VII SAB/Wa 339/20
WyrokWSA w Warszawie2021-02-25
Skład orzekający: Mirosław Montowski, Grzegorz Antas, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jednakże bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z uwagi na fakt, że organ wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przed wydaniem wyroku przez sąd, postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący R. F. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący zarzucił organowi II instancji nierozpoznanie wniosku przez ponad 16 miesięcy. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, a następnie wyrokiem WSA oddalono skargę skarżącego. Po ponagleniu, SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania wniosku skarżącego; stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. F. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi R. F. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2019 r. znak [...] ; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz R. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pan R. F. (zwany dalej: "skarżącym"), pismem z dnia 23 października 2020 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej także: "SKO" lub "organ II instancji") przy rozpoznaniu wniosku skarżącego z 29 maja 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: także "organ I instancji") z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...], o zatrzymaniu R. F. na okres trzech miesięcy, licząc od dnia 9 marca 2019 r. do dnia 9 czerwca 2019 r. włącznie, prawa jazdy kategorii B, nr ewid. [...], nr druku [...], wydanego w dniu [...] grudnia 2015 r. przez Prezydenta [...].
Skarżący zarzuca organowi II instancji, że pomimo upływu ponad 16 miesięcy od otrzymania wniosku przez SKO, organ ten nadal nie rozpoznał sprawy.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że w dniu 29 maja 2019 r. (data wpływu do Urzędu Miasta [...]) wniósł odwołanie do SKO od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...], którą organ I instancji orzekł o zatrzymaniu skarżącemu na okres trzech miesięcy, prawa jazdy kategorii B, nr ewid. [...], nr druku [...], wydanego w dniu [...] grudnia 2015 r. przez Prezydenta [...]. W przedmiotowym odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Jednocześnie, w pkt 3 odwołania skarżący zawarł żądanie, zgodnie z którym: "W przypadku utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, wnoszę o stwierdzenie jej nieważności, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.)."
W dniu [...] czerwca 2019 r. SKO wydało decyzję (znak: [...]) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r.
Skarżący podnosi, że jakkolwiek słusznie organ II instancji w pierwszej kolejności rozpatrzył odwołanie strony, które ma pierwszeństwo przed rozpatrzeniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, to jednak w następstwie utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy miał obowiązek przeprowadzić postępowanie w sprawie nieważności orzeczenia Prezydenta [...] i wydać decyzję w tym przedmiocie.
W związku z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a."), skarżący złożył w dniu 2 października 2020 r. ponaglenie, z uwagi na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. SKO postanowieniem z dnia [...]października 2020 r., znak: [...] uznał ponaglenie za niezasadne, kładąc nacisk na pierwszeństwo i ważność rozpatrzenia odwołania, a także wydany w sprawie wyrok w sprawie decyzji wydanej w II instancji, co jednak zdaniem skarżącego nie ma znaczenia dla sprawy dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...].
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o umorzenie postępowania, przyznając że w odwołaniu od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2019 r. znak [...] skarżący wskazał, iż w przypadku utrzymania w mocy ww. decyzji, wnosi o stwierdzenie jej nieważności jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Tym niemniej, decyzją z [...] czerwca 2019 r. sygn. [...], SKO utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta [...], a wyrokiem z 27 listopada 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1695/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. F. na decyzję organu II instancji. Wyrok stal się prawomocny w dniu 28 grudnia 2019 r.
Skarżący w dniu 2 października 2020 r. wniósł ponaglenie na bezczynność SKO, jednocześnie pismem z tego samego dnia ponawiając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, wnosząc przy tym o stwierdzenie nieważności także decyzji SKO z dnia [...] czerwca 2019 r.
Wobec powyższego, SKO postanowieniem z [...] listopada 2020 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 29 maja 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. w sprawie zatrzymania R. F.prawa jazdy kat. B, działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej wnioski mogły zostać uwzględnione na dzień orzekania przez tutejszy Sąd.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. - dalej jako "p.p.s.a.") przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona stosownym środkiem z art. 37 § 1 k.p.a. skierowanym do właściwego organu, co też w niniejszej sprawie miało miejsce (ponaglenie – wpływ do organu - 2 października 2020 r. – w aktach sprawy).
Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga obejmuje zarzut bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w zakresie nierozpoznania w terminie wniosku skarżącego z dnia 29 maja 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] o zatrzymaniu skarżącemu na okres trzech miesięcy, prawa jazdy kategorii B.
Oceniając czy doszło do przedmiotowego naruszenia w niniejszej sprawie, Sąd zauważa, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów w dniu 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, "Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1) i pkt 2) k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód."
Niewątpliwie więc pojęcie "przewlekłości postępowania" ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". Wobec tego, aktualność zachowuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone jeszcze w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12 oraz w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12. W tym ostatnim orzeczeniu podano, że "Dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, zauważyć trzeba, iż nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dodanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagać będzie reinterpretacji pojęcia "bezczynności", poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tamo Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238)."
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.
Należy w tym miejscu podkreślić, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika zatem w merytoryczną i procesową poprawność aktu lub czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności w rozumieniu wyżej przytoczonym.
Bezczynność jest kategorią obiektywną, zachodzi zawsze wtedy, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie jednego miesiąca (sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania), lub gdy nie rozpoznał odwołania w ciągu miesiąca od dnia jego otrzymania lub w terminach wskazanych w przepisach szczególnych (art. 35 k.p.a.). Wynika z tego, że dla oceny zachowania organu (stwierdzenia bezczynności organu) istotny jest jedyne upływ czasu między datą wszczęcia postępowania (wniesienia odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy czy wniosku o wszczęcie postępowania w jednym z trybów nadzwyczajnych) a chwilą orzekania przez sąd w sprawie ze skargi na bezczynność. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280).
Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.
Kierując się powyższym, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 29 maja 2019 r.
Podkreślić należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
Przyjęta zasada ogólna szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) na pierwszym miejscu wymienia obowiązek działania wnikliwie, a to znaczy z poszanowaniem zasady ogólnej prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz przepisów szczególnych regulujących postępowanie dowodowe.
W pierwszej kolejności należy zatem ustalić, czy i w jakiej dacie rozpoczął się bieg terminu do rozpoznania wniosku skarżącego przez organ drugiej instancji.
W myśl art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postepowania na żądanie strony jest dzień doręczenia organowi administracji publicznej żądania strony.
W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego z dnia 29 maja 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2019r. znak: [...] został przekazany do organu II instancji w dniu 6 czerwca 2019 r. (data wpływu do SKO – k. 25 akt administracyjnych). Jak słusznie stwierdziło SKO, wobec faktu jednoczesnego wniesienia odwołania i złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, w pierwszej kolejności należało rozpoznać odwołanie. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się bowiem, że w trakcie postępowania odwoławczego dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy, natomiast zakres ewentualnych wad wyczerpujących przesłanki nieważności, a tym samym i zakres kontroli organu wyższego stopnia, jest ograniczony (por. np. wyrok NSA z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt II OSK 537/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Nie jest już natomiast w zasadzie kwestionowany pogląd, że postępowanie nadzorcze w trybie stwierdzenia nieważności decyzji można wszcząć także wobec decyzji nieostatecznej, a nie jedynie wobec decyzji II instancji, czy też decyzji ostatecznej, a więc np. takiej, od której nie wniesiono odwołania (zob. m.in.: M. Jaśkowska Małgorzata, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2020). Skoro jednak zostaje złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, w stosunku do której zainicjowane zostało postępowanie odwoławcze, organ powinien postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I instancji wszcząć i zawiesić do czasu rozpatrzenia odwołania w postępowaniu zwykłym. Żadna regulacja kodeksowa nie stoi na przeszkodzie wszczęciu jednocześnie postępowania odwoławczego i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji (zob. wyrok WSA w Warszawie 26 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 912/15, CBOSA). Bez wątpienia, dalsze losy postępowania nadzorczego zależą od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Jest to okoliczność stanowiąca podstawę zawieszenia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie okoliczność świadcząca o niedopuszczalności wszczęcia postępowania nadzorczego (tak NSA w wyroku z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1750/16).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że organ II instancji, pomimo wyraźnego sprecyzowania przez skarżącego żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...], nie podjął żadnych działań w celu jego załatwienia. Wbrew stanowisku organu, w sprawie doszło zatem do bezczynności, gdyż pierwsza czynność organu w sprawie z wniosku skarżącego została podjęta przez SKO w dniu [...] października 2020 r., kiedy to organ wydał postanowienie znak: [...], uznające ponaglenie skarżącego za niezasadne. Dopiero zaś w dniu [...] listopada 2020 r., a więc już po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu II instancji, SKO postanowieniem znak: [...], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. formalnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku R. F.z 29 maja 2019r., wskazując, że ze względu na prawomocny charakter decyzji odwoławczej, zachodzi przeszkoda przedmiotowa do prowadzenia postępowania nieważnościowego w stosunku do decyzji organu I instancji. Zauważyć przy tym wypada, że powyższe działanie organu miało miejsce pomimo znacznego upływu czasu od stwierdzenia prawomocności wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1695/19, oddalającego skargę na decyzję SKO z dnia[...] czerwca 2019 r., znak: [...], wydanej wskutek rozpatrzenia odwołania skarżącego, i zwrotu akt organowi, co nastąpiło 22 stycznia 2020 r. (data wpływu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy do SKO – k. 59-60).
Sąd uznał, że choć zaistniała niedopuszczalna bezczynność organu, to jednak nie nosi ona cechy rażącego naruszenia prawa.
Dokonując takiej oceny naruszenia Sąd wziął pod uwagę, że dla stwierdzenia, że bezczynność organu miała charakter rażący nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie. Jak wskazał bowiem NSA w postanowieniu z 27 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 468/13): "długość trwania przewlekłości postępowania nie jest prymarną przesłanką przemawiającą za uznaniem, że rażąco narusza ono prawo". Kwalifikacja naruszenia jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dlatego też wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W konsekwencji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa, czy inaczej, że każda bezczynność jest naruszeniem prawa, ale już nie każde postępowanie dotknięte bezczynnością nosi cechy rażącego naruszenia prawa.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Analizując akta sprawy Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Niewątpliwie postępowanie organu naruszyło określoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania, jak również przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.). Jednak w okolicznościach sprawy nie można uznać, aby stwierdzona bezczynność miała rażący charakter. Oceny tej Sąd dokonał na gruncie okoliczności niniejszej sprawy, gdzie niewątpliwie załatwienie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] uzależnione było od rozpoznania w pierwszej kolejności odwołania w trybie zwykłym. Poza tym Sąd zobowiązany był wziąć pod uwagę fakt, że zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 i poz. 567) oraz ustawą nowelizującą z 31 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych uległ zawieszeniu na ten okres (tj. od 31 marca 2020 r.). Stosownie natomiast do art. 15 zzs ust. 10 pkt 1 ww. ustawy, w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub epidemii przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. W myśl art. 15 zzs ust. 11 ustawy, zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Stosownie zaś do art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46 (tj. ww. ustawy z 2 marca 2020 r.), których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs (ww. ustawy z 2 marca 2020 r.), biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Oznacza to, że termin rozpoznania w kontrolowanej sprawie wniosku skarżącego przez SKO rozpoczął dalszy swój bieg od 24 maja 2020 r., tj. 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej z dnia 14 maja 2020 r., czyli 16 maja 2020 r.
Dlatego też Sąd uznał, że wprawdzie organ bezspornie dopuścił się zarzucanej bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a), ale nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a) .
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i ust. 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.
Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
W związku z tym, że na datę wydawania wyroku przez tutejszy Sąd w aktach sprawy znajdowało się już postanowienie SKO z [...] listopada 2020 r., znak: [...], którym organ II instancji formalnie odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...], Sąd orzekając w niniejszej sprawie przyjął, iż postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I wyroku). Skoro bowiem przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez Sąd, doszło do wydania decyzji przez organ II instancji, to tym samym brak było podstaw do zobowiązania tego organu do wydania aktu w tym przedmiocie.
O kosztach postępowania (pkt III) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z zasadą zwrotu skarżącemu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, ustalając je na podstawie art. 205 § 1 p.p.s.a. (wpis od skargi – 100 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło