VII SAB/Wa 156/10

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. H., J. T. K. na Ministra Gospodarki w przedmiocie : bezczynności organu postanawia : odmówić Z.H. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 14 października 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez Z. H. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 2.300,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej czy innych nieruchomości, jak również przedmiotów wartościowych czy zasobów pieniężnych. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do stanu majątkowego i sytuacji finansowej wnioskodawcy na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie gdzie zamieszkuje, gdyż w punkcie 7 formularza – majątek wskazał, że nie posiada zarówno domu jak i mieszkania, czy zatem wynajmuje mieszkanie/dom, czy też mieszka u kogoś, jeśli tak, należało podać ponoszone z tego tytułu koszty (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, itp.), jaką kwotę miesięcznie wnioskodawca przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp., czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Ponadto, wezwano wnioskodawcę do wskazania czy posiada przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro, gdyż w nadesłanym formularzu pozostawił tę rubrykę 7.2.2. niewypełnioną oraz do podania, czy wnioskodawca uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. W dniu 10 grudnia 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca jest wojskowym emerytem rencistą I grupy inwalidzkiej. Wnioskodawca oświadczył, że posiada liczne schorzenia uniemożliwiające mu swobodne poruszanie się do lekarza czy w celach rehabilitacyjnych. Wskazał, że jest osobą samotną i zamieszkuje w mieszkaniu służbowym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Podał, że z otrzymywanej renty w wysokości 2.365,00 złotych miesięcznie wypłaca byłej żonie alimenty w kwocie 300,00 złotych, ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości 950,00 złotych, z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 83,00 złotych, telewizję kablową w wysokości 35,00 złotych, internet w wysokości 75,00 złotych, telefon w wysokości 120,00 złotych, które w sumie wynoszą 1.563,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył, że koszty te ponosi sam. Dodał, że ponosi także koszty leczenia i rehabilitacji w wysokości 150,00 złotych oraz zakupu lekarstw w wysokości 250,00 złotych, wynoszące w sumie 400,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że posiada 9-cio letni samochód osobowy marki Jaguar o wartości 25.000,00 złotych. Oświadczył, że miesięczny koszt utrzymania samochodu wynosi 200,00 złotych. Dodał, że nie posiada żadnego majątku, gdyż na mocy dekretu z 26 października 1945 r. jego rodzina została pozbawiona go przez Skarb Państwa. Wnioskodawca zaznaczył, że nie uzyskuje żadnej pomocy od rodziny, gdyż jest najmłodszy, a pozostali jej członkowie mają powyżej 80 lat. Wskazał, że na życie pozostaje mu około 200,00 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przedłożonego oświadczenia majątkowego nie wynika bowiem, aby sytuacja majątkowa skarżącego uniemożliwiała mu samodzielne finansowanie prowadzonego postępowania sądowego. Zauważyć należy, że wnioskodawca uzyskuje stały miesięczny dochód w wysokości 2.300,00 złotych. Stwierdzono zatem, że dochód którym dysponuje wnioskodawca nie jest na tyle niski, by przy ponoszonych wydatkach wnioskodawca nie był w stanie wygospodarować środków na koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżąca zaś do grona takich osób nie należy. Zaznaczyć należy, że koszty sądowe jakie obecnie wnioskodawca ma ponieść wynoszą 100,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wskazać należy, że zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) jest to wpis w najniższej wysokości. Dodać należy, że także koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 6 i 7, § 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 ) ww. rozporządzenia. W świetle powyższego uznano, że posiadany przez wnioskodawcę dochód nie pozwala na przyjęcie, że nie jest on w stanie wygospodarować środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Stwierdzono, że przy ograniczeniu wydatków nie będących niezbędnymi wnioskodawca będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.