VII SAB/Wa 37/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-11-13

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wnioskodawca wraz z małżonką utrzymują się z dochodu żony w wysokości 2.500,00 zł miesięcznie, ponosząc koszty bieżącego utrzymania, stałe opłaty i wydatki na leki, a wnioskodawca jest bezrobotny i ma problemy zdrowotne, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdyż poniesienie kosztów pełnomocnika z wyboru wykraczałoby poza ich możliwości finansowe. Jednocześnie, wnioskodawca jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych, co uzasadnia oddalenie wniosku w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny
Z. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wnioskodawca jest bezrobotny od października 2013 r., ma problemy zdrowotne, a jego małżonka zarabia 2.500,00 zł miesięcznie, z czego pokrywają bieżące koszty utrzymania, opłaty i leki. Posiada współwłasność domu i nieruchomość rolną, ale nie ma oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano Z. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2014r. po rozpoznaniu wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w przedmiocie niewykonania decyzji postanawia: 1. przyznać Z. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 22 października 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy Z. B., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku przedstawił swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Podał, że wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę przez małżonkę w wysokości 2.500,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca poinformował, że od 20 października 2013r. pozostaje bez pracy. Zaznaczył, że jest osobą mającą problemy zdrowotne, wymienił we wniosku choroby na jakie choruje. Wnioskodawca podkreślił, że z dochodu uzyskiwanego przez małżonkę pokrywają koszty związane z bieżącym utrzymaniem, stałymi opłatami za media (prąd, gaz, woda) i inne związane z utrzymaniem domu. Dodał także, że ponoszą z małżonką wydatki na zakup lekarstw. Wnioskodawca podniósł, że brakuje im środków na pokrycie wszystkich kosztów utrzymania oraz leczenie u specjalistów. Skarżący podał, że posiada współwłasność domu o pow. 120 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 2,5 ha. Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów przez małżonkę wnioskodawcy uznano, że nie jest on w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawcy. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest na tyle osobą ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdzono, że wnioskodawca przy pomocy małżonki, która uzyskuje stały dochód we wskazanej wyżej wysokości jest w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Na podstawie powyższych danych oceniono, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki. Wskazać należy, że strona wnosząc sprawę do Sądu winna w procedurze planowanych wydatków uwzględnić środki na poniesienie kosztów sądowych i poczynić konieczne na ten cel oszczędności. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło