VII SAB/Wa 35/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W.S. na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie : bezczynności organu postanawia : przyznać W.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu 22 lipca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i czworo dzieci oraz matka i ojciec. Ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez matkę wnioskodawcy z tytułu emerytury rolniczej w wysokości 859,26 złotych miesięcznie, przez ojca wnioskodawcy z tytułu emerytury rolniczej w wysokości 859,26 złotych miesięcznie oraz zasiłków rodzinnych jaki wnioskodawca otrzymuje na dzieci o łącznej wysokości 501,00 złotych miesięcznie. Łączny miesięczny dochód ośmioosobowej rodziny wynosi 2.219,52 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 200 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha fizycznych. Oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, czy oprócz wskazanych zasiłków rodzinnego i dla rodziny wielodzietnej wnioskodawca lub jego małżonka uzyskują jakikolwiek dochód z tytułu wykonywanej pracy, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz czy oprócz wskazanych wyżej zasiłków otrzymuje jeszcze inną pomoc od organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy wraz z małżonką są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku czy też mają przyznany zasiłek, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość oraz czy podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać jakie oraz wysokość uzyskiwanego z nich dochodu. Wezwano wnioskodawcę także do podania, czy uzyskuje dochody z tytułu posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni 10,8845 ha fizycznych, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość oraz czy otrzymuje dopłaty unijne lub inne do posiadanego gospodarstwa rolnego, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości. Zapytano również wnioskodawcę, czy uzyskuje dochód z tytułu posiadania inwentarza żywego, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz jaki uzyskuje dochód z tytułu ich sprzedaży bądź też ze sprzedaży produktów zwierzęcych, (np. mleko, jaja, pierze, skóra, wełna, itp.), oraz czy uzyskuje dochody z tytułu uprawy zbóż bądź innych płodów rolnych, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość. Ponadto wezwano wnioskodawcę do wskazania, jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu o powierzchni 200 m ² należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za gaz, energię elektryczną, wodę, wywóz nieczystości stałych lub płynnych, telefon, ubezpieczenia, itp.), jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, na zakup żywności, odzieży, środków czystości, itp., oraz jakie ponosi koszty związane z nauką dzieci w tym skąd posiada środki finansowe na zakup podręczników, przyborów szkolnych, czy odzieży. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem czy posiada pojazdy mechaniczne (np. samochody osobowe, ciągniki, maszyny rolnicze) jeśli tak, należało podać ich markę, rok produkcji, wartość rynkową oraz koszty związane z utrzymaniem (np. zakup paliwa, ubezpieczenia, naprawy) oraz czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość. Ponadto wezwano wnioskodawcę do nadesłania kserokopii wyciągów z konta bankowego za trzy ostatnie miesiące, jeśli on lub małżonka posiada konto bankowe. W dniu 29 sierpnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania w gospodarstwie domowym, poza wskazanymi w formularzu. Oświadczył, że gospodarstwo rolne, które prowadzi wraz z żoną nie przynosi żadnego dochodu pieniężnego, dlatego dochód taki nie został wskazany w formularzu PPF. Wskazał, że uzyskiwane plony z gospodarstwa rolnego przeznaczane są na własne potrzeby licznej rodziny, a pozyskiwane drewno z własnego lasu o powierzchni 1.6 ha zapewnia opał. Podał, że nie otrzymuje żadnych dopłat unijnych, nie posiada żadnych rachunków bankowych ani lokat dewizowych czy kosztowności. Dodał, że także pozostali członkowie rodziny nie posiadają żadnego majątku oraz kont bankowych poza żoną, która musiała założyć konto ze względu na wymogi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do wpłat zasiłków przyznanych dla dzieci. Dodał, że konto żony jest wykorzystywane wyłącznie do tego celu, na potwierdzenie czego dołączył wyciąg z konta bankowego za ostatnie miesiące. Wnioskodawca wyjaśnił, że rozbieżność w powierzchni gruntów wskazana w formularzu PPF i na karcie informacyjnej jest pozorna, gdyż wynika z zastosowania przez Gminę tzw. hektarów przeliczeniowych dla ustalenia teoretycznej dochodowości gruntów dla celów podatku rolnego. Podkreślił, że ustalony dochód w wysokości 1071,32 złotych nie jest więc czystym dochodem miesięcznym w środkach pieniężnych, lecz dochodem możliwym do uzyskania wg. urzędu w równowartości pieniężnej plonów. Wnioskodawca zaznaczył, że nie jest to dochód pieniężny, bowiem plony są w całości konsumowane przez liczną rodzinę. Wnioskodawca dołączył kopię opłat za energię elektryczną z której wynika, że w kwietniu 2011 r. opłata wynosiła 421,67 złotych, w maju 396,01 złotych, w czerwcu 388,18 złotych. Oświadczył, że z gazu z sieci gazowej nie korzysta, sporadycznie z butli gazowych, których naładowanie to koszt w wysokości 100,00 – 150,00 złotych miesięcznie. Podał, że wodę czerpie z własnej studni, więc nie ponosi opłat za wodę, koszt wywozu śmieci to wydatek w wysokości około 30,00 złotych miesięcznie, wywóz nieczystości płynnych to wydatek w wysokości około 100,00 złotych miesięcznie oraz z tytułu ubezpieczenia maszyn w wysokości 210,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał także roczne wydatki jakie ponosi z tytułu ubezpieczenia budynków w wysokości 600,00 złotych oraz zakupu paliwa do ciągnika i kombajnu w wysokości około 960,00 złotych. Oświadczył, że napraw maszyn dokonuje we własnym zakresie. Wskazał, że jego miesięczne wydatki stałe wynoszą łącznie około 900,00 złotych – 1.000,00 złotych. Dodał, iż pozostała z dochodu kwota przeznaczana jest na bieżące potrzeby życia codziennego. Wnioskodawca wyjaśnił, że dzieci uczęszczają do szkoły publicznej i korzystają z używanych podręczników po kolegach oraz przekazują sobie książki nawzajem. Wnioskodawca podał, że posiada w gospodarstwie następujące maszyny, które odziedziczył po rodzicach tj. kombajn Bizon Z56 z 1970 r. o wartości około 4.000,00 złotych, ciągnik c360 z 1980 r. o wartości około 5.000,00 złotych, kombajn ziemniaczany "A." z 1989 r. o wartości około 3.000,00 złotych, przyczepę S. z 1970 r. o wartości około 900,00 złotych i szereg innych drobnych maszyn z 1970 r. jak siewnik, roztrząsacz, bronę, pług, o łącznej wartości około 1.000,00 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada w gospodarstwie 8 krów i 5 kur. Oświadczył, że produkty uzyskane z tytułu posiadania zwierząt są przeznaczane na własne potrzeby licznej rodziny. Dodał, że to samo odnosi się do ziemniaków, i uzyskanych zbóż oraz siana, które stanowi paszę dla zwierząt. Wnioskodawca dodał, że w dniu 28 lipca 2011 r. doznał poważnego wypadku przy pracy na roli, w którym o mało co nie stracił nogi. Oświadczył, że doznane obrażenia wiążą się z długotrwałym i kosztownym leczeniem oraz rehabilitacją, co dodatkowo wpływa na pogorszenie i tak trudnej sytuacji materialnej jego rodziny. Do nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wnioskodawca dołączył zaświadczenie z Urzędu Gminy K. z którego wynika, że wnioskodawca jest zarejestrowany w rejestrach ewidencji podatkowej jako podatnik na terenie tej Gminy o dochodowości rocznej za 2009 r. w wysokości 2.200,90 złotych i udziale wnioskodawcy w wysokości 1.100,45 złotych, zaświadczenie z Urzędu Miasta i Gminy R. o dochodach uzyskanych z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego za 2009 r. w wysokości 2.080,67 złotych rocznie, wyciąg z konta bankowego za okres od 1 maja 2011 r. do 31 lipca 2011 r. z którego wynika, iż łączna suma obrotów na koncie w tym okresie wyniosła 1.499,00 złotych, Kartę informacyjną z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o nie korzystaniu z pomocy Ośrodka, oraz decyzję o przyznaniu zasiłków rodzinnych na czworo dzieci o łącznej wysokości 341,00 złotych miesięcznie, kopię opłat za energię elektryczną za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec 2011 r., kartę informacyjną Samodzielnego Ośrodka Rodzinnego potwierdzającą wypadek przy pracy na roli, oraz kserokopię zwolnienia lekarskiego. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art.199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał, iż zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy uwzględniono przede wszystkim fakt, iż we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje osiem osób, które utrzymują się z dochodu o łącznej wysokości 2.219,52 złotych brutto miesięcznie. Z uzyskiwanego dochodu wnioskodawca ponosi miesięczne wydatki stałe, które jak podał wynoszą około 1.000,00 złotych. Pozostała kwota przeznaczana jest na bieżące utrzymanie licznej rodziny, w tym czworo uczących się dzieci. Jak wskazał wnioskodawca z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego nie uzyskuje żadnego dochodu, a płody rolne jak również produkty uzyskane z tytułu hodowli zwierząt w całości przeznaczane są na własne potrzeby rodziny. Rozpoznając wniosek wzięto także pod uwagę fakt, iż w lipcu 2011 r. wnioskodawca uległ wypadkowi przy pracy na roli, co wiążę się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów związanych z jego leczeniem i rehabilitacją. Stwierdzono zatem, że przy wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatkach, mając na utrzymaniu osiem osób wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż byłby to wydatek wykraczający poza jego możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.