VII SAB/Wa 150/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Ł. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w sprawie znak: [...] postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić Ł. W. kwotę 100 (sto) złotych uiszczonego wpisu sądowego do skargi. Pismem z 2 sierpnia 2022 r. Ł. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na "bezczynne, przewlekłe postępowanie" prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. pod sygnaturą: [...]. W odpowiedzi na skargę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wniósł o oddalenie skargi i umorzenie postępowania. Organ wyjaśnił, że postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek Ł. W. datowany na 19 listopada 2021 r. podtrzymany w piśmie z 24 stycznia 2022 r., mającego dotyczyć budynku zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Z. W postanowieniu tym organ podał, że postępowanie w tej sprawie będzie wszczęte z urzędu, a o jego przebiegu i wynikach będą informowane strony tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z akt postępowania, którego dotyczy rozpatrywana skarga wynika, że skarżący Łukasz Włodarczyk pismem z 19 listopada 2021 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z wnioskiem o podjęcie działań dotyczących budynku zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Z. Żądanie to podtrzymał w piśmie z 24 stycznia 2022 r., które stanowiło równocześnie ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania został załatwiony przez organ postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Rozpatrywana skarga na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania w powyższej sprawie – datowana na 2 sierpnia 2022 r. – została wniesiona już po wydaniu tego postanowienia. Należy zatem wyjaśnić, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności Stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności następuje w wyniku uwzględnienia skargi na bezczynność, której przedmiot określony jest zdefiniowanym w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stanem bezczynności, istniejącym w dacie wniesienia skargi i zakwestionowanym ponagleniem. Z tego powodu NSA przyjął, że ocena zasadności skargi na bezczynność może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi. (por. T. Woś [w] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, 6 wyd., str. 876; A. Kabat [w] B. Dauter, A. Kabat. M. Niezgódka- Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 7, str. 490). W uchwale tej stwierdzono także, że pogląd przeciwny sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Z kolei w uchwale z 3 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 wskazano, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, pogląd wyrażony w powyższej uchwale należy zastosować również w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy, w której wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego został rozpatrzony – nie decyzją administracyjną, lecz – postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. W realiach niniejszej sprawy, postanowienie to zostało wydane [...] kwietnia 2022 r., a zatem przed wniesieniem rozpatrywanej skargi. Skarżący, jako adresat tego postanowienia, mógł je kwestionować w administracyjnym toku instancji w trybie zażalenia, a następnie doprowadzić do sądowej kontroli legalności tego postanowienia. Z akt przedstawionych przez organ wynika ponadto, że skarżący nie został uznany za stronę postępowania wszczętego następnie w tej samej sprawie z urzędu. W związku z tym należało stwierdzić, że niedopuszczalna jest skarga na bezczynność/przewlekle prowadzone postępowanie w sprawie, w której wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania został rozpoznany w drodze postanowienia o odmowie jego wszczęcia, wydanego przed wniesieniem tej skargi. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił o odrzuceniu tej skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W punkcie II sentencji Sąd zarządził zwrot na rzecz skarżącego kwoty 100 zł, tj. całego wpisu sądowego od analizowanej skargi. Zgodnie bowiem z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Biorąc to pod uwagę, orzeczono jak w sentencji.