VII SAB/Wa 258/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. A. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta postanawia: odrzucić skargę. Skarżący T. A. w dniu 23 listopada 2019 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta. W skardze podniósł, że w dniu 12 lipca 2019 r. złożył sprzeciw do Rzecznika Praw Pacjenta wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania wyjaśniającego. W dniu 17 września 2019 r., skarżący uzupełnił sprzeciw kopią opinii lekarskiej lekarza ZUS. W dniu 23 września 2019 r. skarżący ponownie uzupełnił sprzeciw pismem zawierającym kartę wypisową [...] NZOZ Sanatorium Uzdrowiskowego E. w [...] zawierającą informację psychologa. Pismem z dnia 15 października 2019 r. skarżący wniósł ponaglenie do organu. Organ z dniem 17 października 2019 r. powiadomił skarżącego, iż sprawy związane z orzecznictwem lekarza orzecznika zatrudnionego przez zakład ubezpieczeń społecznych nie znajdują się w kompetencjach Rzecznika Praw Pacjenta. Skarżący z dniem 24 października 2019 r. ponowił prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ. Pismem z dnia 29 października 2019 r. organ wyjaśnił, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania wyjaśniającego w przedstawionej sprawie, bowiem przekazany wniosek nie dotyczy udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentowi. Skarżący w dniu 6 listopada 2019 r. wniósł ponaglenie do ww. organu na przewlekłe prowadzenie postępowania z wnioskiem o niezwłoczne załatwienie sprawy. Rzecznik Praw Pacjenta w dniu 12 listopada 2019 r. ponownie wyjaśnił, że nie miał podstaw do wszczęcia postępowania wyjaśniającego oraz wskazał na brak podstaw do przekazania sprawy innemu organowi. Skarżący w dniu 23 listopada 2019 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie bezczynności i przewlekłości prowadzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na bezzasadność. W ocenie Rzecznika Praw Pacjenta istotą przedmiotowej sprawy jest żądanie skarżącego o wszczęcie postępowania, którego zakres nie leży w kompetencji organu. W niniejszej sprawie organ udzielił odpowiedzi skarżącemu w ciągu czterech tygodni od dostarczenia ostatnich dokumentów, zatem należy uznać, że organ załatwił sprawę bez zbędnej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. 2019 poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz na bezczynność organów w wyżej wymienionych przypadkach, (...) 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W związku z powyższym należy wskazać, że bezczynność lub przewlekłość muszą dotyczyć postępowania, które może zakończyć się wydaniem aktu lub podjęciem czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4, 4a bądź wydaniem aktu lub podjęciem czynności, których zakres określa ww. art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że żądanie skierowane przez skarżącego do Rzecznika Praw Pacjenta, które dotyczyło - mówiąc w pewnym uogólnieniu - kwestionowania rozstrzygnięcia lekarza orzecznika ZUS i działania samego Zakładu, nie wszczyna postępowania przed Rzecznikiem, które winno zakończyć się jednym z aktów lub czynnością określonymi w art. 3 § 2 pkt 1-4a, a zatem tych, składających się na działalność administracji publicznej, które są zaskarżalne i podlegają kontroli sądu administracyjnego. Odnosząc się do tej kategorii należy podnieść, że ustawodawca doprecyzował, iż kontroli sądowoadministracyjnej podlegają wyłącznie te czynności, które mieszczą się w zakresie działania administracji publicznej i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że skarga z dnia 23 listopada 2019 r. w przedmiocie bezczynności i przewlekłości prowadzenia postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta, który nie ma kompetencji do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, nie podlega kognicji sądów administracyjnych i winna zostać odrzucona. Skarżący domaga się w istocie od organu, aby ten wydał wiążące polecenia i nakazał wykonanie określonych czynności lekarzowi orzecznikowi ZUS jak i samemu Zakładowi, do czego Rzecznik w tym przypadku nie jest uprawniony. Organ w odpowiedzi na skargę z dnia 16 grudnia 2019 r. słusznie pouczył skarżącego o przysługujących mu środkach prawnych zgodnie z przepisem art. 51 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. 2019 poz. 1127 ze zm.) jak i istotą działania organu. Jak wynika z akt sprawy Rzecznik Praw Pacjenta dokonał analizy sprawy i poinformował skarżącego, że może zajmować się tylko działaniami, które dotyczą relacji pacjent-podmiot wykonujący działalność leczniczą oraz że sprawy związane z orzecznictwem ZUS nie znajdują się w jego kompetencji (reguluje to odrębna procedura). Organ nie może więc dokonać oceny postępowania lekarza orzecznika ZUS, o którą to kontrolę wnioskuje skarżący, a która miałaby w istocie zmierzać do zakwestionowania wydanego orzeczenia, zaskarżalnego w przewidzianym przez prawo trybie (sprzeciw do komisji lekarskiej a następnie ewentualne postępowanie przed sądem powszechnym). Rzecznik Praw Pacjenta w ramach trybu działania i narzędzi prawnych, w jakie został wyposażony na mocy ustawy regulującej jego działanie, nie może wkraczać w uprawnienia orzecznicze innych organów, przyznane im na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Inaczej mówiąc, nie jest możliwe oddziaływanie Rzecznika Praw Pacjenta na lekarzy orzeczników ZUS (w zakresie ich uprawnień orzeczniczych i wyłącznego prawa oceny stanu zdrowia badanego) pod pozorem naruszenia przez tę ocenę praw pacjenta. Niedopuszczalna jest więc skarga na pismo, które nie rodzi po stronie skarżącego żadnych praw i obowiązków, a stanowi jedynie informację o trybie działania i nie jest zakończeniem sprawy w formie władczej. Tym samym nie jest też dopuszczalna w takiej sprawie skarga na bezczynność lub przewlekłość. Rzecznik nie wydaje w tej sprawie decyzji administracyjnej, ani innego aktu, podlegającego kognicji sądów administracyjnych. Nadzór nad orzekania przez lekarzy orzeczników ZUS i komisje lekarskie, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wykonuje za pośrednictwem naczelnego lekarza Zakładu (ZUS). Sprawy związane z orzecznictwem nie znajdują się więc w kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta i nie może on dokonać oceny postępowania lekarza orzecznika ZUS w tym zakresie. W przypadku procesu przeprowadzonego przez lekarza orzecznika zatrudnionego przez zakład ubezpieczeń społecznych nie można więc mówić o udzielaniu świadczeń zdrowotnych, a osoba której orzeczenie/opinia dotyczy, nie spełnia definicji pacjenta. W takiej sytuacji Rzecznik może poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi środków prawnych w rozumieniu art. 51 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. ......................................... Wojciech Sawczuk