VII SAB/Wa 30/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. J. w przedmiocie bezczynności Głównego Inspektora Sanitarnego I. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w części dotyczącej zobowiązania Głównego Inspektora Sanitarnego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] października 2010r.; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz M. J. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. J. pismem z dnia 4 lutego 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Sanitarnego, zarzucając organowi naruszenie art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) w związku z art. 36 § 1 k.p.a., przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy prowadzonej pod nr [...] oraz [...]. W skardze zawarto wniosek o zobowiązanie Głównego Inspektora Sanitarnego do wydania decyzji w terminie 14 dni, od daty doręczenia akt organowi, o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż w dniu 15 października 2010 r. wniósł do Głównego Inspektora Sanitarnego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2010 r. dotyczącą wycofania z obrotu na terenie całego kraju wyrobu o nazwie "[...]" określonego jako wyrób przeznaczony do celów kolekcjonerskich oraz wszystkie podobne wyroby, mogące mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Zaznaczył, iż Główny Inspektor Sanitarny wielokrotnie zawiadamiał go, że sprawa jest szczególnie skomplikowana i w związku z tym ustalał nowy termin wydania decyzji (pisma z dnia 17 listopada 2010 r., 13 grudnia 2010 r., 13 stycznia 2011 r., 25 lutego 2011 r., 31 marca 2011 r.). Jednakże do dnia wniesienia skargi, pomimo wezwań organu do usunięcia naruszenia prawa, pismami z dnia 23 listopada 2011 r. oraz z dnia 20 sierpnia 2012 r., Główny Inspektor Sanitarny takiej decyzji nie wydał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na jej niedopuszczalność, ewentualnie o oddalenie, ponieważ nie jest możliwe wydanie wyroku zgodnego z art. 149 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] lutego 2013 r. wydał decyzję merytoryczną w przedmiotowej sprawie (znak: [...]), która została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 19 lutego 2013 r. W związku zaś z faktem wydania rozstrzygnięcia, którego to domagała się strona w przedmiotowej skardze na bezczynność, zdaniem organu, skarga ta pozostaje bezprzedmiotowa i zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. zasługuje na odrzucenie, ponieważ w obecnym stanie faktycznym wniesienie skargi na bezczynność organu jest niedopuszczalne, ze względu na brak bezczynności organu. Organ zaznaczył jednocześnie, iż przy merytorycznym rozpatrzeniu skargi nie jest możliwe jej uwzględnienie. Wskazał na przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. oraz stwierdził, że w przedmiotowej sprawie akt w postaci decyzji administracyjnej z dnia [...] lutego 2013 r. został już wydany, więc Sąd nie może zobowiązać organu do jej ponownego wydania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Jakkolwiek przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z taką bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62 - 63). Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (por. wyrok NSA - OZ we Wrocławiu z 14 czerwca 1983 r., sygn. akt SAB/Wr 6/83, "Gazeta Prawnicza" 1983 r., nr 24 ), albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 5 listopada 1987 r., sygn. akt IV SAB 23/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 13 oraz W. Bochenek: "Bezczynność a milczenie organu administracji", Samorząd Terytorialny 2003 r., nr 12, s. 49). W okolicznościach niniejszej sprawy istotne przy tym jest, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi bowiem wtedy, gdy po wniesieniu skargi zaistnieją okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Poza sporem pozostaje, że w dacie wystąpienia skarżącego ze skargą do Sądu, organ pozostawał w bezczynności wobec wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy z 15 października 2010 r. ( M. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 11 lutego 2013 r. natomiast Główny Inspektor Sanitarny wydał decyzję w sprawie po rozpoznaniu tego wniosku w dniu [...] lutego 2013r.). W niniejszej sprawie, zatem Sąd uznał, że w dacie wyrokowania organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż wydał decyzję - choć z uchybieniem ustawowego terminu. Ponieważ decyzję Główny Inspektor Sanitarny wydał już po wniesieniu skargi do Sądu, Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i jako takie powinno ulec umorzeniu w zakresie odnoszącym się do żądania zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 15 października 2010 r. Z uwagi jednak na to, że organ pozostawał w bezczynności w dacie wystąpienia ze skargą, Sąd obowiązany był ocenić – stosownie do przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. - czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Analiza okoliczności przedmiotowej sprawy, a zwłaszcza zestawienie daty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy t.j. 15 października 2010r. oraz daty wydania decyzji w sprawie – [...] luty 2013r. pozwala na stanowcze stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Sanitarny rozpoznawał 2 lata i 4 miesiące. Sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w terminach określonych w powołanym art. 35 k.p.a. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego, do którego wydania był zobowiązany. Zauważyć należy, iż zasada legalizmu, o której mowa w art. 6 k.p.a., odnosi się również do przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia sprawy administracyjnej. Terminów określonych w art. 35 k.p.a. nie można traktować jako podstawowych, są to bowiem terminy maksymalne. Przepis ten koresponduje zatem z art. 12 k.p.a., który ustanawia zasadę szybkości postępowania. Organy administracji publicznej zobowiązane są działać sprawnie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia. O zwrocie kosztów postępowania sądowego sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy sąd odstąpił od wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.,