VII SAB/Wa 19/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi B. J. na bezczynność Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie postanowił: I. odrzucić skargę; II. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, zaś tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy); III. zwrócić skarżącej B. J. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga B. J. (dalej "skarżąca") na bezczynność Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "organ", "KGPSP") polegającą na nienadaniu biegu jej skardze na decyzję [...]Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej (dalej "[...]WKPSP") z dnia [...]września 2011 r., znak [...]. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 16 marca 2011 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...] (dalej "KMPSP") przeprowadził oględziny budynku usługowo - mieszkalnego skarżącej, położonego w S. przy ul. [...]w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, w szczególności dotyczących wymogu zapewnienia drogi pożarowej do w/w budynku. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz w oparciu o dokumentację dotyczącą wysokości budynku, KMPSP w dniu [...] czerwca 2011 r. wydał decyzję, znak [...], zobowiązującą skarżącą do zapewnienia drogi pożarowej do obiektu budowlanego przy jej budynku, bądź wykonania rozwiązań zamiennych w odniesieniu do niespełnionych wymagań dla przedmiotowej drogi pożarowej. Pismem z dnia 14 lipca 2011 r. (data wpływu do Komendy Wojewódzkiej PSP w [...]) skarżąca złożyła odwołanie na powołane wyżej rozstrzygnięcie. Po jego rozpoznaniu [...]KWPSP decyzją z dnia [...]września 2011 r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. Pismem z dnia 10 września 2011 r. (data wpływu do organu: 10 października 2011 r.) skarżąca wniosła odwołanie od w/w decyzji [...]WKPSP do KGPSP, żądając uchylenia obu decyzji, bądź stwierdzenia ich nieważności. Z uwagi na wyczerpanie toku instancji wniesiony środek zaskarżenia potraktowany został jako skarga na decyzję z dnia [...]września 2011 r. i przesłany według właściwości do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który postanowieniem z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie II SA/Gd 952/11 odrzucił skargę skarżącej z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. W dniu 15 listopada 2011 r. skarżąca złożyła do KGPSP pismo z wnioskiem o udzielenie informacji, czy nadano bieg jej skardze z 10 września 2010 r. na decyzję [...]KWPSP z dnia [...]września 2011 r. W odpowiedzi na powyższe KGPSP poinformował skarżącą, iż wobec wyczerpania administracyjnego toku instancyjnego w sprawie, w/w pismo potraktowane zostało jako skarga na decyzję organu odwoławczego [...]WKPSP i przekazano ją do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Pismem z dnia 10 stycznia 2012 r. (data nadania) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność KGPSP w zakresie nienadania biegu jej skardze na decyzję [...]WKPSP z dnia [...]września 2011 r., znak [...]. Skarżąca podniosła, że otrzymana odpowiedź od Komendanta Głównego pozostaje w sprzeczności z obowiązkiem merytorycznego i prawnego rozstrzygnięcia dotyczącego przedmiotu jej skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz przedstawił dotychczasowy przebieg korespondencji organów Państwowej Straży Pożarnej ze skarżącą. Z akt administracyjnych oraz z odpowiedzi na skargę wynika, że pismem z dnia 24 kwietnia 2004 r. skarżąca wystąpiła do KWPSP o wszczęcie postępowania w sprawie zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego obiektu zlokalizowanego w S.przy ul. [...], spowodowanego wybudowaniem w jego otoczeniu budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Podstawą zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego, w ocenie skarżącej, stanowiło zlikwidowanie drogi dojazdowej do jej zabytkowego budynku przez właściciela inwestycji na posesji przy ul. [...]. Podniosła także kwestię lokalizacji nowego budynku w bezpośredniej bliskości granicy lasu, wniosła o wydanie decyzji wstrzymującej użytkowanie w/w nowo wybudowanego budynku mieszkalnego i nakazanie usunięcia nieprawidłowości. Do pisma dołączono kopię sporządzonej na zlecenie skarżącej "Opinii dotyczącej drogi pożarowej do budynku posadowionego w S. przy ul. [...]", opracowanej w dacie 5 sierpnia 2002 r. przez starszego brygadiera w stanie spoczynku inż. S. B., rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. W wyniku podjętych czynności KMPSP ustalił, że budynek posadowiony na posesji przy ul. [...] wybudowano jako budynek jednorodzinny, dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym, zlokalizowany w odległości około 8 m od budynku przy ul. [...] i około 8 m od lasu. Budynek uzyskał pozwolenie na użytkowanie. O powyższych ustaleniach pismem z dnia 19 lipca 2004 r. poinformował skarżącą. Pismem z dnia 22 listopada 2006 r. skarżąca wniosła do [...]WKPSP o wydanie decyzji o cofnięciu uzgodnienia projektu budowlanego dla działki [...]w S. przy ul. [...], dokonanego w dniu 24 października 2001 r. przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych starszego brygadiera mgr K. B.. W odpowiedzi na powyższe [...]WKPSP pismem z dnia 11 stycznia 2007 r. poinformował skarżącą o braku możliwości podjęcia postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia uzgodnienia z uwagi na fakt, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]listopada 2003 r. nr [...] inwestorowi udzielono pozwolenia na użytkowanie w/w budynku mieszkalnego. W dniu 30 stycznia 2007 r. skarżąca złożyła do KGSP skargę na bezczynność KMPSP oraz [...]WKPSP. Skarga ta uznana została za bezzasadną (pismo z dnia [...]marca 2007 r., znak: [...]). Pismem z dnia 2 lutego 2008 r. skarżąca wystąpiła do KGPSP z żądaniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego prawidłowości czynności kontrolnych i oceny wysokości jej budynku dokonanych przez pracowników KMPSP w 2000 r. W toku podjętych czynności [...]WKPSP, na zlecenie KGPSP, przeprowadził oględziny nieruchomości skarżącej oraz postępowanie wyjaśniające z udziałem rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych: K. B., R. L. i S. B.. W dniu 27 marca 2008 r., PWKPSP udzielił skarżącej pisemnej odpowiedzi, odrzucając jej zarzuty jako bezzasadne. Pismem z dnia 16 lutego 2012 r. Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych przedmiotowej skargi przez nadesłanie odpisu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, złożonego w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej "k.p.a.") w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w terminie zakreślonym do dokonania tej czynności, skarżąca poinformowała Sąd, iż przysługujące jej z mocy art. 37 k.p.a. uprawnienie wykorzystała wielokrotnie w ciągu minionych 9 lat, ale nie odnosiły one żadnego rezultatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 punkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4a. Chodzi o przypadki, kiedy organ administracji publicznej jest obowiązany do wydania określonego aktu administracyjnego lub dokonania czynności, lecz obowiązku tego nie wykonuje. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w przepisach prawa administracyjnego stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Złożenie więc zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej, zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. Droga sądowa jest zatem dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie stanowiskiem orzecznictwa i doktryny, warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji państwowej jest uprzednie złożenie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a., co stanowi warunek formalny skargi, którego niewykonanie skutkuje jej odrzuceniem (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997 r., IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, poz. 185, z glosą B. Adamiak, wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r., IV SA 572/99, ONSA 2002, nr 3, poz. 116). W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła skargę na organ wyższego stopnia - KGPSP, dlatego przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie nienadania przez ten organ biegu jej skardze na decyzję [...]WKPSP z dnia [...]września 2011 r. powinna wezwać skarżony organ do usunięcia naruszenia prawa. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 lutego 2012 r. została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi (w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art.58 § 1 punkt 3 p.p.s.a.) przez nadesłanie odpisu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, złożonego w trybie art. 37 k.p.a. (k.14). W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w piśmie procesowym z dnia 8 marca 2012 r. oświadczyła, że przysługujące jej uprawnienie wynikające z w/w przepisu wykorzystała w ciągu minionych 9 lat wielokrotnie, ale nie odniosły one żadnego rezultatu. Jednocześnie wskazała 8 sygnatur spraw, toczących się przed WSA w Warszawie i Gdańsku, na okoliczność wykazania, iż wzywała organy do usunięcia naruszenia prawa (k.22). Na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że jej mocodawczyni nie była w stanie wskazać, w których aktach sądowych, wskazanych w powyższym piśmie procesowym, znajduje się jej pismo wzywające organ do usunięcia naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie (k.93). Z powyższego wynika, że skarżąca nie wyczerpała koniecznego trybu postępowania, przewidzianego w przepisach art. 37 k.p.a. i art. 52 p.p.s.a. Pismo skarżącej z dnia 15 listopada 2011 r., zawierające jej wniosek o udzielenie informacji, czy KGPSP nadał bieg jej skardze na decyzję KWPSP z dnia [...]września 2011 r. nie może stanowić wezwania do usunięcia prawa. Tak samo właściwego trybu nie wyczerpuje wskazanie przez skarżącą sygnatur spraw sądowych, w których – zgodnie z jej oświadczeniem – znajduje się żądane wezwanie KGPSP do usunięcia naruszenia prawa. Nie ulega wątpliwości na gruncie w/cyt. przepisów, że dopóki stronie przysługiwało prawo wniesienia jednego ze "środków zaskarżenia", wymienionego w art. 37 § 1 k.p.a., dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne. Skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia (nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa), co skutkuje odrzuceniem skargi na bezczynność tego organu na podstawie art. 58 § 1 punkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 52 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 punkt 1 p.p.s.a., zaś o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu na podstawie § 14 ustęp 2 punkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.)