VII SAB/Wa 169/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi M.Z. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] postanawia: I. skargę odrzucić, II. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K.F. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 307,50 złotych (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy ) , w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 złotych (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy. Pismem z dnia 30 sierpnia 2010r. M.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie renty socjalnej, zasądzenie kosztów postępowania, zwolnienie od kosztów sądowych i ukaranie winnych za rażące przekroczenie terminu do załatwienia sprawy. Wskazał, że minął rok od złożenia do ZUS wniosku o rentę socjalną. Podniósł, iż posiada znaczny stopień niepełnosprawności przyznany od dzieciństwa, na stałe, dlatego niezrozumiała jest opieszałość ZUS przy wydawaniu decyzji o przyznaniu renty socjalnej, zwłaszcza, że sam organ uznał, że "niepełnosprawność skarżącego datuje się od dzieciństwa, co skutkowało nabyciem uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego, zaś renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, która powstała przed ukończeniem 18 roku życia". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność. Sprawa z zakresu Ubezpieczeń Społecznych, o której mówi skarżący należy do właściwości sądu powszechnego, a nie administracyjnego. Stwierdził nadto, że zarzuty skarżącego nie znajdują również podstaw w udokumentowanym stanie faktycznym sprawy, z akt której wynika, że skarżący w dniu 9 września 2009r. złożył wniosek o przyznanie prawa do renty socjalnej, organ zaś po przeprowadzeniu postępowania, w dniu [,,,] maja 2010r., wydał decyzję odmawiającą przyznania prawa do renty socjalnej z uwagi na brak stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy. Nie ma zatem uzasadnienia zarzut bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). Oceniając przedmiot zaskarżenia z punktu widzenia powołanych przepisów należy wskazać, iż skarga M.Z., we wskazanym zakresie, nie należy do kognicji sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, zaskarżona bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegała na niewydaniu decyzji przyznającej M.Z. rentę socjalną. Zgodnie z brzmieniem art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r., nr 205, poz. 1585 ze zm.) od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie zaś z ust. 3 powołanego przepisu odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku lub innego roszczenia. Zatem w przypadku bezczynności organu rozstrzygnięcie odwołania należy do właściwości rzeczowej sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego. Do rozpatrywania odwołań/skarg od decyzji w sprawie przyznania renty socjalnej właściwy jest zatem sąd powszechny. Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów, należąca do zakresu kognicji sądów administracyjnych, kontrola działalności administracji publicznej nie obejmuje orzekania w sprawie wskazanej przez skarżącego. Do orzekania w tym zakresie nie upoważniają sądów administracyjnych również przepisy szczególne. Działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, których numerus clausus zawiera dyspozycja art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na marginesie już tylko stwierdzić należy, że zarzut skarżącego dotyczący bezczynności organu nie znajduje podstaw w udokumentowanym stanie faktycznym sprawy. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja z dnia [...] maja 2010r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Warszawie, odmawiająca przyznania M.Z. prawa do renty socjalnej z uwagi na brak stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy. Mając na uwadze podniesione powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odrzucił skargę jako niedopuszczalną.