VII SAB/Wa 228/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi P. K. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wniosku P. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...] postanawia: 1) przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie. P. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, iż wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trójką dzieci w wieku szkolnym. Posiada majątek w postaci lokalu mieszkalnego o powierzchni 62 m 2. Razem z żoną uzyskuje dochód w łącznej wysokości ok. 5000 zł brutto miesięcznie. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2013 r. przyznano P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, w pozostałym zakresie wniosek został oddalony. Pismem z dnia 6 marca 2013 r. (data stempla pocztowego) P. K. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Wskazał, że nie stać go na poniesienie kosztów związanych ze wszystkimi toczącymi się sprawami. Wskazał, że w niektórych sprawach poniósł koszty sądowe, natomiast skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów we wszystkich sprawach z udziałem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W załączonym do sprzeciwu urzędowym formularzu skarżący wskazał te same informacje, co w poprzednio złożonym formularzu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 862/04, niepubl.). Sąd w przytoczonym postanowieniu dodał, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa. Mając na uwadze powyższe, jak również dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu, sąd zajął stanowisko, że wniosek skarżącego zasługiwał na częściowe uwzględnienie. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy częściowo, w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika. W gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostaje pięć osób, w tym troje dzieci w wieku szkolnym. Dochód brutto w wysokości 5000 zł na rodzinę, daje w przeliczeniu na jednego członka rodziny kwotę 1000 zł brutto, i w ocenie sądu taka sytuacja finansowa nie pozwala na opłacenie fachowego pełnomocnika kwotą 3000 zł. W odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało wskazać, że uzyskiwane przez skarżącego dochody wspólnie z małżonką są wystarczające na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Okoliczność, że skarżący jest stroną wielu postępowań toczących się przed tutejszym sądem pozostaje bez znaczenia, albowiem w każdej z tych spraw na skarżącym ciąży obowiązek poniesienia kosztów sądowych. Skarżący jako strona tych postępowań, tym bardziej powinien być przygotowany na poniesienie kosztów sądowych, albowiem poniesienie kosztów sądowych związanych z udziałem w sprawie, jest obowiązkiem strony. Odstępstwo od wskazanej reguły jest możliwe w wyjątkowych sytuacjach, a mianowicie wówczas gdy strona przy dołożeniu największej staranności i poczynionych oszczędności w wydatkach, nie jest w stanie ponieść tych kosztów. W ocenie sądu, skarżący nie znajduje się w takiej szczególnej sytuacji, i jest on w stanie opłacić koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.