VII SAB/Wa 25/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-11

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, w sytuacji gdy strona sama utrudniała jego przebieg i wielokrotnie wnioskowała o jego zawieszenie, może być podstawą do uwzględnienia skargi na przewlekłość?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, uznając, że długi czas trwania sprawy był przede wszystkim konsekwencją działań samej skarżącej, która uniemożliwiała przeprowadzenie oględzin, kwestionowała czynności organu i wielokrotnie wnosiła o zawieszenie postępowania. Choć organ mógłby działać efektywniej, to działania strony w decydującym stopniu przyczyniły się do przedłużenia postępowania, co wyklucza stwierdzenie przewlekłości z winy organu.
Stan faktyczny
Skarżąca H. M. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie budynku mieszkalnego. Postępowanie toczyło się od 2008 roku, a skarżąca domagała się stwierdzenia 10-letniej przewlekłości, nałożenia kary finansowej i pociągnięcia pracowników PINB do odpowiedzialności. Skarżąca wielokrotnie wnioskowała o zawieszenie postępowania, kwestionowała czynności organu i uniemożliwiała przeprowadzenie oględzin. PINB ostatecznie wydał decyzję umarzającą postępowanie w kwietniu 2018 roku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Mirosława Kowalska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi H M na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...] w [...] gmina [...] oddala skargę Sygnatura akt VII SAB/Wa 25/18 UZASADNIENIE H. M. w dniu 22 marca 2018r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] pod znakiem [...], w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ew. [...] w m. A., gm. C.. Skarżąca domagała się stwierdzenia 10 letniej przewlekłości postępowania, nałożenia na PINB "możliwie najwyższej kary finansowej, przyznania jej jak najwyższej kwoty tytułem finansowej rekompensaty za 10 letnią przewlekłość w prowadzeniu sprawy." Nadto pociągnięcia do "odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej przewidzianej w przepisach prawa" wszystkich pracowników PINB, którzy zajmowali się jej sprawą od marca 2008r., szczególnie wobec kierownika PINB - M. M.. Przed wniesieniem ww. skargi H. M. wystąpiła w dniu 1.02.2018r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając organowi powiatowemu przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ew. [...] w m. A., gm. C.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2018r., uznał zażalenie H. M. za niezasadne, W uzasadnieniu wskazał, że pismo H. M. nie zostało potraktowane jako ponaglenie, gdyż właściwym trybem postępowania był art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7.04.2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i wskazał, że postępowanie administracyjne zapoczątkowało pismo J. B. z 19.03.2008r. w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego skarżącej, na terenie działki nr [...] w m. A., gm. C.. Organ nadzoru wyznaczył oględziny na dzień 22.04.2008r., w których nie uczestniczyła H. M.. Kolejne oględziny organ wyznaczył na dzień 24.06.2008r. - H. M. również w nich nie uczestniczyła. Następnie pismem z dnia 14.05.2009r. organ wyznaczył oględziny na dzień 2.07.2009r, jednakże z powodu niemożności stawienia się skarżącej zostały odwołane. PINB postanowieniem z dnia [...].07.2009r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31.10.2009r. Pismem z dnia 26.11.2009r., PINB wyznaczył kolejne oględziny na dzień 9.02.2010r., te również zostały odwołane na prośbę skarżącej. Organ nadzoru po uwzględnieniu prośby skarżącej wyznaczył oględziny na dzień 20.04.2010r., na które H. M. także się nie stawiła. Następnie na dzień 24.09.2010r. wyznaczono kolejne oględziny. W dniu 21.09.2010r. H. M. wniosła o odwołanie oględzin, jednakże PINB nie zdążył powiadomić o tym stron. Następnie zawiadomieniem z dnia 20.09.2012r. PINB wyznaczył kolejny termin oględzin na dzień 12.10.2012r. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone H. M. dopiero 9.10.2012r., a oględziny zaplanowane na dzień 12.10.2012r. nie odbyły się z powodu nieobecności skarżącej. Zawiadomieniem z dnia 16.11.2012r., PINB wyznaczył kolejny termin oględzin na dzień 14.12.2012r., które również nie odbyły się z powodu nieobecności właścicielki. Pismem z dnia 20.02.2013r. PINB zawiadomił Policję o utrudnianiu przez skarżącą czynności organu nadzoru. Następnie oględziny wyznaczone na dzień 5.07.2013r. również nie odbyły się z tego samego powodu. W dniu 5.11.2014r. do organu nadzoru wpłynęło pismo skarżącej w sprawie zawieszenia wszystkich postępowań z udziałem skarżącej. PINB postanowieniem z dnia [...].11.2014r. odmówił zawieszenia postępowania. Skarżąca złożyła zażalenie, a WINB postanowieniem z dnia [...].01.2015r. stwierdził jego niedopuszczalność. Skarżąca wniosła skargę do WSA. Wyrok WSA z dnia 26.11.2015r., sygn. VII SA/Wa 705/15 - wpłynął do PINB 20.04.2016r. Następnie na dzień 6.12.2016r. zostały wyznaczone czynności kontrolne na działce H. M.. Czynności te nie zostały przeprowadzone, ponieważ skarżąca nie stawiła się. Tego samego dnia do PINB wpłynęło pismo H. M. z wnioskiem o odwołanie oględzin oraz zawieszenie postępowania. PINB postanowieniem z dnia [...].01.2017r. odmówił zawieszenia postępowania. Zawiadomieniem z dnia 24.01.2017r. wyznaczył kolejne czynności kontrolne na dzień 8.03.2017r. Jednak pismem z dnia 23.02.2017r. zawiadomił o zmianie terminu kontroli (z przyczyn leżących po stronie PINB) i wyznaczył je na dzień 29.03.2017r. Czynności nie odbyły się, skarżąca nie stawiła się pomimo prawidłowego powiadomienia. W dniu 2.03.2017r. skarżąca ponownie wniosła o zawieszenie postępowania. PINB postanowieniem z dnia [...].03.2017r. odmówił zawieszenia. W dniu 3.04.2017r. H. M. wniosła o odwołanie oględzin i nie wyznaczanie kolejnych z powodu zabiegów leczniczych. PINB postanowieniem z dnia [...].06.2017r. ponownie odmówił zawieszenia postępowania. W dniu 12.06.2017r. organ nadzoru dokonał pomiarów budynku mieszkalnego na podstawie informacji katastralnej. Skarżąca po raz kolejny wniosła do PINB o zawieszenia postępowania. PINB pismem z dnia 29.06.2017r. zawiadomił o toczącym się postępowaniu, a następnie postanowieniem z dnia [...].06.2017r. odmówił zawieszenia postępowania. Pismem z 29.06.2017r. organ nadzoru zwrócił się do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z zapytaniem kiedy była wyznaczana granica pomiędzy działką nr ew. [...], a nr [...]. W dniu 22.08.2017r. wpłynął wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania. PINB postanowieniem z dnia [...].09.2017r. oraz postanowieniem z dnia [...].09.2017 odmówił zawieszenia postępowania. Następnie w dniu 22.09.2017r. organ nadzoru wezwał skarżącą do wskazania na jakim etapie jest postępowanie, co do wytyczenia granicy pomiędzy działkami [...] i [...] w m. A., z powodu którego wniosła o zawieszenie postępowania. W odpowiedzi na to wezwanie H. M. uznała je za niedorzeczne i nie podała żadnych informacji. PINB postanowieniem z dnia [...].11.2017r. odmówił zawieszenia postępowania. Następnie postanowieniem z dnia [...].11.2017r. organ ponownie odmówił zawieszenia postępowania w odpowiedzi na kolejny wniosek skarżącej z dnia 26.10.2017r. W dniu 17.11.2017r. PINB wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentu (kopii aktu notarialnego kupna nieruchomości). Skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu. W pismach z dnia 13.12.2017r. oraz 19.12.2017r. skarżąca zarzuciła kierownikowi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego: stronniczość, arogancję, bezczelność, nękanie. Organ z powodu zmiany siedziby Inspektoratu wyznaczył nowy termin na załatwienie sprawy - do [...].02.2018r. Zdaniem PINB na długie procedowanie w sprawie wpłynęła niemożność skutecznego przeprowadzenia oględzin, kwestionowanie przez skarżącą wszystkich czynności PINB, ale także nagminnie składanie wniosków o zawieszenie postępowania. Nadto w odpowiedzi na skargę M. M. - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazała: "notoryczne oskarżanie mnie przez Panią H. M. w każdym swoim piśmie o bezprawne działania, stronniczość, manipulację, bezczelność, arogancję uznaję za bezpodstawne i bezzasadne." Już po wniesieniu skargi - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] kwietnia 2018r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego i istniejących w nim otworów okiennych, zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. [...] w m. A., gm. C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.- dalej: p.p.s.a. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do rozpoznawania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego paragrafu. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem niniejszej skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego - Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca wywiązała się z obowiązku wynikającego z art. 52 § 1 p.p.s.a. bowiem wniesienie skargi sądowej poprzedziła zażaleniem na organ powiatowy do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wprawdzie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].02.2018r., NR [...], na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. - uznał za niezasadne zażalenie H. M. na bezczynność organu pierwszej instancji, tym niemniej postanowienie to należy odnieść do zarzucanej przez skarżącą przewlekłości prowadzonego postępowania. Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W odniesieniu do treści przedmiotowej skargi, Sąd zauważa, że choć postępowanie administracyjne toczy się od 2008 r., to jednak organ powiatowy wydał decyzję merytoryczną w dniu [...] kwietnia 2018r. Sąd podzielił wyjaśnienia organu powiatowego, że na długie procedowanie w sprawie wpłynęła niemożność skutecznego przeprowadzenia oględzin, kwestionowanie przez skarżącą czynności PINB, ale także nagminnie składanie wniosków o zawieszenie postępowania. Ten procesowy aspekt sprawy, zdominował i zdeterminował całe postępowanie i miał ewidentnie negatywny wpływ na czas jego trwania. Skarżąca na przestrzeni wielu lat trwającego postępowania administracyjnego uniemożliwiała dokonanie oględzin, negowała obiektywność pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...], a zwłaszcza kierującej organem powiatowym - Inspektor M. M.. Na tym tle skarżąca składała skargi oraz wielokrotnie wnosiła o zawieszenie postępowania. Te okoliczności wpłynęły na tok i czas analizowanego postepowania. Zdaniem Sądu niewątpliwie długi czas prowadzenia tej sprawy, był konsekwencją przyjętej przez skarżącą postawy procesowej i wniosków w zakresie zawieszenia postępowania. Wysokie natężenie niechęci do pracowników organu powiatowego, przejawiało się brakiem współpracy w zakresie przeprowadzenia czynności, które zmierzały do ustalenia stanu faktycznego (oględzin). Przewlekłe prowadzenie postępowania istnieje wówczas, gdy można organowi skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim organizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych), które nie mają wpływu na końcowe jej załatwienie. Pojęcie to obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. W tej sprawie podstawowym czynnikiem mającym wpływ na długość postępowania były działania samej skarżącej. Zauważyć należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, iż długi czas trwania postępowania nie może być utożsamiany z przewlekłością postępowania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. II GPP 4/10, Lex nr 742774). Choć niezaprzeczalnie postępowanie w niniejszej sprawie trwało bardzo długo, a w odczuciu skarżącej jest to równoznaczne z przewlekłością postępowania, to jednak zdeterminowane to było działaniami skarżącej, wynikającymi z przyjęcia określonej postawy procesowej. Nadużywanie przez stronę opisanych procedur prawnych, nie może być w konsekwencji uznane za zawinione działanie organu, z pewnością w takim stopniu aby koniecznym było stwierdzenie przewlekłości postępowania, które jest środkiem ochrony podmiotu zainteresowanego zakończeniem sprawy. Z pewnością działania organu powiatowego mogły być bardziej efektywne, niewątpliwie jednak skarżąca przyczyniła się w zdecydowanej mierze do powstania przewlekłości tego postępowania – uniemożliwiając oględziny, domagając się jego zawieszenia i zaskarżając odmowne rozstrzygnięcia organu. W tym kontekście skarżąca nie może obecnie powoływać się na konieczność ochrony swojego interesu, zwłaszcza że organ I instancji wydał decyzję merytoryczną korzystną dla skarżącej. Mając powyższe na uwadze i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło