VII SAB/Wa 19/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-27

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która przekazała swój majątek Fundacji na cele publiczne i utrzymuje się z niskiej emerytury oraz świadczeń syna, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego ani ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Niskie dochody z emerytury i świadczeń syna, przy jednoczesnym braku oszczędności i przekazaniu majątku na cele publiczne, stanowią podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości 896,68 zł netto miesięcznie oraz świadczeń syna (renta socjalna, zasiłek opiekuńczy, stypendium socjalne). Oświadczyła, że przekazała swój majątek Fundacji na cele publiczne i nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych wyjaśnień, które zostały uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano B. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dnia 27 czerwca 2012 r. po rozpoznaniu wniosku B. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. J. na bezczynność Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej postanawia: przyznać B. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu 2 maja 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek B. J. o przyznanie prawa pomocy w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W nadesłanym formularzu wnioskodawczyni wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi z synem. Podała, że syn jest niepełnosprawny i otrzymuje rentę socjalną i zasiłek opiekuńczy, natomiast ona uzyskuje dochód z tytułu emerytury. Do wniosku załączyła zaświadczenie o wysokości dochodu z którego wynika, że wysokość uzyskiwanej przez wnioskodawczynię emerytury wynosi 1.524,25 złotych brutto miesięcznie. Z zaświadczenia wynika, że kwota do wypłaty wynosi 896,68 złotych. Wnioskodawczyni podała, że posiada lokal w domu w S., który jest niezamieszkały z powodu zniszczenia i zagrożenia katastrofą budowlaną oraz zabytkową nieruchomość tj. "park z ruiną w K." i "park z ruiną w K.". Wskazała, że posiadane nieruchomości przekazała nieodpłatnie na cele statutowe Fundacji. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Zarządzeniem z dnia 17 maja 2012r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnienia wpłynęły do Sądu w dniu 11 czerwca 2012 r. Wnioskodawczyni oświadczyła, że syn jest studentem pobiera stypendium socjalne w wysokości 250,00 złotych oraz rentę socjalną i zasiłek opiekuńczy w wysokości 500,00 złotych. Podkreśliła, że syn wymaga stałej rehabilitacji na którą ich nie stać z powodu utraty dochodów przez zniszczenie domu przy ul. [...] w S., zniszczonego i zagrożonego katastrofą budowlaną. Podała, że nie uzyskuje żadnych przychodów z tytułu przekazania nieruchomości na cele publiczne. Wyjaśniła, że nieruchomości w K. i K. nie są obciążone żadnymi kosztami eksploatacji. Nie jest również obciążona kosztami eksploatacji nieruchomość przy ul. [...] w S. jest obciążona jedynie opłatami za gaz, prąd i wodę. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych lokat ani oszczędności, ani w złotówkach ani w dewizach. Nie przedstawiła stanów bankowych, gdyż podała, że nie ma lokat. Wskazała, że posiada dwa samochody Fiata z 2000 r. ( nieużytkowanego w stanie awarii i Busa Transportera z 1996 r. Wnioskodawczyni podała, że "cały własny dorobek twórczy filmowy i majątek osobisty do produkcji filmów przekazała w 2004 r. Fundacji na cele publiczne, edukację". Podniosła, że jej działalność na rzecz Fundacji odbywa się społecznie bez żadnego wynagrodzenia. Dodała także, że Fundacja nie otrzymuje żadnych dotacji od instytucji państwowych i potrzebuje pomocy na działalność statutową. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie ma innych dochodów poza emeryturą. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania. Intencją wprowadzenia tego przepisu było stworzenie możliwości dochodzenia swych praw przed sądem osobom, które znajdując się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jedynymi zatem przesłankami warunkującymi udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym są zatem przesłanki materialne. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie oceniono, że wnioskodawczyni w złożonym wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach wykazała, iż nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wskazać należy, iż wnioskodawczyni wskazała z czego się utrzymuje oraz wyjaśniła swoją sytuację materialną i życiową. Z podanych danych we wniosku oraz nadesłanych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni wraz z synem utrzymują się z uzyskiwanej emerytury w wysokości 896,68 netto miesięcznie oraz renty socjalnej i zasiłku opiekuńczego syna w wysokości ok. 500,00 złotych. Syn otrzymuje także stypendium socjalne w wysokości 250,00 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie ma innych dochodów poza emeryturą. Podała także, że nie posiada żadnych lokat ani oszczędności, ani w złotówkach ani w dewizach. Podniosła, że jej działalność na rzecz Fundacji odbywa się społecznie bez żadnego wynagrodzenia. Przedstawiła we wniosku stan majątkowy z którego nie podała aby uzyskiwała jakiekolwiek dochody. Skarżąca wskazała, że "cały własny dorobek twórczy filmowy i majątek osobisty do produkcji filmów przekazała w 2004 r. Fundacji na cele publiczne, edukację". Mając na względzie powyższe dane uznano, że sytuacja materialna wnioskodawczyni jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dochody z jakich utrzymuje się wnioskodawczyni wraz z synem są bowiem na tyle niskie, że nie jest możliwe poczynienie z nich jakichkolwiek oszczędności czy też wydatków niesłużących bieżącemu koniecznemu utrzymaniu. Z tych też względów uznano, że wnioskodawczyni kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Dodatkowo zaznaczyć należy, iż zwolnienie od kosztów sądowych przyznane na mocy postanowienia sądowego może wywołać określone skutki prawne jedynie od momentu skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania prawa pomocy, nie działa wstecz. Powyższe oznacza, iż zwolnienie od kosztów sądowych na mocy niniejszego postanowienia nie może mieć wpływu na fakt uprzedniego uiszczenia przez stronę skarżącą kwoty wymaganego wpisu sądowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło