VII SAB/Wa 157/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej dotyczącej tzw. „honorowego długu” na rzecz rodziny żołnierza, która ma charakter cywilnoprawny, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W sytuacji, gdy sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego, nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a skarga na bezczynność organu w tym zakresie podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w zakresie wydania decyzji administracyjnej dotyczącej tzw. „honorowego długu” na rzecz rodziny żołnierza Polskich Sił Zbrojnych. Skarżący domagali się nakazania wydania decyzji i wypłaty tego długu, wskazując na przejęcie przez Ministerstwo majątku fundacji DRAWA. Minister Obrony Narodowej wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że roszczenia mają charakter cywilnoprawny i nie należą do kognicji sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę I.W. i J.W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.W. i J.W. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej postanawia: odrzucić skargę I.W. i J.W.
I.W. i J.W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "Ministra Obrony Narodowej pozostającego w bezczynności przez niewydanie koniecznej decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie Honorowego Długu na rzecz rodziny wojskowej żołnierza Polskich Sił Zbrojnych walczących na zachodzie Europy".
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że Ministerstwo Obrony Narodowej w latach 1947-1949 przejęło z Londynu wielkiej wartości majątek fundacji DRAWA, który miał być przeznaczony dla żołnierzy powracających do kraju z niewoli w strefie okupacyjnej Niemiec oraz deportowanych do Kazachstanu żon żołnierzy z małymi dziećmi. Zatem wnoszą o "nakazanie wydania decyzji i nakazanie wypłaty honorowego długu przez Ministra Obrony Narodowej rodzinie żołnierza PSZ walczącego na zachodzie Europy w okresie II wojny światowej".
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie.
Organ wskazał, że roszczenia I.W. i J.W. nie mieszczą się wśród spraw wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 20012 r. 1, poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), czyli objętych kognicją sądów administracyjnych, mają bowiem charakter cywilno-prawny, do rozpoznania którego właściwy jest sąd powszechny oraz podniósł, że pisma I.W. i J.W. nie spełniały przesłanek pozwalających na załatwienie sprawy w sposób przewidziany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
I.W. i J.W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "Ministra Obrony Narodowej pozostającego w bezczynności przez niewydanie koniecznej decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie Honorowego Długu na rzecz rodziny wojskowej żołnierza Polskich Sił Zbrojnych walczących na zachodzie Europy".
Wskazać należy, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne ..., s.378).
W myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.ps.a.):
§ 1. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) (2) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W niniejszej sprawie rozpatrzenie wniosku skarżących nie wymagało wydania przez Ministra Obrony Narodowej decyzji administracyjnej, gdyż brak było podstaw prawnych do jej wydania. Minister Obrony Narodowej nie był zobowiązany wydać żadnego z wyżej wymienionych aktów ani dokonać żadnej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków - indywidualnych wynikających z przepisów prawa. O bezczynności organu możemy mówić, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, taki akt lub czynność charakteryzuje się tym, że jest podejmowana w sprawie indywidualnej, jest skierowana do oznaczonego podmiotu dotyczy uprawnień lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (wyrok WSA z 20.09.2006 r., sygn. akt II SA/Ol 456/06).
Należy podkreślić, że stosownie do powołanego przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego, i gdy nie ma specjalnej podstawy do zaskarżenia bezczynności organu do sądu powszechnego.
Skoro przedmiot skargi w niniejszej sprawie, jako nieobjętej zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanych wyżej przepisach, nie podlega rozpoznaniu przez sąd, oznacza to, że skargę należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło