VII SAB/Wa 20/15

PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-15

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Złożone przez niego oświadczenie było nieprecyzyjne i budziło wątpliwości, w szczególności w zakresie posiadanej nieruchomości, co uniemożliwiło rzetelne ustalenie jego faktycznych możliwości finansowych. Wobec tego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. H. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z renty w wysokości 1320,25 zł, jest schorowany, posiada trwałą niepełnosprawność i kłopoty z poruszaniem się. Wskazał na wysokie miesięczne wydatki, brak oszczędności i przedmiotów wartościowych. Sąd, analizując wniosek, powziął wątpliwości co do rzetelności oświadczenia wnioskodawcy, w szczególności w zakresie posiadania nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. H. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. H. na bezczynność Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] postanawia: odmówić J. H. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący w formularzu PPF podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wskazał, że utrzymuje się z środków pochodzących z renty w wysokości 1 320,25 zł. W uzasadnieniu wniosku podał, że był bezrobotnym od 1 maja 2003 r., przez około 5 lat. Mieszka na stancji w wynajętym domu o pow. 67 m2. Dodał, że jest osobą schorowaną, przeszedł dwa udary mózgu, których skutki nadal odczuwa. Jest osobą posiadającą trwałą niepełnosprawność, ma kłopoty z poruszaniem się. Nie prowadzi działalności gospodarczej i dochodowej. Ma córkę, jednak jak zaznaczył wnioskodawca nie stać go na jej utrzymanie. Córka się uczy. Wnioskodawca dodał, że to co mu zostaje przekazuje córce. Stałe miesięcznie wydatki gospodarstwa domowego to podatek za nieruchomość, prąd, woda, ścieki, wywóz śmieci, energia elektryczna, gaz 350 zł., leki i leczenie około 200 zł., węgiel i opał 800 zł., remonty 100 zł., spłata pożyczki na zakup pompy 300 zł. , dług komorniczy 573 zł. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. W dodatkowym piśmie z dnia 4 lutego 2017 r. złożonym na wezwanie Sądu wnioskodawca wskazał, że nie posiada rachunków bankowych, córce czasem oddaje 50-100 zł., nie posiada wiedzy na temat rachunków bankowych córki, nie posiada adresu i wiedzy o uczelni córki, nie ponosi żadnych kosztów kształcenia córki, która nie pozostaje na jego utrzymaniu, mieszka u siostry w związku z tym nie osiada dokumentu umowy najmu, czy innego uprawniającego do korzystania z nieruchomości, ma 67 lat, nie posiada i nie posiadał żadnego gospodarstwa rolnego, oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości i pojazdów mechanicznych, oświadczył, że nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej, ani pomocy materialnej, finansowej od rodziny, bądź osób trzecich. Załączył kopię decyzji ZUS dotyczącą wysokości otrzymywanego świadczenia emerytalno-rentowego, kopię orzeczenia o niepełnosprawności wnioskodawcy, kopię dokumentu PIT z rozliczeniem dochodów za 2015 r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim złożenie przez stronę nieprecyzyjnego oświadczenia. Wskazać w tym zakresie należy, że wnioskodawca podał, iż nie posiada żadnej nieruchomości. Sądowi jest wiadomo z urzędu, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,9571 ha, na które składają się grunty orne, łąka i las, tworzonego przez działki nr ewid. 150/1 i 187, co wynika z Informacji Rejestru Gruntów z dnia 8 marca 2016 r. (k. 25 akt admin. w sprawie I SA/Lu 381/16, której przedmiotem jest decyzja w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok podatkowy 2016 r.). Jeżeli wnioskodawca obecnie nie posiada tej nieruchomości oraz kwoty związanej z jej ewentualną sprzedażą, należało wskazać w jaki sposób kwota ta została wydatkowana. Ponadto wnioskodawca podał, że nie ponosi kosztów utrzymania córki na studiach, jednakże nie wskazano jakie źródła utrzymania ma córka. Nie jest zatem wiarygodna okoliczność, że wnioskodawca posiadając córkę, nie utrzymuje jej i zarazem nie posiada wiedzy o źródłach utrzymania córki. Pamiętać należy, że prawo pomocy, co do zasady, jest przyznawane jedynie takiej stronie skarżącej, która rzetelnie, wiarygodnie - zgodnie z rzeczywistością - przedstawi wszystkie istotne informacje dotyczące aktualnego poziomu przychodów, wydatków, posiadanego majątku i sposobu jego wykorzystywania. Tak się nie stało w realiach rozpatrywanego wniosku. Sytuacja skarżącego przedstawiona w oświadczeniu budzi wątpliwości chociażby z uwagi na to, że już z prostego wyliczenia wynika, że wskazane przez niego w PPF koszty utrzymania gospodarstwa domowego przewyższają uzyskiwane przez skarżącego dochody. Wobec tego, w ocenie starszego referendarza sądowego, nie ma żadnych podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym, całkowitym zakresie i zwalniania go od obowiązku poniesienia kosztów sądowych, których wobec zakończenia sprawy obecnie nie ma. Byłoby to zupełnie dowolne uprzywilejowanie skarżącego, sprzeczne z ustawowymi przesłankami. Prawidłowe rozpoznanie przesłanek przyznania prawa pomocy może bowiem mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, w której osoba, ubiegająca się o skorzystanie z omawianego przywileju, w sposób wyczerpujący przedstawi sytuację, w jakiej się znajduje, czego, jak dotąd, skarżący nie uczynił. W tym stanie rzeczy uznano, że oświadczenie wnioskodawcy jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło