VII SAB/Wa 147/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013r. sprawy ze skargi I. B. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] postanawia: skargę odrzucić. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...].06.2008 r., Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Oddział w [...]stwierdził, że I. B. jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą nie podlega ubezpieczeniom społecznym w okresie od 1.01.2007 r. do 11.12.2007 r. Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego w [...], a następnie apelację do Sądu Apelacyjnego w [...]. Postępowanie odwoławcze zakończono prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia [...].09.2009 r., sygn. akt: [...]oddalającym apelację. Pismem z dnia 9.06.2010 r. skarżąca złożyła wniosek o uchylenie przedmiotowej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...].06.2010 r. odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego w [...], który postanowieniem z dnia [...].10.2010 r., sygn. [...] przekazał sprawę do rozpoznania jako właściwemu Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...]. W wyniku rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...].02.2011 r., Nr [...], organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...].06.2008 r., Nr [...] z powodu niedopuszczalności stwierdzenia nieważności. Od powyższej decyzji odwołania nie wniesiono. Pismem z dnia 7 maja 2012 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podając, iż organ nie rozpoznał jej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...].06.2008 r. Wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...].10.2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto sądy te orzekają w sprawach, w których przepisy ustawy szczególnej przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 p.p.s.a. Wniesienie skargi na bezczynność organu dopuszczalne jest jedynie w tym zakresie, w jakim stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie każda zatem bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Wniesienie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż nie wszystkie sprawy dotyczące relacji o charakterze publicznoprawnym zostały poddane przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. Istnieją bowiem od tej zasady wyjątki, mające swoje umocowanie w przepisach rangi ustawowej. Z treści art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) wynika, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego Kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm), zwanej dalej u.o.s.u.s., która w art. 83 ust. 2 ustanawia regułę zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ rentowy w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wyżej zaprezentowane stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów w dniu 23 marca 2011r. (sygn. akt I UZP 3/10, OSNP 2011/17-18/233), której nadano moc zasady prawnej. Sąd Najwyższy wskazał, że od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 u.s.u.s. w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Uchwała Sądu Najwyższego jest potwierdzeniem dominującego stanowiska orzecznictwa, iż o właściwości sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych decyduje ich przedmiot, a bez znaczenia pozostaje, czy rozstrzygnięcie nastąpiło w zwyczajnym, czy nadzwyczajnym trybie postępowania. Oznacza to, że w sprawie bezczynności ZUS właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.