VII SAB/Wa 2433/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Uczelni [...] z siedzibą w W. w sprawie wydania dokumentacji studenckiej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej A. N. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. A. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Uczelni [...] z siedzibą w W. w sprawie, zainicjowanej wnioskiem z 18 października 2024 r. o wydanie karty ocen przebiegu studiów. Odpowiadając na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w zakresie obowiązku wydania karty przebiegu studiów, a w pozostałym zakresie – o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniesienie skargi jest w niniejszej sprawie niedopuszczalne i wobec treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Sąd zobligowany był skargę odrzucić. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu oraz skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wniesienie ponaglenia stanowi więc niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak złożenia ponaglenia do właściwego organu czyni skargę niedopuszczalną. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że skarga na bezczynność – jak wynika z akt sądowych oraz akt administracyjnych sprawy - nie została poprzedzona przez skarżącą ponagleniem. Skarżąca, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, skierowała do organu pisma z 21 marca 2025 r. oraz z 15 stycznia 2025 r. wzywające do wydania dokumentów. Podnosiła w nich okoliczności, które jej zdaniem spowodują odpowiedzialność odszkodowawczą organu, w przypadku braku reakcji na jej żądanie, jak również nadała dopuszczeniu się przez organ dalszej zwłoki w wydaniu wnioskowanych dokumentów rygor w postaci "skutków prawnych". Tymczasem ponaglenie, o którym mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.") - jak podnosi się w literaturze przedmiotu - jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a. Ponaglenie powinno więc zawierać: 1) oznaczenie strony, która wnosi ponaglenie; 2) adres strony wnoszącej ponaglenie; 3) żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, ewentualnie także żądanie stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z naruszeniem prawa; 4) podpis wnoszącego ponaglenie. Oprócz danych określonych w tym przepisie ponaglenie zawiera uzasadnienie, czyli przytoczenie okoliczności, twierdzeń i ocen uzasadniających żądania ponaglenia (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 37.). W niniejszej sprawie pisma, które w ocenie skarżącej zakwalifikować należy jako ponaglenia i które zostały sporządzone przez zawodowego pełnomocnika, nie odnoszą się w żadnym aspekcie do przepisów k.p.a., w tym do unormowanej w art. 37 k.p.a. instytucji. Oczywiście wynika z nich niezadowolenie z powodu braku zadośćuczynienia żądaniu skarżącej, wyrażonego we wniosku z 18 października 2024 r., jednak pełnomocnik skarżącej nie powołał się na stosowne przepisy k.p.a., jak również nie zawarł w żadnym z pism żądania stwierdzenia jednej z form opieszałości organu, unormowanej w art. 37 § 1 k.p.a. Powyższe, pomimo ponownych wezwań kierowanych do organu i zaakcentowania wystąpienia potencjalnych sankcji finansowych po stronie uczelni, nie może determinować uznania, że w kontrolowanej sprawie spełniony został wymóg wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Dochodząc do powyższej konkluzji Sąd miał na względzie, że jedną z funkcji ponaglenia jest umożliwienie organowi zareagowania na stan opieszałości i podjęcie stosownych działań celem uchronienia się przed sądowoadministracyjnym stwierdzeniem jego bezczynności lub przewlekłości. Z tego też powodu ponaglenie należy wnieść przed wniesieniem skargi, a skierowanie tego środka zaskarżenia opieszałości do organu wraz z wniesieniem za pośrednictwem tego organu skargi do sądu administracyjnego (tj. w tej samej dacie), jako działanie pozorne, nie jest uznawane za umożliwiające rozpoznanie skargi na bezczynność lub przewlekłość co do jej istoty. Wobec powyższego, uznając, że skarga nie została poprzedzona ponagleniem, Sąd stwierdził, że jest ona niedopuszczalna. W konsekwencji, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.