VII SAB/Wa 157/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej dotyczącej tzw. „honorowego długu” na rzecz rodziny żołnierza, która ma charakter cywilnoprawny, podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W sytuacji, gdy sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego, nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a skarga na bezczynność organu w tym zakresie podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w zakresie wydania decyzji administracyjnej dotyczącej tzw. „honorowego długu” na rzecz rodziny żołnierza Polskich Sił Zbrojnych. Skarżący domagali się nakazania wydania decyzji i wypłaty tego długu, wskazując na przejęcie przez Ministerstwo majątku fundacji DRAWA. Minister Obrony Narodowej wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że roszczenia mają charakter cywilnoprawny i nie należą do kognicji sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę I.W. i J.W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.W. i J.W. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej postanawia: odrzucić skargę I.W. i J.W. I.W. i J.W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "Ministra Obrony Narodowej pozostającego w bezczynności przez niewydanie koniecznej decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie Honorowego Długu na rzecz rodziny wojskowej żołnierza Polskich Sił Zbrojnych walczących na zachodzie Europy". W uzasadnieniu skargi podnieśli, że Ministerstwo Obrony Narodowej w latach 1947-1949 przejęło z Londynu wielkiej wartości majątek fundacji DRAWA, który miał być przeznaczony dla żołnierzy powracających do kraju z niewoli w strefie okupacyjnej Niemiec oraz deportowanych do Kazachstanu żon żołnierzy z małymi dziećmi. Zatem wnoszą o "nakazanie wydania decyzji i nakazanie wypłaty honorowego długu przez Ministra Obrony Narodowej rodzinie żołnierza PSZ walczącego na zachodzie Europy w okresie II wojny światowej". Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że roszczenia I.W. i J.W. nie mieszczą się wśród spraw wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 20012 r. 1, poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), czyli objętych kognicją sądów administracyjnych, mają bowiem charakter cywilno-prawny, do rozpoznania którego właściwy jest sąd powszechny oraz podniósł, że pisma I.W. i J.W. nie spełniały przesłanek pozwalających na załatwienie sprawy w sposób przewidziany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. I.W. i J.W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "Ministra Obrony Narodowej pozostającego w bezczynności przez niewydanie koniecznej decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie Honorowego Długu na rzecz rodziny wojskowej żołnierza Polskich Sił Zbrojnych walczących na zachodzie Europy". Wskazać należy, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne ..., s.378). W myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.ps.a.): § 1. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) (2) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie rozpatrzenie wniosku skarżących nie wymagało wydania przez Ministra Obrony Narodowej decyzji administracyjnej, gdyż brak było podstaw prawnych do jej wydania. Minister Obrony Narodowej nie był zobowiązany wydać żadnego z wyżej wymienionych aktów ani dokonać żadnej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków - indywidualnych wynikających z przepisów prawa. O bezczynności organu możemy mówić, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, taki akt lub czynność charakteryzuje się tym, że jest podejmowana w sprawie indywidualnej, jest skierowana do oznaczonego podmiotu dotyczy uprawnień lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (wyrok WSA z 20.09.2006 r., sygn. akt II SA/Ol 456/06). Należy podkreślić, że stosownie do powołanego przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego, i gdy nie ma specjalnej podstawy do zaskarżenia bezczynności organu do sądu powszechnego. Skoro przedmiot skargi w niniejszej sprawie, jako nieobjętej zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanych wyżej przepisach, nie podlega rozpoznaniu przez sąd, oznacza to, że skargę należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło