VII SAB/Wa 2407/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca:, sędzia WSA, Iwona Ścieszka, , Sędziowie: sędzia WSA, asesor WSA, Mirosław Montowski (spr.), Lucyna Staniszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu sprawy z wniosku skarżącego; III. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w pozostałej części; V. zasądza od Ministra Finansów i Gospodarki na rzecz skarżącego M. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 25 sierpnia 2025 r. M. M. (dalej: "Skarżący"), wniósł do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii (którego zadania z dniem 25 lipca 2025 r. przejął Minister Finansów i Gospodarki - dalej także: "Minister", "organ", zob. rozporządzenie Prezesa RM - Dz.U. z 2025 r., poz. 997) w sprawie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 6 października 2010 r. nr 691/2010 zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że na skutek orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2024 r. (sygn. akt II OSK 698/23), wniosek Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 6 października 2010 r. nr 691/2010, został w dniu 3 października 2024 r. przekazany przez Wojewodę Mazowieckiego do organu właściwego do jego rozpoznania, tj. Ministrowi Rozwoju i Technologii. Pomimo upływu 10 miesięcy od przekazania ww. wniosku organ nie wydał decyzji administracyjnej. Skarżący wskazał, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy szczególne i sprawa – nawet przy przyjęciu jej zawiłości – powinna być załatwiona w przeciągu dwóch miesięcy od jej otrzymania. Organ rozpoznający wniosek dwukrotnie przedłużał termin jego rozpoznania (pismem z dnia 12 lutego 2025 r. oraz 20 czerwca 2025 r.). Skarżący nadmienił jednak, że już w chwili pierwszego pisma o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy organ znajdował się w stanie nieuzasadnionej przewlekłości (lub bezczynności). Skarżący uznał, że z uwagi na charakter sprawy nie będzie interweniował – dając tym samym organowi dodatkowy i rozsądny czas na rozpoznanie sprawy. Stał On jednak na stanowisku, iż stan faktyczny, jak również możliwa szybka koncentracja materiału dowodowego opartego w całości na już zebranych dokumentach i dowodach, jak również łatwych do ustalenia informacjach urzędowych umożliwiłaby załatwienie sprawy w krótszym terminie. W dniu 17 lipca 2025 r. - za pośrednictwem operatora pocztowego – Skarżący złożył ponaglenie w rozumieniu art. 37 § 6 k.p.a., które zostało doręczone Ministrowi w dniu 22 lipca 2025 r. Termin rozpatrzenia ponaglenia określony w art. 37 § 6 k.p.a. upłynął w dniu 29 lipca 2025 r. Również tym razem Skarżący przyjął pewien margines czasowy przyjmując termin miesięczny do rozpoznania ponaglenia. Jednak pomimo upływu miesiąca od dnia jego doręczenia organowi nie zostało ono rozpatrzone. Wobec powyższego Skarżący złożył skargę uznając, że w sprawie doszło do nieuzasadnionej bezczynności organu. Skarżący kilkukrotnie monitował telefonicznie stan sprawy, jednak każdorazowo przekazywano mu ogólnikowe informacje, że "pismo jest przygotowywane", "proszę oczekiwać na doręczenie" - w rzeczywistości postępowanie nie doszło nawet do etapu przewidzianego w art. 10 § 1 k.p.a. - tj. zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Końcowo Skarżący podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 6 października 2010 r. nr 691/2010 uprzednio prowadzone było przez Wojewodę Mazowieckiego. Minister otrzymał zatem skoncentrowany materiał dowodowy, który – o ile nastąpiłaby taka potrzeba – mógł być uzupełniony o pojedyncze dodatkowe dokumenty. Zdaniem Skarżącego, nie uzasadnia to jednak wielomiesięcznej bezczynności organu. Z ostrożności procesowej Skarżący wskazał, iż żąda stwierdzenia bezczynności organu, gdyż nie jest w stanie ustalić, czy w sprawie – od momentu jej wpływu do organu w dniu 3 października 2025 r. w ogóle doszło do dokonania jakichkolwiek czynności. Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł m.in. o: 1) stwierdzenie bezczynności Ministra w sprawie z wniosku Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji; 2) zobowiązanie Ministra do wydania decyzji w terminie 14 dni;; 3) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych; 4) przyznanie Skarżącemu, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej "p.p.s.a.") sumy pieniężnej w wysokości 3 000 złotych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił przebieg postępowania zainicjowanego wnioskiem Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 6 października 2010 r. nr 691/2010. Wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 6 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 698/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i odrzucił skargę. W uzasadnieniu NSA wskazał, że Wojewoda Mazowiecki nie był właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta m.st. Warszawy. W związku z powyższym, pismem z dnia 3 października 2024 r. Wojewoda Mazowiecki przekazał wniosek Skarżącego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta m.st. Warszawy. Zawiadomieniem z dnia 7 stycznia 2025 r., znak: DLI-IX.7621.52.2024.DM, Minister Rozwoju i Technologii poinformował strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta m.st. Warszawy oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego. W piśmie z 12 lutego 2025 r. Minister poinformował o konieczności dodatkowej analizy akt sprawy i tym samym wyznaczył ostateczny termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 maja 2025 r. Następnie pismem z 20 czerwca 2025 r. Minister poinformował o konieczności dokonania szczegółowej analizy prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego i tym samym wyznaczył ostateczny termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 lipca 2025 r. Minister przyznał, że w dniu 16 lipca 2025 r. (data wpływu do Ministerstwa Rozwoju i Technologii: 22 lipca 2025 r.), Skarżący złożył ponaglenie na prowadzone postępowanie w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta m.st. Warszawy oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego. W piśmie z 26 sierpnia 2025 r. Minister poinformował o konieczności dokonania szczegółowej analizy prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego i tym samym wyznaczył ostateczny termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 października 2025 r. Pismem z 25 sierpnia 2025 r. (data wpływu do Ministerstwa - 1 września 2025 r.) M. M. wniósł skargę na bezczynność Ministra w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia 1 października 2025 r., znak: DLI-IX.7621.52.2024.DM, Minister Finansów i Gospodarki odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 6 października 2010 r. nr 691/2010 oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego. Ustosunkowując się do zarzutów wniesionej skargi Minister wyjaśnił, że pomimo, iż przedmiotowa sprawa nie została rozpatrzona zgodnie z terminem wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego, to brak jest podstaw do stwierdzenia celowości takiego działania organu. Minister zauważył bowiem, że działając na podstawie art. 36 k.p.a., informował Skarżącego o wyznaczanych nowych terminach załatwienia sprawy. Każdorazowo w ww. pismach pouczał również o przysługującym prawie do wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., z którego to uprawnienia Skarżący skorzystał dopiero w dniu 22 lipca 2025 r. (data wpływu do organu). Po wpływie rzeczonego ponaglenia, organ podjął działania ostatecznie wydając w dniu 1 października 2025 r. decyzję kończącą postępowanie prowadzone na skutek wniesionego przez Skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Minister podkreślił ponadto, że prowadzi m.in. postępowania odwoławcze w sprawach decyzji wydanych przez wojewodów w zakresie priorytetowych inwestycji infrastrukturalnych zlokalizowanych na terenie całego kraju, w tym np. dróg ekspresowych, linii kolejowych, sieci przesyłowych, gazociągów. Czas reakcji organu po wpływie sprawy jest zatem szczególnie ważny w tych postępowaniach, w których ustawodawca wprost w tzw. specustawach przewidział szczególny termin na rozpatrzenie odwołań, mając na uwadze priorytetowość spraw, których te postępowania dotyczą. Tym samym, organ również priorytetowość w prowadzonych postępowaniach przyznał postępowaniom odwoławczym w sprawach dotyczących inwestycji infrastrukturalnych. Organ zauważył, że wydanie przez Ministra decyzji ostatecznej w tego rodzaju sprawach umożliwia np. wypłatę odszkodowań za nieruchomości przejęte pod realizację inwestycji, czy też wywiera skutki prawne w zakresie stanu własnościowego nieruchomości i ich podziału, zatwierdzonego decyzją organu I instancji. Wychodząc zatem naprzeciw oczekiwaniom właścicieli nieruchomości objętych inwestycjami infrastrukturalnymi, organ w pierwszej kolejności rozpatruje ww. postępowania odwoławcze, których sprawne zakończenie znacząco wpływa na sytuację właścicieli działek, które zostały przejęte pod realizację inwestycji publicznych. Porównując charakter wyżej wskazanych postępowań odwoławczych z postępowaniem odwoławczym dotyczącym trybu nadzwyczajnego uregulowanego w art. 156 k.p.a. organ uznał, iż należą one do spraw o dużym stopniu priorytetowości, jednakże konieczność rozpatrywania wielości spraw odwoławczych związanych z realizacją celu publicznego, na które wskazano powyższej, wpłynęło na brak podjęcia przez organ natychmiastowych działań mających na celu zakończenie chociażby przedmiotowej sprawy. Mając również na uwadze znaczną ilość postępowań prowadzonych przez Ministra, a przy tym obszerność i stopień skomplikowania priorytetowych postępowań odwoławczych, organ wskazał, że niewątpliwie czas poświęcony na priorytetowe postępowania odwoławcze wpłynął na czas rozpatrywania przedmiotowego wniosku Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy oraz utrzymującej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego. Wyjaśnił również, że powyżej wskazany problem dotyczący dużej ilości postępowań prowadzonych przez poszczególnych pracowników związany jest także z brakami kadrowymi po stronie organu. Powyższe stanowisko, jak i fakt, że w dniu 1 października 2025 r. Minister wydał decyzję w przedmiotowej sprawie, powinno zdaniem organu prowadzić do uznania, że brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie bezczynności. W ocenie Ministra, nieuzasadnione jest także przyznanie Skarżącemu wnioskowanej sumy pieniężnej. Organ podkreślił bowiem, że celem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie bezczynności organu administracyjnego. Uwzględnienie skargi ma spełnić przypisaną jej funkcję wymuszenia nadania takiego biegu sprawie, który umożliwi sprawne ukończenie toczącego się postępowania. Ten cel skargi w niniejszym postępowaniu został osiągnięty, gdyż postępowanie zostało zakończone, wobec czego przyznanie sumy pieniężnej Skarżącemu jest nieuzasadnione. W pismach z dnia 21 października 2025 r. i 8 stycznia 2026 r. Skarżący wskazał m.in., że pomimo twierdzeń organu co do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, Skarżącemu nie została doręczona decyzja Ministra z 1 października 2025 r. Ponadto Skarżący podniósł argumenty mogące wskazywać na wadliwość ww. decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., z których wynika, że sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Celem postępowania sądowego ze skargi na bezczynność czy przewlekłość jest zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może zostać złożona w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Jak wynika z akt administracyjnych, w niniejszej sprawie Skarżący pismem z 16 lipca 2025 r. (wpływ do organu – 22 lipca 2025 r.) wniósł ponaglenie na bezczynność Ministra w związku z nie załatwieniem sprawy w terminie określonym przepisami prawa, wobec czego formalne przesłanki do wniesienia skargi zostały spełnione. Nie uszło przy tym uwadze Sadu, że w kontrolowanej sprawie strona skarżąca wniosła ponaglenie w związku z "nieuzasadnioną przewlekłością" postępowania prowadzonego przez Ministra w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Z ponaglenia tego wynika jednak, że Skarżący zarzucał organowi brak działania, które mogło przybrać postać bezczynności. Skarżący nie ograniczył się tu zatem wyłącznie do zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania. Wobec tego, w okolicznościach niniejszej sprawy fakt wniesienia ponaglenia na "przewlekłość postępowania" nie ma wpływu na ocenę dopuszczalności skargi na bezczynność organu. Odmienne stanowisko byłoby bowiem przejawem nadmiernego formalizmu, kłócącego się z istotą i celem instytucji unormowanej w art. 37 § 1 k.p.a. (zob. postanowienia NSA z 22 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3025/19, z 4 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 468/20). Rozbieżność między oznaczeniem przedmiotu ponaglenia i przedmiotu skargi nie może stanowić podstawy do odrzucenia rozpoznawanej skargi, jako niespełniającej wymogu określonego w art. 53 § 2b p.p.s.a. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 28 grudnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Lu 124/22). Przede wszystkim jednak, w przypadku rozpoznawania skargi na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania, to sąd administracyjny zobowiązany jest ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji, bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji. Wynika to z tego, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2022 r. sygn. akt II OSK 871/22) oraz z tego, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., co do zasady, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie należy zauważyć, że niezależnie od tego, czy zostanie stwierdzona bezczynność organu, czy przewlekłość, to w świetle art. 149 § 1 p.p.s.a. konsekwencje prawne są takie same, w obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 września 2022 r. sygn. akt II OSK 871/22, z definicji zawartych w art. 37 § 1 k.p.a. wynika, że bezczynność zachodzi wówczas, gdy terminy ustawowe oraz wskazane przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, zaś przewlekłość występuje wtedy, gdy terminy ustawowe oraz wskazane na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. jeszcze nie upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, mimo że z uwagi na swój charakter mogła być już załatwiona. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że taką wykładnię art. 37 § 1 k.p.a. w zakresie zamieszczonych w tym przepisie definicji bezczynności i przewlekłości potwierdza uzasadnienie projektu ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, w którym w zakresie nowelizacji powołanego przepisu wyjaśniono, że "przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z przepisów prawa ani w terminie wyznaczonym dodatkowo zgodnie z art. 36 k.p.a. Natomiast stan przewlekłości występuje, gdy postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy. Przewlekłość obejmuje zatem przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1), ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania" (druk sejmowy nr 1183 Sejmu VIII kadencji). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu sprawy z wniosku Skarżącego. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, przy czym sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Terminy załatwiania spraw zostały określone w art. 35 k.p.a. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). W art. 35 § 3 k.p.a. ustawodawca wskazał regułę, zgodnie z którą załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jednocześnie w art. 35 § 5 k.p.a. wyrażono zasadę, iż do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Jak już wskazano, bezczynność zachodzi wówczas, gdy mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, ewentualnie terminu wskazanego na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., rozstrzygnięcie nie zostało wydane. Podkreślenia jednak wymaga, że dopuszczalność przedłużania przez organ prowadzący postępowanie terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. nie świadczy automatycznie o bezpodstawności zarzutów wobec tego organu wskazujących na jego bezczynność. Wydłużanie terminu załatwienia sprawy przewidziane w art. 36 k.p.a. ma przede wszystkim zapewniać stronie informację o perspektywie czasowej zakończenia postępowania i powodach jego wydłużenia i stanowi wykonanie ciążącego na organie obowiązku informacyjnego. Przepis ten nie może natomiast być traktowany instrumentalnie i być wykorzystywany jedynie jako mechanizm odłożenia rozpoznania sprawy na czas znacznie przekraczający terminy ustawowe (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 27 października 2022 r. sygn. akt III SAB/Wr 365/22, wyrok WSA w Lublinie z 5 lipca 2023 r. sygn. akt II SAB/Lu 74/23). Przyjęcie wykładni art. 36 § 1 k.p.a., zgodnie z którą w każdym przypadku powiadomienia strony o planowanym terminie załatwienia sprawy wyłączona jest możliwość stwierdzenia, że organ pozostaje w bezczynności mogłaby prowadzić do niezasadnego przedłużania przez organy terminów załatwienia spraw (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 września 2024 r., sygn. akt II SAB/Gl 124/24). Samo poinformowanie strony przez organ o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenie nowego terminu jej załatwienia nie chroni organu przed zarzutem bezczynności i podlega kontroli sądu administracyjnego w ramach badania zarzutu bezczynności (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lipca 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 124/22). W szczególności przedłużenie terminu załatwienia sprawy administracyjnej, a więc wyznaczenie nowego terminu jej załatwienia, może mieć miejsce tylko przed upływem terminu do jej załatwienia. Reguła ta jest niezależna od tego, czy mamy do czynienia z terminem ustawowym, czy terminem ustalonym przez organ (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 268/23). W niniejszej sprawie obowiązek rozpatrzenia przez Ministra wniosku Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 6 października 2010 r. nr 691/2010, wynikał wprost z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2024 r. (sygn. akt II OSK 698), w którym wskazano ten właśnie organ, jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Jak natomiast wynika akt sprawy, wniosek Skarżącego został przekazany do Ministra przez Wojewodę Mazowieckiego w dniu 9 października 2024 r. (data wpływu do organu). Zatem w tym też dniu rozpoczął się bieg terminu na rozpatrzenie sprawy przez organ. W świetle art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. - załatwienie tej sprawy powinno więc nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, tj. do dnia 12 listopada 2024 r. (9 listopada 2024 r. wypadał w sobotę, 10 listopada 2024 r. wypadał w niedzielę, zaś 11 listopada 2024 r. stanowił święto państwowe – tj. dni wolne od pracy). Zarówno z akt sprawy, jak i odpowiedzi na skargę nie wynika bowiem, by postępowanie w tej sprawie było "szczególnie skomplikowane" lub wymagało przeprowadzenia jakichkolwiek dodatkowych czynności wyjaśniających. Z akt postępowania przed organem nie wynika przy tym, ażeby Minister podejmował jakiekolwiek czynności dowodowe w sprawie. Organ nie podejmował także jakichkolwiek innych działań procesowych, zaś wydanie rozstrzygnięcia w sprawie nastąpiło dopiero w dniu 1 października 2025 r., a więc po upływie blisko roku od dnia wpływu wniosku Skarżącego do organu. W świetle art. 35 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 61 § 3 k.p.a. – nawet gdyby przyjąć, że mamy do czynienia ze szczególnie skomplikowaną sprawą wymagającą przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego – załatwienie tej sprawy powinno zaś nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, tj. najpóźniej do 9 grudnia 2024 r. Pomimo tego, organ dopiero w dniu 7 stycznia 2025 r. wystosował zawiadomienie do stron postępowania o jego wszczęciu. Tylko we wskazanych wyżej terminach organ mógł też skutecznie "przedłużyć" termin załatwienia tej sprawy w trybie art. 36 k.p.a. Skoro zaś uczynił to po raz pierwszy dopiero pismem z 12 lutego 2025 r., to czynność ta nie może chronić organu od zarzutu bezczynności w niniejszej sprawie. Jest tak tym bardziej w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, gdzie organ aż trzykrotnie przedłużał termin rozpoznania sprawy (pismami z dnia 12 lutego, 20 czerwca i 26 sierpnia 2025 r.), podczas gdy nie podejmował w tym czasie żadnych innych czynności procesowych w sprawie. Nie sposób zatem uznać, by wskazany przez organ ostateczny termin załatwienia sprawy (31 października 2025 r.) spełniał kryterium szybkości wynikające z art. 12 k.p.a. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 170/10). Tym samym nie można przyjąć, aby organ w ogóle skutecznie przedłużył termin wydania decyzji. Co szczególnie istotne w tej sprawie, organ nie zareagował nawet prawidłowo na ponaglenie złożone przez Skarżącego w dniu 22 lipca 2025 r. pozostawiając je w zasadzie całkowicie bez odpowiedzi. Postulowaną przez Skarżącego czynność w badanej sprawie Minister podjął natomiast dopiero w dniu 1 października 2025 r., wydając w tym dniu merytoryczną decyzję, co jednak miało miejsce już po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu na bezczynność organu. Prawie roczny okres od przekazania wniosku Skarżącego organowi do dokonania czynności w sprawie bez wątpienia przekroczył więc ustawowe terminy dla jej załatwienia, co świadczy o bezczynności organu. Dla stwierdzenia stanu bezczynności bez znaczenia pozostaje przy tym, z jakich powodów dany akt nie został podjęty (wyrok NSA z 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 463/18, CBOSA). Skoro nie doszło do skutecznego wyznaczenia terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a., a niewątpliwie upłynął już termin rozpoznania sprawy wynikający z art. 35 k.p.a. i w tym terminie organ nie wydał rozstrzygnięcia kończącego prowadzone postępowanie, to Sąd stwierdził (w pkt II wyroku), że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w oczywistej bezczynności w rozpoznaniu sprawy z wniosku Skarżącego. Oceniając natomiast charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd, po analizie całokształtu okoliczności sprawy, uznał, że wystąpiła ona w rażącej postaci (pkt III sentencji wyroku). Stwierdzając rażące naruszenie prawa Sąd miał na uwadze akcentowane w orzecznictwie poglądy, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, iż naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Opóźnienie organu musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Taka też sytuacja miała miejsce w kontrolowanej sprawie, gdyż – jak słusznie podnosi Skarżący – bezczynność była niewątpliwie wynikiem ewidentnych i nieuzasadnionych zaniedbań organu. Trudno bowiem racjonalnie i przekonująco wyjaśnić, i nie uczynił tego także Minister w odpowiedzi na skargę, ażeby tak znaczna zwłoka w rozpoznaniu wniosku Skarżącego była w jakikolwiek sposób wynikiem innych zdarzeń, niż tylko skutkiem lekceważącego stosunku organu do realizowanych obowiązków. Jest tak tym bardziej w sytuacji, gdzie jak już wspomniano, organ pomimo kierowania do stron postępowania kolejnych zawiadomień o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy, terminów tych nie dotrzymywał, a przy tym pozostawił nawet bez jakiejkolwiek reakcji ponaglenie złożone przez stronę postępowania. Ponadto pomimo samego tylko informowania stron o przedłużeniu postępowania organ nie podejmował w tym czasie żadnych czynności procesowych zmierzających do rozpatrzenia sprawy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że podnoszone przez Ministra kwestie braków kadrowych oraz znacznej liczby prowadzonych przed organem spraw nie uwalniają organu od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu sprawy administracyjnej (zob. wyroki NSA: z 17 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2542/16; z 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 521/16, wyroki WSA we Wrocławiu z 11 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SAB/Wr 456/23 i z 23 kwietnia 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wr 420/23). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą sądów administracyjnych właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1233/19 "braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego (...), aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie". Zagadnienia związane z trudnościami organizacyjnymi w wykonywaniu zadań przez obsługujący Wojewodę Mazowieckiego urząd nie mogą powodować negatywnych konsekwencji dla stron postępowania, polegających na bezczynności organu i przewlekłym prowadzeniu dotyczących ich spraw. Nie można zarazem zaaprobować takiego stanowiska organu, w którym sygnalizowana jest potrzeba przyznania prymatu i niejako pierwszeństwa w rozpoznawaniu innym sprawom podlegającym kognicji Ministra. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw i przesłanek do takiego różnicowania postępowań, którym należałoby przyznać prymat w ich rozpatrzeniu przed sprawą zainicjowaną wnioskiem Skarżącego. Ze wszystkich przedstawionych powodów Sąd uznał, że opóźnienie organu w rozpatrzeniu wniosku Skarżącego było w niniejszej sprawie w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek rozsądnego usprawiedliwienia i nie tłumaczą tego w żadnym razie sygnalizowane niekiedy przez organy administracji trudności związane z duża liczbą realizowanych zadań czy prowadzonych postępowań administracyjnych. W sprawie tej bezprzedmiotowym stało się natomiast zobowiązywanie organu przez Sąd do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W związku z tym, że na datę wydawania wyroku przez tutejszy Sąd w aktach sprawy znajdowała się decyzja Ministra z dnia 1 października 2025 r., znak: DLI-IX.7621.52.2024.DM, którą organ rozpatrzył wniosek Skarżącego, Sąd orzekając w niniejszej sprawie przyjął, iż postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I wyroku). Podnoszona w tym zakresie przez Skarżącego okoliczność braku skutecznego doręczenia mu tej decyzji przez organ nie mogła mieć już żadnego wpływu na powyższą ocenę. Skoro bowiem przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez Sąd, doszło do wydania orzeczenia przez Ministra, to brak było podstaw do zobowiązania tego organu do wydania aktu w tym przedmiocie. Jednocześnie wypada zauważyć, że również prawidłowość wydania ww. decyzji nie może być przedmiotem oceny Sądu dokonywanej w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność organu. Skarżący może bowiem kwestionować poprawność wydanego przez organ rozstrzygnięcia w ramach przysługujących mu środków zaskarżenia ww. decyzji. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. w zakresie żądania zasądzenia sumy pieniężnej (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd wziął pod uwagę to, że choć w kontrolowanej sprawie bezczynność miała charakter rażący, to jednak nie wystąpiły takie okoliczności, które uzasadniałby przyznanie Skarżącemu wskazanej w skardze kwoty 3 000 zł. W orzecznictwie wyraża się pogląd, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (tak NSA w wyroku z 23 maja 2017 r., I OSK 1662/16, publ. CBOSA). W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Przyznanie sumy pieniężnej nie ma natomiast na celu naprawienia poniesionej szkody. Jak wskazuje się w judykaturze, a który to pogląd tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własny, odpowiedzialność za szkodę, przewidziana w art. 4171 § 3 k.c., wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jako odszkodowania (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 lipca 2025 r., sygn. akt III SAB/Gd 182/25, LEX nr 3893267). W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nawet kwalifikowany charakter stwierdzonej bezczynności nie przemawiał za zasadnością przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej. Także w skardze nie wskazano na wystąpienie takich przesłanek, które uzasadniałyby zasądzenie na rzecz Skarżącego tego rodzaju środka kompensacyjnego. Dlatego też skarga w tym zakresie została oddalona. O kosztach postępowania (pkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 tej ustawy zasądzając od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość wniesionego wpisu od skargi (100 zł).