studenta i obywatelskie. Podniosła, że nie wydała jej wnioskowanych dokumentów, nie wskazała jaka jest rzeczywista przyczyna bezczynności Uczelni. Podała, że czeka na wydanie wnioskowanych dokumentów już ponad rok. Działania podejmowane przez Uczelnię mają charakter czynności pozornych, które to skutkują naruszeniem zasady praworządności oraz zasady prawny obiektywnej. Rektor Uczelni [...] z siedzibą w W., w odpowiedzi na skargę wniósł o: 1) umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania karty przebiegu studiów w związku z wydaniem skarżącej żądanych dokumentów, a w pozostałym zakresie wniósł o oddalenie skargi; 2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów, kopii i wydruków w postaci: 1) uchwały Senatu numer 1/12/2024 z 2 grudnia 2024 r. w sprawie zatwierdzenia wzoru dyplomu ukończenia studiów I i II stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich - celem wykazania daty faktycznego zatwierdzenia nowego wzoru dyplomu; 2) pisma z dnia 27 stycznia 2025 r. Departamentu Spraw Obywatelskich, Komisji do spraw dokumentów publicznych - celem wykazania daty zatwierdzenia opisu technicznego zabezpieczeń dla dyplomu dla studiów prowadzonych przez Uczelnię; 3) pisma z dnia 4 lutego 2025 r. Departamentu Spraw Obywatelskich, Komisji do spraw dokumentów publicznych w celu wykazania daty dopuszczenia do obrotu prawnego blankietu dyplomu ukończenia studiów; 4) odpowiedzi zastępcy dyrektora Departamentu Prokuratury Krajowej ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji udzielonej Rzecznikowi Praw Obywatelskich w celu wykazania okoliczności faktycznych stojących za uchybieniem terminu, braku podstaw do nakładania na uczelnię grzywny oraz sumy pieniężnej, 5) korespondencji mailowej do skarżącej z dnia 12 maja 2025 r. wraz z załącznikiem w postaci zaświadczenia o przebiegu studiów. W uzasadnieniu odpowiedzi wskazano, że zaświadczenie o przebiegu studiów zostało skarżącej wydane w dniu 12 maja 2025 r. Uczelnia podjęła wszelkie możliwe działania mające na celu jak najszybsze wydanie skarżącej zaświadczenia o przebiegu studiów. Jednak od 14 marca 2024 r. w Uczelni ustanowiony został zarząd przymusowy. W trosce o interesy studentów, podjęto decyzję o czasowym wstrzymaniu wydawania przez Uczelnię dokumentów i następnie o weryfikacji ocen każdego studenta tak, aby uzyskany dokument odzwierciedlał rzeczywisty przebieg kształcenia. Zarząd przymusowy funkcjonował do dnia 12 lutego 2025 r. W systemie informatycznym brakowało kilkaset tysięcy ocen (przy liczbie ponad 20 tysięcy studiujących). W Uczelni nie było wówczas Senatu. W okresie od 1 czerwca 2024 r. do 26 września 2024 r. był vacat na stanowisku Rektora. Wybory do Senatu Uczelni odbyły się w dniach 21-22 listopada 2024 r., a pierwsze posiedzenie Senatu odbyło się 2 grudnia 2024 r. Od drugiej połowy grudnia 2024r., w związku z przejęciem czynności związanych z weryfikacją ocen przez Rektora Uczelni, dokonano modyfikacji i usprawnień wielu procesów związanych z realizacją wniosków studentów o wydanie dokumentów. Na konieczność weryfikacji dokumentów w celu wykluczeniu fałszerstwa, wskazały organy ścigania m.in. w odpowiedzi udzielonej Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Uczelnia sukcesywnie wydaje studentom wnioskowane przez nich dokumenty, co jest zadaniem czasochłonnym zarówno, z uwagi na konieczność przeprowadzenia weryfikacji, jak i problemów organizacyjno-technicznych związanych z faktem, iż znaczna część dokumentacji znajduje się w posiadaniu organów ścigania. Po stronie organu nie doszło do bezczynności, w tym noszącej charakter bezczynności rażącej. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. W działaniach organu nie sposób dopatrzeć się lekceważenia jego obowiązków. Organ wskazał, że w dniu 12 maja 2025r. skarżąca otrzymała zaświadczenie o przebiegu studiów. Z tego też względu wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do wydania dokumentu. Organ wniósł o odstąpienie przez sąd od korzystania ze środków przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2023r., poz. 2787) odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, o których mowa w ust. 2, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Zawarte w powyższym akcie wykonawczym przepisy dotyczące dokumentowania przebiegu studiów, stanowią doprecyzowanie art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r., poz. 1571), zobowiązującego uczelnie do dokumentowania przebiegu studiów. Karta przebiegu studiów (tzw. transkrypt indeksu) to oficjalny wyciąg z indeksu zawierający wszystkie informacje dotyczące przebiegu studiów. Jest to dokument wymagany np. w niektórych krajach do uznania wykształcenia i w określonych sytuacjach przez inne uczelnie czy pracodawców. Istnienie przepisów materialnego prawa administracyjnego nakładających na uczelnie określony obowiązek - dokumentowania przebiegu studiów oraz odpowiadające mu uprawnienie studenta do otrzymania takich dokumentów, prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie przysługiwała skarga na bezczynność, gdyż dotyczy ona innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej odnoszących się do uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego - art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a."). Bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia podlega kognicji sądu administracyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2019r., sygn. akt I OSK 891/19, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotowa skarga była formalnie dopuszczalna, gdyż skarżąca w dniu 8 lutego 2025 r. (data wpływu do organu) na podstawie art. 37 k.p.a., złożyła ponaglenie na bezczynność Uczelni i domagała się wydania karty przebiegu studiów (k. 14 akt administracyjnych). Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII k.p.a. Stosownie do art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Istotne jest, że zgodnie z art. 217 § 3 k.p.a., zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Przepis art. 218 k.p.a. przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, stosownie do art. 219 k.p.a., następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia cechuje się uproszczoną procedurą. Obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie porównania treści żądania strony ze stanem wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ może zaświadczyć tylko o tym, co wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji. Termin na wydanie zaświadczenia lub jego odmowę określony w art. 217 § 3 k.p.a. stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a. Oznacza to, że ogólne terminy na załatwienie sprawy przewidziane ustawą nie mogą być stosowne nawet odpowiednio (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2/14). Pojęcie bezczynności wynika z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W przepisie tym ustawodawca określa bezczynność jako stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, czy w zaistniałym stanie faktycznym, na organie administracji publicznej spoczywał obowiązek dokonania czynności, a następnie, czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17). Uwzględniając ustawowy 7- dniowy termin dla załatwienia wniosku o wydanie zaświadczenia, stwierdzić trzeba, że Rektor Uczelni [...] dopuścił się wobec skarżącej ponad rocznej bezczynności, przekraczającej termin załatwienia wniosku wyznaczony w art. 217 § 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca już w marcu 2024 r., ponawiając wniosek w lipcu i wrześniu 2024r. wystąpiła do Uczelni o wydanie karty przebiegu studiów. Do dnia złożenia skargi, pomimo wniesienia ponaglenia Uczelnia nie wydała skarżącej karty przebiegu studiów. Kartę przebiegu studiów Uczelnia wydała skarżącej dopiero w dniu 12 maja 2025r , a zatem po upływie roku od złożenia wniosku. W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 2 sentencji wyroku), jednakże przyjął, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Opóźnienie organu musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W realiach badanej sprawy, zwłoka organu w załatwieniu sprawy nie miała charakteru kwalifikowanego. Sąd uwzględnił, że po znanym powszechnie fakcie aresztowania Rektora [...] w W., ustanowiony przez prokuratora Zarządca, a następnie nowe władze Uczelni zmuszone zostały do wnikliwego sprawdzenia prawidłowości danych ujawnionych w prowadzonych na Uczelni rejestrach dotyczących osiągnięć studentów, co niewątpliwie miało wpływ na terminowe realizowanie wniosków studentów o wydanie karty przebiegu studiów. Przed wystawieniem żądanego dokumentu konieczne było bowiem uprzednie weryfikowanie przebiegu studiów i efektów uczenia. Wydanie zaświadczeń o ukończeniu studiów, kart przebiegu studiów czy dyplomów i suplementów do dyplomów wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego i weryfikacji danych, a proces weryfikacyjny był długotrwały i skomplikowany. W sprawie tej bezprzedmiotowym stało się zobowiązywanie organu do wydania w określonym terminie karty przebiegu studiów (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a), skoro organ załatwił już sprawę wydając skarżącej wnioskowany dokument. Tym samym postępowanie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s,a, należało umorzyć w zakresie zobowiązania Rektora Uczelni do rozpoznania wniosku skarżącej do załatwienia sprawy (pkt 1 sentencji wyroku). Sąd oddalił skargę w zakresie zasądzenia sumy pieniężnej (pkt 4 sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a Sąd wziął pod uwagę to, że w kontrolowanej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego, była skutkiem działalności aresztowanego Rektora Collegium Humanum, któremu przedstawiono szereg zarzutów związanych m.in. z podrabianiem dokumentów dotyczących przebiegu studiów w postaci kart okresowych osiągnięć studenta. W orzecznictwie wyraża się pogląd, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (vide: wyrok NSA z dnia 23 maja 2017r., I OSK 1662/16). W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. W ocenie Sądu niekwalifikowany charakter stwierdzonej bezczynności nie przemawiał za zasadnością przyznania skarżącej sumy pieniężnej. Dlatego też skarga w tym zakresie została oddalona. O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku), Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a, które obejmują uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a