VII SAB/Wa 27/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. U. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju postanawia: cofnąć przyznane skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego Postanowieniem z dnia 4 maja 2015 r. referendarza sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał D. U. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia 19 maja 2015 r. wynika, że do reprezentowania skarżącej wyznaczony został r.pr. G. W. Skargę kasacyjną od zapadłego dnia 24 września 2015 r. wyroku wniósł adw. M. S., legitymujący się pełnomocnictwem do sporządzenia i wniesienia w imieniu skarżącej skargi kasacyjnej oraz do reprezentowania jej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z powyższym skarżącą i obydwu jej pełnomocników wezwano do złożenia oświadczenia, czy adw. M. S. reprezentuje skarżącą nieodpłatnie, czy za wynagrodzeniem. Jednocześnie zobowiązano skarżącą do przedstawienia dochodów i wydatków za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi skarżąca nadesłała kserokopie rachunków oraz oświadczenie co do stanu majątkowego, a także oświadczenie, że adw. M. S. reprezentuje ją nieodpłatnie. Wniosła o przyznanie jej pomocy prawnej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adw. M. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W orzecznictwie na tle tego przepisu prezentowane jest stanowisko, że przepis ten należy rozumieć szeroko, nie ograniczając pojęcia "okoliczności" wyłącznie do przesłanek materialnych będących podstawą przyznania stronie prawa pomocy, w tym w szczególności do oceny sytuacji majątkowej strony (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 904/12; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 869/12; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt VII SO/Wa 46/12). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, odpadła przesłanka, o której mowa w art. 246 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Ponieważ skarżąca ustanowiła pełnomocnika z wyboru, dalsze korzystanie przez nią z prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika jest niezasadne. Odnosząc się do prośby o wyznaczenie adw. M. S. jako pełnomocnika skarżącej, Sąd wskazuje, że z treści art. 253 p.p.s.a., wynika, że kompetencja sądu ogranicza się jedynie, oprócz samego przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, do zwrócenia się do właściwej izby radców prawnych. Następnie to organ samorządu korporacyjnego wyznacza w zgodzie z właściwymi dla niego regułami określoną osobę do reprezentowania strony skarżącej. Żaden przepis p.p.s.a. nie uprawnia sądu administracyjnego do ingerowania w powyższe czynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I OZ 662/11). W art. 117 z indeksem górnym 3 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego ustawodawca określił, że jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata lub radcę prawnego, właściwa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem lub radcą prawnym, wyznaczy adwokata lub radcę prawnego wskazanego przez stronę. Przepis ten ma jednak jedynie charakter postulatywny (patrz. Tomasz Demendecki, Komentarz zaktualizowany do art. 117 z indeksem górnym 3 Kodeksu postępowania cywilnego, stan prawny na 20 listopada 2012 r., dostępny System Informacji Prawnej Lex). Nie wkracza on zatem w sferę samorządności zawodowej adwokatów czy radców prawnych, zagwarantowaną im jako przedstawicielom zawodów zaufania publicznego w art. 17 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wskazanie zatem pełnomocnika z imienia i nazwiska następuje na podstawie odrębnych i niezależnych od Sądu decyzji samorządu zawodowego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 155/12). W tym stanie rzeczy uzasadnione jest cofnięcie przyznanego stronie postanowieniem z dnia 4 maja 2015 r. prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie podkreślić należy, że pozostaje w mocy przyznane skarżącej zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 249 w zw. z art. 246 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.