VII SAB/Wa 23/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-02

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód z emerytury wynosi 580,00 zł miesięcznie, nie posiada majątku, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, jest w wieku 70 lat, ma zły stan zdrowia i nie jest w stanie podjąć pracy dorywczej, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest trudna ze względu na niski dochód z emerytury, brak majątku, brak oszczędności i niemożność podjęcia pracy zarobkowej z uwagi na wiek i stan zdrowia, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie jednego profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), co jest wystarczające do zapewnienia należytej reprezentacji strony w postępowaniu sądowym.
Stan faktyczny
J. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 580,00 zł, jest współwłaścicielem domu, nie posiada innego majątku, nie korzysta z pomocy społecznej, ma 70 lat, zły stan zdrowia i nie jest w stanie podjąć pracy dorywczej, żyjąc w skrajnym ubóstwie. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ograniczając jednak ustanowienie pełnomocnika do radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. C. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2011r. po rozpoznaniu wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. C. na bezczynność Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka postanawia: przyznać J. C. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu 25 maja 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy J. C. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego i adwokata. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie oceniono, że wnioskodawca w złożonym wniosku wykazał, iż nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 580,00 złotych. Podał, że jest współwłaścicielem domu mieszkalnego o pow. 100 m². W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że nie posiada żadnego majątku. Zaznaczył, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Dodał również, że ze względu swój wiek (lat 70 ) oraz stan zdrowia nie jest w stanie podjąć żadnej pracy dorywczej. Podkreślił, że żyje w skrajnym ubóstwie, a uzyskiwany dochód nie pozwala mu zaspokoić minimum socjalnego. Mając na względzie powyższe dane uznano, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dochody skarżącego są bowiem na tyle niskie, że nie jest możliwe poczynienie z nich jakichkolwiek oszczędności czy też wydatków niesłużących bieżącemu koniecznemu utrzymaniu. Z tych też względów uznano, że wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na niemożność jednoczesnego ustanowienia z urzędu dwóch pełnomocników tak jak wnioskował skarżący tj. adwokata i radcy prawnego koniecznym było dokonanie przez rozpoznającego niniejszy wniosek wyboru, który postanowił w przedmiotowej sprawie, ustanowić radcę prawnego. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę przedstawioną wyżej sytuację majątkową skarżącego, w szczególności niski dochód z tytułu emerytury i brak majątku, oszczędności pieniężnych, uznano, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym uznano, że wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło