VII SAB/Wa 200/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-23
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zostać zobowiązany do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania oraz stwierdzenie nieważności decyzji, pomimo braku wyraźnego powołania odpowiednich przepisów w podaniu strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna po wyczerpaniu środków zaskarżenia i może być wniesiona aż do czasu załatwienia sprawy. Organ ma obowiązek ustalić rzeczywistą treść wniosku strony, informować ją wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz podjąć czynności zmierzające do rozpoznania pełnego zakresu żądania. Wobec braku podjęcia takich działań, sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek do organu administracji o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oraz o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Organ nie podjął żadnych działań w zakresie wniosku o wznowienie postępowania, co spowodowało wniesienie skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z dnia 15 lutego 2012 r. w terminie 30 dni od doręczenia zwrotu akt administracyjnych oraz zasądził od Prezydenta na rzecz Wspólnoty kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2013r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. w przedmiocie bezczynności Prezydenta [...] w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 15 lutego 2012r. I. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 15 lutego 2012r. Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. w terminie 30 dni od doręczenia zwrotu akt administracyjnych. II. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2012 r. Wspólnota Mieszkaniowa “[...]" w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] poprzez niewydanie postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] września 2011 r.
W skardze podniesiono, iż podaniem z dnia 15 lutego 2012 r. Wspólnota Mieszkaniowa zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. za pośrednictwem Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2011 r. udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na wdowie budynków mieszkaniowych przy ul. [...] w W., a także o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowej decyzji.
W następstwie złożenia podana wydane zostało postanowienie nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji i postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012r. o uchyleniu tego postanowienia w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W odniesieniu do zawartego w podaniu Wspólnoty z dnia 15 lutego 2012 r. wniosku o wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] września 2011 r., organ administracji publicznej nie podjął żadnych działań, w związku z tym działając na podstawie art. 37 k.p.a. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" złożyła do Wojewody [...] zażalenie na niewydanie w terminie przez Prezydenta [...] orzeczenia.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewoda [...] uznał zażalenie za bezzasadne i odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu organowi powiatowemu na załatwienie ww. sprawy. Organ wyjaśnił, że w podaniu z dnia 15 lutego 2012 r. Wspólnota powołała się wyłącznie na artykuł 156 § 1 k.p.a.
Wspólnota, w skardze skierowanej do tutejszego sądu, podniosła, że istotnie w podaniu nie powołała art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., jednakże zgodnie z treścią podania i wynikającą z niego intencją powinny zostać podjęte działania mające na celu realizację dwóch wniosków: w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz w sprawie wznowienia postępowania zakończonego przedmiotową decyzją. W treści podania wskazano, że w kwestionowanym postępowaniu nie zapewniono Wspólnocie czynnego udziału, jako stronie. W ocenie strony skarżącej obowiązkiem Prezydenta [...] było podjęcie działań, w tym wypadku wydanie w trybie art. 66 stosownego zawiadomienia oraz wydanie postanowienia o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. ewentualnie w art. 149 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Sąd stwierdza, że skarga na bezczynność organu była dopuszczalna w rozumieniu przepisu art. 52 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne po wyczerpaniu środków zaskarżenia (art. 37 k.p.a.), a te w sprawie zostały wyczerpane.
Dodatkowo należy wskazać, że terminy do wniesienia skargi do sądu przewidziane w przepisie art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dotyczą skargi na bezczynność. Skargę taką można, zatem wnieść, aż do czasu załatwienia sprawy przez właściwy organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego, lub podjęcia czynności pozostaje w zwłoce.
Zdaniem Sądu, mimo nadania biegu sprawie, w zakresie zawartego w piśmie Wspólnoty z dnia 15 lutego 2012r., wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ pozostaje w bezczynności.
Okoliczności tej sprawy, każą bowiem zbadać pismo w taki sposób, żeby umożliwić skarżącej pełną ochronę jej praw. Badanie to, nie powinno ograniczyć się li tylko do zawartego sformułowania o żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji, nie może umknąć uwadze organu to jakie okoliczności wskazane zostały w uzasadnieniu wniosku.
Organy praworządnego państwa, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, maja obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).
Organy mają obowiązek prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają ponadto nad tym, aby strony i inne osoby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.).
Działający w sprawie organ ma obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać ryzyko wiążące się z działaniami strony. Dodatkowo organ nie może ograniczać się wyłącznie do udzielenia informacji prawnej, lecz winien także podać niezbędne wyjaśnienia, co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, by uniknąć szkody.
Należy podkreślić, że w świetle powołanych wyżej zasad nie można przyjąć, że organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. To, dopuszczalne nie jest - mogłoby doprowadzić do zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie. W razie jednak, gdy w okolicznościach danej sprawy, wniosek może budzić wątpliwości organu administracji publicznej, co do zawartego w nim żądania, organ ten jest obowiązany ustalić rzeczywistą treść tego żądania, należycie i wyczerpująco informując wnoszącego podanie o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2006 r., II OSK 1004/05, LEX nr 266429).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, obowiązkiem organu było przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie tego, co było faktycznym zamiarem wnioskodawców, kiedy składali pismo z dnia 15 lutego 2012r. (data wpływu 16 lutego 2012r.). Powyższy obowiązek organu był tym bardziej oczywisty, że z uzasadnienia ww. pisma wynika wprost - wniosek został złożony wobec pominięcie Wspólnoty jako strony, w postępowaniu zakończonym decyzją pozwolenia na budowę mimo, że ta jest bezpośrednim sąsiadem dopuszczonej inwestycji. Nie ma też wątpliwości, że w świetle art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a okoliczność ta stanowi przesłankę wznowieniową.
Podkreślmy jeszcze raz, choć organ nadał bieg wnioskowi Wspólnoty z dnia 15 lutego 2012r., w zakresie żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego, to w ocenie Sądu, dla jego prawidłowego rozpoznania powinien podjąć czynności zmierzające do ustalenia pełnego zakresu zawartego w nim żądania.
Sąd stoi na stanowisku, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany jak najszerzej. Udowodnione naruszenie tego obowiązku, powinno stanowić zaś wystarczającą podstawę do stwierdzenia bezczynności organu.
Sąd stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy, bezczynność organu we wskazanym wyżej zakresie nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł zgodnie z przepisem art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).
Dodatkowo Sąd poucza skarżącą w trybie art. 6 w zw. z art. 154 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że w razie niewykonania niniejszego wyroku, po uprzednim pisemnym wezwaniu zobowiązanego organu, skarżąca może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło