VII SAB/Wa 144/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. S., S. S., J. S. i L. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę oddala Sygnatura akt VII SAB/Wa 144/11 UZASADNIENIE K. S., S. S., J. S., L. K. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego w sprawie wszczętej na ich wniosek, a dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2000 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz wydanej w tej sprawy decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].07.11r. W skardze zarzucili, że organ prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Ostatnia wydana przez organ w tej sprawie decyzja jest zaprzeczeniem wydanego wcześniej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt. VII SA/Wa 1324/09. Wskazali nadto, że "Organ wynalazł sobie dla zachowania przewlekłości postępowania: " stronę " : nieboszczkę nie biorącą udziału w sprawie..." Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia 1 sierpnia 2000r., wniósł o jej oddalenie i wskazał, że własną decyzją z dnia [...] lipca 2011r., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011r., umarzającą wszczęte na wniosek K. S., S. S., L. K. oraz J. S., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2000r. i przekazał sprawę do ponownego. Dodał, że u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legło stwierdzenie, iż rozstrzygnięcie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem art. 10 § 1 oraz 61 § 4 K.p.a., z uwagi na niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu następcom prawnym zmarłej A. S. Niepodjęcie przez organ wojewódzki działań zmierzających do prawidłowego ustalenia kręgu stron, spowodowało konieczność wydania decyzji kasatoryjnej. Jako drugą podstawę do wydania decyzji kasatoryjnej wskazał na naruszenie przez organ wojewódzki art. 28 K.p.a., poprzez przyjęcie że skarżący nie posiadają interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w sytuacji, gdy organ I instancji odmówił przymiotu strony odwołującym się, czego on sam nie podzielił, to nie był uprawniony do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania i kolejnej decyzji kasatoryjnej jaka zapadła w tej sprawie wyjaśnił, iż jego obowiązkiem było takie ukształtowanie postępowania, aby nie były naruszone prawa stron. O przewlekłości postępowania można mówić gdy trwa ono dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie następców prawnym zmarłej osoby (w celu zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu) oraz prawidłowa ocena przymiotu strony skarżących (skutkująca koniecznością merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji). W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że organ odwoławczy pomimo 2 letniego okresu prowadzenia tej sprawy nadal jej nie rozstrzyga. Skoro organ wojewódzki naruszył art. 28 K.p.a. i odmówił skarżącym interesu prawnego w tym postępowaniu, to rozstrzygnięcie organu II instancji mogło być tylko kasatoryjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Na wstępie należy wskazać, że przed wniesieniem skargi do sądu na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, strona obowiązana jest wyczerpać tryb zażaleniowy, określony w art. 37 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący kilkukrotnie kierowali do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pisma zarzucające przewlekłość postępowania i zawierające żądanie wydania decyzji merytorycznej - stwierdzającej nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 k.p.a. Oceniając czy organ pozostaje w bezczynności sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Niewątpliwie w dacie rozstrzygania sprawy przez Sąd, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia 12.07.11r. Jednocześnie podkreślić należy, że w trybie wskazanego art. 149 p.p.s.a., Sąd nie może nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Kilkuletni okres prowadzenia postępowania w tej sprawie oraz treść wydawanych decyzji powoduje, że skarżący mogą mieć słuszne przekonanie, iż postępowanie prowadzone jest w sposób opieszały. Jednocześnie art. 35 § 1 i 3 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przypomnieć należy, że Wojewoda [...], w toku dotychczasowego postępowania, decyzją z dnia [...] lutego 2009r., odmówił wszczęcia na wniosek J. S. i L. K. oraz S. S. i K. S., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2000r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2009r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Wnioskodawcy zaskarżyli to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 maja 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 1324/09, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W toku ponownego rozpoznania sprawy Wojewoda [...] po raz kolejny decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., umorzył wszczęte na wniosek skarżących postępowanie nieważnościowe. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał wówczas, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem art. 28 K.p.a. Przy aktualnym postępowaniu, Wojewoda [...], jako organ I instancji, decyzją z dnia [...] maja 2003r. umorzył wszczęte na wniosek K. S., S. S., J. S. i L. K. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2000 r., a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2010r. po rozpatrzeniu odwołania skarżących – uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że organ nie pozostaje w bezczynności, a poza sporem jest, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ II instancji wydał w dniu z [...].07.11r. decyzję kasatoryjną. Mimo, że niniejszą sprawę administracyjną organy już trzykrotnie rozpoznawały w obu instancjach, to aktualnie stwierdzone uchybienia organu I instancji skutkowały koniecznością wydania przez organ II instancji decyzji kasatoryjnej. Ten rodzaj rozstrzygnięcia miał swoje uzasadnienie okolicznościami proceduralnymi i koniecznością rozpoznania wniosku skarżących w sposób merytoryczny i to w obu instancjach. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.