VII SAB/Wa 193/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. K. i J. K. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. zwrócić skarżącemu W. K. kwotę 100 zł ( sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego, 3. zwrócić skarżącym J. i W. K. kwotę 100 zł ( sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. postępowania w sprawie użytkowania budynku gospodarczego na nieruchomości przy ul. [...] w Z. oraz wnosił o wyznaczenie przez Sąd Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. terminu rozstrzygnięcia sprawy i zasądzenie koszów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi W. K. wskazał, że przedmiotowe postępowanie w sprawie użytkowania budynku gospodarczego na nieruchomości przy ul. [...] w Z. toczy się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w W. od dnia 14 grudnia 2010 r. W tym dniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzającą nieważność decyzji Inspektorem Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie udzielenia T. i W. R. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] w obrębie [...] położonej przy ul. [...] w Z.. Akta administracyjne sprawy zostały przekazane z powrotem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w dniu 22 marca 2011 r. W dniu 31 maja 2011 r. W. K. i J. K. wnieśli zażalenie na brak podejmowania przez organ czynności w sprawie. Dopiero w czerwcu 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. podjął pierwsze czynności wyjaśniające. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. po rozpoznaniu zażalenia W. i J. K. z dnia 31 maja 2011 r., decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. dodatkowy 45-dniowy termin rozpoznania sprawy. Skarżący podniósł, że do dnia wniesienia przez niego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nie załatwił sprawy, mimo upływu 45-dniowego terminu wskazanego w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] lipca 2011 r. oraz mimo upływu dodatkowego terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. na dzień 30 listopada 2011 r. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. przedstawił stan sprawy i wniósł o jej oddalenie, a w dniu 18 stycznia 2012 r. powiadomił, że decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] stwierdził zdatność do użytkowania przedmiotowego w sprawie obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. w sprawie użytkowania budynku gospodarczego na nieruchomości przy ul. [...] w Z.. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji poprzez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 do 4a P.p.s.a. Na wstępie należy wskazać, że przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania, strona jest obowiązana wyczerpać tryb zażaleniowy określony w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (teks jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). W dniu 31 maja 2011 r. skarżący wniósł zażalenie na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., który decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. dodatkowy 45-dniowy termin załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając wyrok w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Wydanie przez organ administracji decyzji w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przed dniem wyznaczonym na rozprawę wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi nawet wówczas, gdy taka decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. W takim przypadku Sąd winien umorzyć postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność jako bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008 r. sygn akt I OPS 6/08 wyjaśnił, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Wykładnia taka uzasadniona jest treścią art. 149 P.p.s.a., który przesądza, iż Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4atej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w oznaczonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej powołanej uchwale argumentował, że z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt wydane zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do dnia orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności zatem staje się bezprzedmiotowe również z tego powodu i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nie ma jednocześnie żadnych innych powodów, które przemawiałyby za wydaniem wyroku oddalającego skargę, który - najogólniej rzecz ujmując - jest orzeczeniem stwierdzającym, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa jest bezzasadny. Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 13 września 2011 r. sygn. I FSK 1191/11, aby mogło w ogóle dojść do umorzenia postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., konieczne było stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności były podstawy do zastosowania art. 149 p.p.s.a., a więc uwzględnienia skargi na bezczynność. W razie zaś braku przesłanek przewlekłości organu administracyjnego Sąd winien wydać wyrok oddalający skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 18 października 2011 r. sygn akt. II OSK 2108/11 wyjaśnił, że Sąd powinien oddalić skargę na bezczynność organu, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Po dokonaniu oceny sposobu prowadzenia sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ pozostawał w bezczynności i z tego względy skarga nie podlegała oddaleniu, lecz postępowanie winno być umorzone wobec wydania decyzji kończącej sprawę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. prowadził sprawę w sposób nieefektywny, przekraczając wielokrotnie maksymalny termin ustawowy na jej załatwienie określone w art. 35 § 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z przewlekłością mamy do czynienia wówczas, gdy organ wprawdzie podejmuje czynności, ale są one pozorne bądź nieefektywne do stanu sprawy i realnej możliwości wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nie wskazał żadnych okoliczności usprawiedliwiających wielokrotne przekroczenie wyżej wskazanych terminów ustawowych, ani uzasadniających, że przedmiotowa sprawa jest szczególnie skomplikowana. Takich okoliczności nie ustalił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Przyjmując jednak stan sprawy na dzień wyrokowania i fakt wydania decyzji kończącej sprawę, postępowanie sądowoadmisnitracyjne jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 163 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 z późn. zm.).